dharma-lotus.nl - Gebruikersbijdragen [nl]

Sjabloon:Home boeken

2026-08-19T07:53:12Z

Admin:

Bestand:BB-ekayano.jpg

2026-08-16T17:32:41Z

Admin: Admin heeft een nieuwe versie van Bestand:BB-ekayano.jpg geüpload

Sjabloon:Blokken Home

2026-08-16T17:10:31Z

Admin:

Bestand:BB-ekayano.jpg

2026-08-16T17:08:03Z

Admin: Admin heeft een nieuwe versie van Bestand:BB-ekayano.jpg geüpload

Boeddhistische Massage Technieken

2026-08-11T06:09:21Z

Admin: /* Thema's en data */

{{#seo:
|title=Sweda Massage Wokshop in Breda
|titlemode=append
|keywords=masseren, massage, Breda, workshop, cursus, leren, oefenen, boeddhisme, sweda, tibetaanse, massagetechnieken
|description=Uitgebreide informatie over meditatie, meditatietechnieken en de effecten van meditatie. Maandelijks is er een workshop over de sweda (Tibetaanbse Massage Technieken) bij Dharma-Lotus in Breda.}}
{{poster massage}}
{{Breda}}
* hoeveel stellen masseren elkaar geregeld?
* hoeveel stellen masseren elkaar langer dan een uur?

Onze '''Massage workshops''' in Breda worden gegeven vanuit de [[Boeddhisme|boeddhistische]] [[Sweda]] filosofie. Dit is een Tibetaans boeddhistische visie op [[massage]], healing en [[bewustzijn|lichaams-bewustzijn]].

==Sweda massage Workshop==

Massage kan geweldig voor het lichaam zijn, maar het gaat veel verder en dieper dan dat. Massage is ook een communicatie waarbij het lichaam zijn eigen verhaal vertelt en de masseur volgt. Massage kan heel [[meditatie|meditatief]] zijn waarbij je leert te luisteren en er een [[Shiva en Parvati onbalans|enorme balans]] en [[Prana|rust]] komt.

Toch lijkt het alsof massage heel moeilijk en ingewikkeld is en dat is het nu net niet. Massage is geen opvolging van allerlei moeilijke technieken. Massage is voelen, aanvoelen, meegaan en spelen en iedereen kan het eenvoudig leren; gewoon door het te doen.

==De workshops==

Iedereen kan masseren en met een paar handgrepen gaat het alleen maar beter. In plaats van een langdurige cursus bieden we losstaande workshops aan, steeds met een ander thema gebaseerd op het energetische systeem van de mens. Bij binnenkomst en na het welkom volgt er een lezing over het thema van de dag en daarna gaan we naar de massage-ruimte om verschillende technieken te beoefenen.

Je kunt aan 1 workshop meedoen of aan meerdere, maar elke workshop is een afgerond geheel. De workshop is toegankelijk voor ervaren en onervaren mensen, koppels en individuen.

==Thema's en data==

Deze workshop is géén Tantra maar Sweda, je bent dus gewoon gekleed op het gemasseerde lichaamsdeel na.
Iedereen kan masseren en met een paar handgrepen gaat het alleen maar beter. In plaats van een langdurige cursus bieden we losstaande workshops aan, steeds met een ander thema gebaseerd op het energetische systeem van de mens.

Je kunt aan 1 workshop meedoen of aan meerdere, maar elke workshop is een afgerond geheel. De workshop is toegankelijk voor ervaren en onervaren mensen, koppels en individuen.

==Dagschema==

{| class="wikitable"
! Tijden || Gaan we doen...
|-
|09:15 - 09:30||Binnenkomst
|-
|09:30 - 10:30||Lezing en uitleg + V&A
|-
|10:30 - 12:30||Deel 1
|-
|12:30 - 13:30||Pauze en Lunch
|-
|13:30 - 15:30||Deel 2
|-
|15:30 - 16:00||Afsluiting
|-
|}

