Banner-wiki.png

Compromisloosheid

Uit Dharma-Lotus
Ga naar: navigatie, zoeken

Categorie indeling
Home
Boeddhisme
Boeddhistische dharma
Dhamma wiel
Boeddhistische Dharma
Inleiding
3 juwelen
4 edele waarheden
8-voudige pad
Afhankelijk ontstaan
Bezoedeling van inzicht
Bewustzijn
Compromisloosheid
Dana
Karma
Liefde
Lijden veroorzaken vs zuiver handelen
Mentale vergiften
Mindfulness
Ontstaan der emoties
Pali-canon
Universeel mooie factoren
Zuivering door kennis en inzicht
Zuiveringsprocessen
Dhamma wiel

De term 'compromisloos' of 'compromisloosheid' komt van de Dharmist Andrew Cohen en wordt door hem gezien als voorwaarde om de verlichting te bereiken. Hoewel de term goed de lading dekt en ook voor zichzelf spreekt zijn er ook vragen en misverstanden over:

  • is compromisloos een voorwaarde om goed te kunnen mediteren of wordt je van mediteren compromisloos?
  • is compromisloosheid niet egoïstisch?
  • kan je in samsãra compromisloos zijn?

Wat is een compromis?

Een compromis is een samenspel van meerdere belangen om tot een gezamenlijk standpunt of handeling te komen. Als alle partijen ‘water bij de wijn doen’ kan een compromis gesloten worden. Op veel terreinen is dit handig en zelfs noodzakelijk, maar op spiritueel gebied is het juist datgene wat je niet moet doen. Hoe kan je dichter tot je ware Zijn komen als je dat vanuit het ego probeert te bereiken? Elementen die wezenlijk van belang zijn en die je ware aard betreffen dienen gewaarborgd te worden, op dat niveau dienen geen compromissen gesloten te worden. Zo handelen is compromisloos handelen.

Meditatie

Compromisloosheid is geen rationeel besluit maar een logisch gevolg van meditatie. Voornamelijk bij de Inzichtmeditatie (Vipassana) ervaar je dat al jouw conditioneringen ingegeven zijn uit de bescherming van je identificatie (ik, mijn, ons en overtuiging). Deze conditioneringen zijn slechts ideeën van wie of wat je denkt te zijn gecreëerd uit opvoeding, maatschappij en eigen ervaringen in de angstzone. Zodoende lijkt het dat je veel en duidelijke conditioneringen plaatst en je jezelf daaraan vasthoud, je dicht bij je zelf of je Zijn bent maar niets is minder waar. De identificatie is niet wie je werkelijk bent en zodoende is de conditionering ook niet wie je werkelijk bent. Jezelf vasthouden aan deze conditioneringen brengt je dus verder van je ware Zijn en is een groot compromis met alles en iedereen.

Nog steeds doen wat je tijdens je opvoeding aangereikt hebt gekregen is een compromis. Is dat hetgene je zou doen als je werkelijk mag kiezen? Doen wat je baas van je vraagt, wat de kerk van je vraagt, wat je vriendenclub of de buurt, het gezin of de gehele maatschappij van je vraagt is een compromis omdat je iets anders zal doen als je werkelijk zelf mag kiezen. En dan niet kiezen vanuit het ego ter bescherming of verrijking van de identificatie, maar kiezen vanuit de Boeddha-natuur ter verrijking van je spirituele groei, ofwel het loslaten van de conditioneringen. Je kan dus alleen conditioneringen loslaten als je meer en meer compromisloos bent. Zolang je de waarde inziet, of waarde toeschrijft, aan de conditionering zal je deze niet weg kunnen halen. Compromisloosheid is datgene doen wat je voelt dat juist is, klopt met je eigen sillã en je eigen 8-voudige pad en zodoende zie je de onzinnigheid van de conditioneringen vanzelf in en kan je ze loslaten.