==Gegevens==

* de dag is van 09:15 - 16:00 uur
* maximaal 8 deelnemers per keer
* 100,= p/p of 175,= p/s inclusief lunch
* [https://www.ivarmol.nl/massage-workshop| kijk hier voor meer informatie]
* [https://www.ivarmol.nl/inschrijfformulier-cursus| aanmelden kan hier]
* [mailto:ivar@dharma-lotus.nl Neem contact op via e-mail] | Je kan mij ook Whats-appen op: [[Bestand:WA-logo.png|30px|link=https://wa.me/31649768104]]

[[categorie:Ivar in Breda]]

Sjabloon:Blokken Home

2026-08-07T10:31:09Z

Admin:

<div style="float:right; margin:2px 2px 0px 0px"></div><div style="margin:0; background:#ff9450; font-size:150%; font-weight:bold; border:1px solid #336699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius:30px; border-radius: 30px;">[https://www.ivarmol.nl/cursus-en-workshops Cursusaanbod in Breda]</div>

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:In-de-voetsporen-vd-boeddha.jpg|450px|left|link=https://www.dharma-reizen.nl/in-de-voetsporen-v-d-boeddha]]

==In de Voetsporen vd Boeddha==
Boeddhistische pelgrimage langs de plaatsen waar Gautama de Boeddha ooit leefde en onderwees.

{{Pijl}} [https://www.dharma-reizen.nl/in-de-voetsporen-v-d-boeddha In de Voetsporen vd Boeddha]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Thema-dag-1.jpg|450px|left|link=https://www.ivarmol.nl/tantra-thema-dag]]

==Kum-nye Tantra Thema-dag==
Vandaag krijg je uitleg over de 4-Handen Massage en gaan we deze in wisselende formaties beoefenen. Zowel in liggende als in zittende positie.

{{Pijl}} [https://www.ivarmol.nl/tantra-thema-dag Kum-nye Tantra Thema-dag]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Sweda massage-1.jpg|450px|left|link=https://www.ivarmol.nl/massage-workshop]]

==Boedhistische Massage Technieken (Sweda)==

Leer de Vedische massage waarbij je het lichaam trilt, wiegt en schudt. Of juist op één en dezelfde plek stimuleert.

{{Pijl}} [https://www.ivarmol.nl/massage-workshop Boeddhistische Massage Technieken: de Vedische Massage]
|}

<br/>
<div style="float:right; margin:2px 2px 0px 0px"></div><div style="margin:0; background:#ff9450; font-size:150%; font-weight:bold; border:1px solid #336699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius:30px; border-radius: 30px;">[[Ekãyano|Komende activiteiten op Ekãyano (Frankrijk)]]</div>

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Massage-mannen-dagen.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/mannen-massage-dagen]]

==Mannen Massage Dagen==
Voor en door mannen met als thema: massage, aanraking en broederschap.
Minimaal verblijf is 3 dagen.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/mannen-massage-dagen Mannen Massage Dagen]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Tantra-Ekãyano-5.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/tantra-jaartraining]]

==Kum-nye Tantra Jaar Training==
Gedurende 3 retraites krijg je een dieper inzicht in de Boeddhistische Kum-nye Tantra, zowel op de mat als daarbuiten.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/tantra-jaartraining Tantra Jaar Training]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Mindfulness-ekayano.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/mindfulness-cursus]]

==Boeddhistische Mindfulness (VOL)==
Westerse Mindfulness rust voornamelijk op het principe van NLP (NeuroLinguïstisch Programmeren) en dat is precies wat de oorspronkelijke Boeddhistische mindfulness (Ānāpānasati) níet voor ogen had. Je kunt namelijk niet verstandelijk iets accepteren als het lichaam allang anders besloten heeft.
In deze week gaan we aan de slag met de Boeddhistische Mindfulness om uiteindelijk zowel rust-en-balans in het fysieke-, emotionele- en mentale lichaam te krijgen.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/mindfulness-cursus Boeddhistische mindfulness]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Meditatie retraite-3.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/4-daagse-samadhi-retraite]]

==4 daagse Samadhi retraite==
Samadhi is de beoefening van neutrale concentratie en observatie. Je kan het als zelfstandige meditatie zien, maar het is ook het begin van de Vipassana, Jhãna én het is de basis van de Mindfulness.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/4-daagse-samadhi-retraite 4 daagse Samadhi retraite]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Vipassana-retraite.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/11-daagse-vipassana-retraite]]

==11 daagse Vipassana retraite==
Vipassana begint na de Samadhi waarbij je met een scherpe en getrainde geest zowel het fysieke-, emotionele- en het mentale lichaam gaat onderzoeken. Daarnaast ervaar je de processen tussen deze 3 en ontdek je hoe jouw emoties, gevoelens, gedachtes en fysieke gewaarwordingen ontstaan. Als je dat inziet, kan je loslaten.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/11-daagse-vipassana-retraite 11 daagse Vipassana retraite]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Ekayano-prgramma-2026.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/activiteiten-aanbod]]

==Zie ons volledige programma voor 2026 op Ekãyano==
Alle activiteiten en trainingen voor dit jaar.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/activiteiten-aanbod Programma op Ekãyano in 2026]
|}

<br/>
<div style="float:right; margin:2px 2px 0px 0px"></div><div style="margin:0; background:#ff9450; font-size:150%; font-weight:bold; border:1px solid #336699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius:30px; border-radius: 30px;">[https://www.ekayano.nl En verder over Ekãyano]</div>

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:BB-ekayano.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/Individueel-verblijf]]

==B&B Opties==
* B&B; verblijf minimaal 3 dagen voor rust en balans op ons retraitecentrum. Doe mee met de meditatie en satsang en de rest van de dag ben je 'vrij'
* B&B massage; zelfde als de B&B, maar nu krijg je elke dag een massage naar keuze
* Individueel verblijf; maak je eigen retraite met een stukje coaching, cursus of begeleiding van Ivar

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/Individueel-verblijf B&B Opties op Ekãyano]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Prijzen-2.jpg|450px|left]]

==Prijzen permanent verlaagd==
We hebben alle prijzen met 20-25% structureel verlaagd en dat zal de komende 2 jaar zo blijven.
Ekãyano is een retraitecentrum zonder winstoogmerk. Spiritualiteit is geen luxe, maar een basisvoorwaarde.
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Huren.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/verhuur]]

==Ekãyano huren==
Je kan Ekãyano huren voor je eigen cursus of activiteit:

* minimaal 3 nachten en minimaal 4 personen
* met of zonder begeleiding
* alles is vooraf bespreekbaar

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/verhuur Huur Ekãyano voor je eigen activiteit]
|}

__NOTOC__
__NOEDITSECTION__

Bestand:In-de-voetsporen-vd-boeddha.jpg

2026-08-07T10:29:15Z

Admin: Admin heeft een nieuwe versie van Bestand:In-de-voetsporen-vd-boeddha.jpg geüpload

Sjabloon:Blokken Home

2026-07-28T07:23:51Z

Admin:

Bestand:Massage-mannen-dagen.jpg

2026-07-28T07:22:45Z

Admin:

Bestand:Sweda-cursus.jpg

2026-07-28T06:01:15Z

Admin: Admin heeft een nieuwe versie van Bestand:Sweda-cursus.jpg geüpload

Sjabloon:Blokken Home

2026-07-28T06:00:29Z

Admin:

<div style="float:right; margin:2px 2px 0px 0px"></div><div style="margin:0; background:#ff9450; font-size:150%; font-weight:bold; border:1px solid #336699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius:30px; border-radius: 30px;">[https://www.ivarmol.nl/cursus-en-workshops Cursusaanbod in Breda]</div>

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:In-de-voetsporen-vd-boeddha.jpg|450px|left|link=https://www.dharma-reizen.nl/in-de-voetsporen-v-d-boeddha]]

==In de Voetsporen vd Boeddha==
Boeddhistische pelgrimage langs de plaatsen waar Gautama de Boeddha ooit leefde en onderwees.

{{Pijl}} [https://www.dharma-reizen.nl/in-de-voetsporen-v-d-boeddha In de Voetsporen vd Boeddha]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Thema-dag-1.jpg|450px|left|link=https://www.ivarmol.nl/tantra-thema-dag]]

==Kum-nye Tantra Thema-dag==
Vandaag krijg je uitleg over de 4-Handen Massage en gaan we deze in wisselende formaties beoefenen. Zowel in liggende als in zittende positie.