Compromisloosheid is prachtig. Het is een manier om, al ben je onderhevig aan begeerte en aversie, de rust en balans te ervaren welke alleen maar groter wordt naarmate je dieper de meditatie toelaat en inzichten krijgt en zodoende dichter bij jezelf komt. Maar het heeft ook 2 duidelijke schaduwzijden:

  • geen steun meer van je conditioneringen
  • confrontatie met je omgeving

Conditioneringen

Conditioneringen zijn als zijwieltjes op een fiets. Als een klein kind gaat verhuizen van de groene plastic tractor naar een heuse fiets ben je blij dat er zijwieltjes zijn. De wieltjes hebben hun functie en zijn belangrijk maar de mate van belang neemt af naarmate het kind zelfverzekerder, sterker en ouder wordt. Dan komt de dag dat de zijwieltjes er vanaf gaan en het kind het evenwicht zelf moet gaan vinden en hoewel je als ouder weet dat het kind het kan, weet je ook dat het kind het niet zonder vallen en opstaan zal leren. Wil je niet dat het kind valt, dan dienen de zijwieltjes te blijven zitten maar ze zullen uiteindelijk een last worden in plaats van een gemak.

Het proces van compromisloosheid is een proces van het loslaten van de conditioneringen en dit is een proces van vallen en opstaan. Soms vergeet je even dat je geen zijwieltjes meer hebt en eer je het goed en wel in de gaten hebt lig je op je de grond. Nu, zoveel jaren later, fiets je onbewust hele afstanden en hebben de linker- en de rechterkant van je fiets geen zeggenschap meer over je. Je bent zelfverzekerd, sterk en oud genoeg om je eigen balans te vinden en dat geheel onbewust neer te zetten. Zo zal het ook gaan met de compromisloosheid. Het is een proces dat niet bijster ingewikkeld is omdat het een natuurlijk gevolg van je meditatie is. De moeilijkheid ligt in de confrontatie met je omgeving die niet mediteert en dus niet jouw proces deelt, een proces dat niet in woorden uit te leggen is. Het is de omgeving die medeverantwoordelijk is voor de conditionering die jij jaren hebt vastgehouden. Jij hebt compromissen gesloten met hen en nu je deze loslaat zijn zij het die dit als eerste opmerken en protesteren. In hun ogen verander jij en wordt je moeilijker en slechter te begrijpen (minder plooibaar omdat je geen compromissen meer sluit).

Als je compromisloos bent dan laat je je minder leiden door de conditioneringen. Aangezien deze conditioneringen veelal ingegeven zijn door anderen zijn we snel geneigd de ander de schuld te geven wanneer we in een emotie terechtkomen. Nu we compromisloos zijn luisteren we naar de energie van het moment en aangezien we dit helemaal zelf doen merken we dat we niemand anders dan onszelf de schuld kunnen van geven. Dit zal een uitnodiging zijn om dieper in je meditatie te komen (helemaal naar de 3e transformatie) om inzicht te krijgen waarom je de dingen doet zoals je ze doet nu je inziet dat je er zelf verantwoordelijk voor bent.

Natuurlijk blijven er situaties bestaan waar je niet of nauwelijks compromisloos kan zijn: je leeft in samsãra en je hebt een huur of hypotheek te betalen en je hebt verplichtingen.Je leeft niet alleen. Belangrijk is te beseffen dat compromisloosheid niets met egoïsme te maken heeft. Blijf jezelf dus continu neutraal observeren om er zeker van te zijn dat je handelen beantwoord aan je eigen sillã van het 8 voudige pad. Mocht je erachter komen dat bepaalde handelingen nodig zijn ook al dien je dan compromissen te sluiten, weet dan dat je iets doet wat niet geheel beantwoord aan jouw sillã. Dit desondanks doen is dan een bewuste keuze. Doe het en keer nadien zo snel mogelijk terug naar je sillã. Zolang de voordelen van het handelen buiten je sillã voor jou groter zijn dan de nadelen is het voor dat moment goed. Totdat het moment komt dat de nadelen groter worden en dan heb je een besluit te nemen, hoe rigoureus dit ook zal zijn.