{{Pijl}} [https://www.ivarmol.nl/tantra-thema-dag Kum-nye Tantra Thema-dag]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Sweda massage-1.jpg|450px|left|link=https://www.ivarmol.nl/massage-workshop]]

==Boedhistische Massage Technieken (Sweda)==

VOL

{{Pijl}} [https://www.ivarmol.nl/massage-workshop Boeddhistische Massage Technieken: de Vedische Massage]
|}

<br/>
<div style="float:right; margin:2px 2px 0px 0px"></div><div style="margin:0; background:#ff9450; font-size:150%; font-weight:bold; border:1px solid #336699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius:30px; border-radius: 30px;">[[Ekãyano|Komende activiteiten op Ekãyano (Frankrijk)]]</div>

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Sweda-cursus.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/massage-cursus]]

==Boeddhistische massage Technieken==
Ook wel Sweda genoemd. Een week waarin de Boeddhistische filosofie en de Massagetechnieken samenvloeien tot een logisch geheel.
Luister naar het lichaam, begrijp wat de innerlijke processen zijn en pas je massage daar op aan.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/massage-cursus Massage week]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Tantra-Ekãyano-5.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/tantra-jaartraining]]

==Kum-nye Tantra Jaar Training==
Gedurende 3 retraites krijg je een dieper inzicht in de Boeddhistische Kum-nye Tantra, zowel op de mat als daarbuiten.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/tantra-jaartraining Tantra Jaar Training]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Mindfulness-ekayano.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/mindfulness-cursus]]

==Boeddhistische Mindfulness (VOL)==
Westerse Mindfulness rust voornamelijk op het principe van NLP (NeuroLinguïstisch Programmeren) en dat is precies wat de oorspronkelijke Boeddhistische mindfulness (Ānāpānasati) níet voor ogen had. Je kunt namelijk niet verstandelijk iets accepteren als het lichaam allang anders besloten heeft.
In deze week gaan we aan de slag met de Boeddhistische Mindfulness om uiteindelijk zowel rust-en-balans in het fysieke-, emotionele- en mentale lichaam te krijgen.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/mindfulness-cursus Boeddhistische mindfulness]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Meditatie retraite-3.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/4-daagse-samadhi-retraite]]

==4 daagse Samadhi retraite==
Samadhi is de beoefening van neutrale concentratie en observatie. Je kan het als zelfstandige meditatie zien, maar het is ook het begin van de Vipassana, Jhãna én het is de basis van de Mindfulness.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/4-daagse-samadhi-retraite 4 daagse Samadhi retraite]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Vipassana-retraite.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/11-daagse-vipassana-retraite]]

==11 daagse Vipassana retraite==
Vipassana begint na de Samadhi waarbij je met een scherpe en getrainde geest zowel het fysieke-, emotionele- en het mentale lichaam gaat onderzoeken. Daarnaast ervaar je de processen tussen deze 3 en ontdek je hoe jouw emoties, gevoelens, gedachtes en fysieke gewaarwordingen ontstaan. Als je dat inziet, kan je loslaten.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/11-daagse-vipassana-retraite 11 daagse Vipassana retraite]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Ekayano-prgramma-2026.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/activiteiten-aanbod]]

==Zie ons volledige programma voor 2026 op Ekãyano==
Alle activiteiten en trainingen voor dit jaar.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/activiteiten-aanbod Programma op Ekãyano in 2026]
|}

<br/>
<div style="float:right; margin:2px 2px 0px 0px"></div><div style="margin:0; background:#ff9450; font-size:150%; font-weight:bold; border:1px solid #336699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius:30px; border-radius: 30px;">[https://www.ekayano.nl En verder over Ekãyano]</div>

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:BB-ekayano.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/Individueel-verblijf]]

==B&B Opties==
* B&B; verblijf minimaal 3 dagen voor rust en balans op ons retraitecentrum. Doe mee met de meditatie en satsang en de rest van de dag ben je 'vrij'
* B&B massage; zelfde als de B&B, maar nu krijg je elke dag een massage naar keuze
* Individueel verblijf; maak je eigen retraite met een stukje coaching, cursus of begeleiding van Ivar

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/Individueel-verblijf B&B Opties op Ekãyano]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Prijzen-2.jpg|450px|left]]

==Prijzen permanent verlaagd==
We hebben alle prijzen met 20-25% structureel verlaagd en dat zal de komende 2 jaar zo blijven.
Ekãyano is een retraitecentrum zonder winstoogmerk. Spiritualiteit is geen luxe, maar een basisvoorwaarde.
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Huren.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/verhuur]]

==Ekãyano huren==
Je kan Ekãyano huren voor je eigen cursus of activiteit:

* minimaal 3 nachten en minimaal 4 personen
* met of zonder begeleiding
* alles is vooraf bespreekbaar

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/verhuur Huur Ekãyano voor je eigen activiteit]
|}

<br/>
<div style="float:right; margin:2px 2px 0px 0px"></div><div style="margin:0; background:#ff9450; font-size:150%; font-weight:bold; border:1px solid #336699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius:30px; border-radius: 30px;">[https://www.dharma-reizen.nl Onze Reizen]</div>

__NOTOC__
__NOEDITSECTION__

Bestand:Vipassana-retraite.jpg

2026-07-28T05:55:11Z

Admin: Admin heeft een nieuwe versie van Bestand:Vipassana-retraite.jpg geüpload

Bestand:Meditatie retraite-3.jpg

2026-07-28T05:54:49Z

Admin: Admin heeft een nieuwe versie van Bestand:Meditatie retraite-3.jpg geüpload

Bestand:Tantra-Ekãyano-5.jpg

2026-07-28T05:52:13Z

Admin: Admin heeft een nieuwe versie van Bestand:Tantra-Ekãyano-5.jpg geüpload

Bestand:In-de-voetsporen-vd-boeddha.jpg

2026-07-28T05:48:44Z

Admin: Admin heeft een nieuwe versie van Bestand:In-de-voetsporen-vd-boeddha.jpg geüpload

Bestand:Sweda massage-1.jpg

2026-07-19T09:26:04Z

Admin: Admin heeft een nieuwe versie van Bestand:Sweda massage-1.jpg geüpload

Bestand:Thema-dag-1.jpg

2026-07-19T09:25:34Z

Admin: Admin heeft een nieuwe versie van Bestand:Thema-dag-1.jpg geüpload

Gautama de Boeddha

2026-07-19T08:34:54Z

Admin: /* Misverstanden over de Boeddha (film) */

{{#seo:
|title=Gautama de Boeddha
|titlemode=append
|keywords=Boeddhisme, Boeddha, historische, dharma, mediteren, Mahayana, tibetaans, meditatie, goden, India, Nepal, Tibet.
|description=Voor de historische Gautama de Boeddha waren er vele mythologische Boeddha's. Hier een beschrijving per boeddha.
}}
[[Bestand:Front-Gautama.PNG|thumb|250px|Front book Gautama de Boeddha|link=https://www.dharma-lotus.nl/wiki/index.php?title=Biografie_Gautama_de_Boeddha_en_zijn_naaste_leerlingen|[https://www.dharma-lotus.nl/wiki/index.php?title=Biografie_Gautama_de_Boeddha_en_zijn_naaste_leerlingen Download hier de gratis versie van deze biografie met meer achtergrondinformatie]]]
{{Personen uit de Pali-canon}}
De persoon die wij kennen als '''de Boeddha''' werd geboren als '''Siddhartha Gautama''' (563-483 v.Chr.) in mei 563 v.Chr. Zijn vader, Suddhodana Gautama, was de radja van [[Kapilavastu]], de hoofdstad van de Sakya-clan in het huidige [[Het Boeddhisme in Nepal|Nepal]]. De volledige naam van Siddhartha was daarom: “Siddhartha Gautama, telg van de Sakya-clan”.

==Siddharta Gautama==

De Sakya-clan was een samenwerkingsverband van meerdere nederzettingen, met Kapilavastu als bestuurs- en handelscentrum. In de tijd van Siddhartha’s geboorte telde deze stad ongeveer 8.000 inwoners, terwijl de gehele clan zo’n 180.000 mensen omvatte. Zijn vader, [[Suddhodana]], was dus geen machtige koning met weelderige paleizen en talloze bedienden, zoals soms wordt voorgesteld. In veel biografieën over de [[Boeddha]] wordt hij ten onrechte als de zoon van een koning beschreven. De Sakya-clan was een republiek binnen een groter koninkrijk, met een eigen raadsvergadering. De leden kozen democratisch een radja, en Suddhodana vervulde deze rol. Interessant is dat de Sakya-clan bekendstond om haar egalitaire structuur, wat ongebruikelijk was in een tijd waarin monarchieën domineerden.

Suddhodana was getrouwd met twee zusters, die tevens zijn nichten waren, afkomstig uit Devadaha, een andere stad van de Sakya-clan. Mãyã Mahamãyã, de oudste zuster, was zijn eerste vrouw en de moeder van Siddhartha. [[Pajapati Gotami|Pajãpati]] (ook wel Mahapajãpati of Gotami genoemd) was zijn tweede vrouw en baarde twee kinderen: zoon Nanda en dochter Sundarinandã. In die tijd was het gebruikelijk dat een vrouw in haar ouderlijk huis beviel. Daarom vertrok Mãyã, hoogzwanger, naar Devadaha. Ze bereikte haar bestemming echter niet, want halverwege de reis braken haar vliezen, en de bevalling vond plaats net buiten Lumbini, in een tuin die later een heilige plaats werd. Waarschijnlijk reisde Mãyã niet alleen, maar met een gevolg, waaronder haar zus Pajãpati, die eveneens hoogzwanger was. Of er een vroedvrouw aanwezig was, is onbekend, maar de bevalling was zwaar. Direct na de geboorte keerde Mãyã terug naar Kapilavastu, waar ze kort daarna overleed.

===jeugdjaren===
[[File:SriLanka BuddhistStatue (pixinn.net).jpg|thumb|Boeddhabeeld uit Sri-Lanka]]

Terug in Kapilavastu voorspelde de priester Asita Kaladevala, na het zien van de drie dagen oude Siddhartha, een bijzondere toekomst. Volgens de legende kreeg Asita tranen in zijn ogen, omdat hij besefte dat Siddhartha een groot spiritueel leraar zou worden, maar dat hijzelf te oud zou zijn om diens lessen te volgen. Hoewel Asita
wist dat Siddhartha een spirituele leider zou worden, zei hij tegen Suddhodana dat de jongen een groot leider zou worden “op aards dan wel spiritueel niveau”. Twee dagen later voerden acht brahmaanse priesters de naamgevingsceremonie uit. De jongste priester, Kondañña, zou dertig jaar later een van de eerste volgelingen van de Boeddha worden. De ceremonie eindigde op de zesde dag na Siddhartha’s geboorte. Een dag later stierf Mãyã, en Pajãpati, die net was bevallen van Nanda, nam de opvoeding van Siddhartha op zich.

Siddhartha’s eerste ervaring met [[meditatie]] vond plaats toen hij negen jaar oud was, tijdens het ceremoniële eerste ploegen van het jaar, een ritueel om een goede oogst te waarborgen. Siddhartha en zijn vrienden waren aanwezig bij deze plechtigheid, waarbij vedische geschriften werden voorgedragen. Wetende dat het een langdurige ceremonie was, vroeg Siddhartha aan zijn pleegmoeder Pajãpati waarom dit nodig was. Zij legde uit dat de vedische geschriften heilig waren en door de schepper aan de brahmaanse priesters waren overgedragen. Toen hij vroeg waarom zijn vader de geschriften niet mocht voorlezen, antwoordde ze dat alleen degenen geboren in de brahmaanse kaste dit privilege hadden, zelfs machtige koningen moesten brahmanen inschakelen voor priesterlijke taken. Siddhartha kreeg toestemming om de ceremonie te verlaten en ging op een afstand naar het ploegen kijken.

Hij zag hoe de ploeg de aarde opensneed, wormen en ander grondleven doorkliefde, en hoe kleine vogels deze diertjes oppikten, terwijl een roofvogel een mus greep die net een worm had gevangen. Onder de schaduw van een djamboeboom ging hij zitten, kruiste zijn benen en verzonk spontaan in meditatie. Hij observeerde de cyclus van leven en dood en merkte op dat hij in de schaduw zat om te ontsnappen aan de brandende zon. Toen hij uit zijn meditatie kwam, zei hij tegen zijn pleegmoeder:

“''Moeder, de wormen en de vogels hebben er niets aan dat wij de geschriften reciteren.”''

Dit moment markeerde zijn vroege besef van de beperkingen van rituelen, een thema dat later centraal zou staan in zijn leringen.

==puberjaren==

Siddhartha’s twijfels over het brahmanisme groeiden tijdens zijn tienerjaren. Als waarschijnlijke toekomstige radja werd hij onderwezen in heilige geschriften zoals de Upanishaden, de Rigveda en de Atharvaveda. Hij had bijzondere interesse in deze teksten, maar begon vragen te stellen over de almacht van Brahman, de opperheerser van het heelal, en de exclusieve rol van brahmaanse priesters. De Veda’s, de bronteksten van het brahmanisme, beschreven offerformules, ceremonies en heilige handelingen, maar legden steeds meer nadruk op de precieze uitvoering van steeds complexer wordende rituelen. Gewone burgers durfden deze rituelen niet meer zelf uit te voeren uit angst voor goddelijke straf, waardoor brahmaanse priesters een monopolie op spirituele zaken kregen. Deze priesters beseften hun macht, die zelfs die van radja’s en koningen overtrof.

Gaandeweg werd het brahmanisme zo omgekeerd dat de goden afhankelijk leken van de offers van de priesters. Zonder de juiste rituelen waren de goden machteloos, en de priesters hielden alle touwtjes in handen. Siddhartha zag dit tijdens een uitstapje, toen hij een armoedige strohut passeerde waar een rouwbeklag plaatsvond. Hij hoorde dat de kostwinner was overleden na zware arbeid voor een brahmaanse priester, die als wederdienst voor het zuiveren van grond onder een nieuwe hut had geëist dat de man voor hem werkte. Door dagenlang stenen te dragen en hout te hakken werd de man ziek en stierf. Dit incident versterkte Siddhartha’s kritiek op de uitbuiting door brahmaanse priesters, een thema dat later in zijn leringen terugkwam.

===trouwen===
Siddhartha begon steeds vaker uitstapjes te maken naar kluizenaars, [[monnik|monniken]] en samana’s die kritisch stonden tegenover het brahmanisme en hun eigen spirituele weg zochten. In Sakya waren zulke vrijdenkers schaars, maar in het westelijke koninkrijk Kosala en het zuidelijke Magadha waren er velen. Siddhartha uitte zijn wens om naar deze gebieden te reizen en bij deze leraren te studeren. Zijn vader, Suddhodana, herinnerde zich de voorspelling van Asita dat Siddhartha een groot leider zou worden, “op aards dan wel spiritueel niveau”. Omdat Sakya een kleine republiek was die door Kosala werd bedreigd, hoopte Suddhodana dat Siddhartha een aardse leider zou worden. Hij maakte zich echter zorgen omdat Siddhartha uitblonk in alle vakken, behalve in militaire zaken, oorlogvoering en gevechtstechnieken. Suddhodana besprak dit met zijn jongere broer Dronodanaraja, de vader van [[Devadatta]] en [[Ananda]]. Deze adviseerde een huwelijk om Siddhartha’s aandacht te verleggen en hem strijdbaarder te maken. Pajãpati, die net was bevallen van haar dochter Sundarinandã, kreeg de taak een geschikte bruid te vinden. Zij koos [[Yasodhara]], een volle nicht van Siddhartha en dochter van radja Suppabuddha, de broer van Pajãpati.

Yasodhara was een sociaal bewogen vrouw die hulpprogramma’s opzette voor armen en zieken en haar vader aanmoedigde tot betere zorg voor de lokale bevolking. Na hun huwelijk werkten Siddhartha en Yasodhara jarenlang samen om de levensstandaard van de bevolking te verbeteren. Toch groeide Siddhartha’s besef dat deze inspanningen het grote lijden – ziekte, ouderdom en dood – niet konden oplossen. Door zijn contacten met samana’s begreep hij dat alleen innerlijke rust weerstand kon bieden aan dit lijden. Hoe hij die rust kon bereiken, wist hij nog niet. In de jaren die volgden, realiseerde hij zich dat het zoeken naar innerlijke rust gelijkstond aan het zoeken naar [[verlichting]], en dat dit niet mogelijk was zolang hij aspirant-radja bleef. Hij voelde druk van zijn vader om een groot leider te worden en van Yasodhara om een kind te krijgen. Het idee om samana te worden en verlichting te bereiken werd steeds aantrekkelijker. Een zoon zou de wensen van Pajãpati en Suddhodana deels vervullen, door een nieuwe opvolger te leveren.

==Zijn verzaking==

Na dertien jaar huwelijk kregen Siddhartha en Yasodhara op 29-jarige leeftijd een zoon; [[Rahula]]. Enkele weken tot maanden na diens geboorte verliet Siddhartha, met steun van zijn jeugdvriend Channa, zijn gezin om een samana te worden. De legende vertelt dat hij stiekem wegsloop, maar de Majjhima Nikaya weerlegt dit:

''Toen ik nog Bodhisattva was, kreeg ik een gedachte: “Een benauwenis is het huiselijk leven, een stoffig pad, het samanaschap is de vrije hemel. Het is niet makkelijk voor iemand die thuis woont om de volmaakte volledige reine levenswandel der heiligheid te volvoeren. Als ik mij nu eens haar en baard zou afscheren, de gele gewaden zou omleggen en uit het huiselijk leven de thuisloosheid in zou trekken?” En ik, die nog jong was, een knaap met zwart haar, die in gezegende jeugd verkeerde, in de kracht van mijn leven, schoor mij, hoewel mijn ouders het er niet mee eens waren en tranen in de ogen hadden en weenden, haar en baard af, legde de gele gewaden om en trok uit het huis weg de huisloosheid in.</br>
(Majjhima Nikaya 36, I, p.240).''

Siddhartha reisde eerst naar Anupiyã, waar hij een week verbleef, en vervolgens naar Rãjagaha, waar hij koning Bimbisara ontmoette, die later een trouw volgeling en vriend zou worden. Kort daarna zocht hij de leraar [[Alara Kalama|Ãlãra Kãlãma]] op, al is onduidelijk of dit bewust was of toevallig. Ãlãra onderwees een yoga-achtige meditatie gericht op het bereiken van “de toestand van onbegrensde ruimte” en uiteindelijk “de toestand van de leegte”, waarin de geest de bron van alle verschijnselen wordt gezien. Siddhartha bereikte deze stadia binnen een maand, tot verbazing van Ãlãra, die hem voorstelde samen zijn gemeenschap te leiden. Siddhartha zag echter dat deze meditatietoestanden geen blijvende oplossing boden voor het lijden van ouderdom, ziekte en dood. Hij verliet Ãlãra en trok de Ganges over naar Magadha, een koninkrijk bekend om zijn diverse spirituele leraren. Hier ontmoette hij asceten die naakt leefden, hun lichaam verwaarloosden en alleen van bosproducten aten, omdat zij het lichaam als deel van het ego zagen. Siddhartha vond deze methode te extreem, omdat verlichting voor iedereen toegankelijk moest zijn zonder zulke ontberingen. Drie jaar lang zwierf hij rond en leerde kortstondig bij verschillende leraren, totdat hij [[Uddaka Ramaputta|Uddãka Ramaputta]] ontmoette. Uddãka’s leer, geërfd van zijn vader Rãma, leidde tot de toestand van “zonder waarnemen noch niet-waarnemen”. Siddhartha bereikte dit stadium in vijftien dagen, maar merkte dat deze vredige meditatie het lijden buiten de meditatie niet oploste. Hij weigerde Uddãka’s aanbod om zijn gemeenschap te leiden.

==Gautama de asceet==

Na vijf jaar studie bij leraren concludeerde Siddhartha dat hij verlichting via zelfinzicht moest vinden. Hij stak de rivier Neranjara over en arriveerde in [[Bodhgaya|Uruvela]], aan de voet van de Dangsiri-berg, waar hij besloot langdurig te mediteren in de uitgestrekte wouden en grotten. De eenzaamheid viel hem zwaar; hij voelde angst voor wilde dieren en onbehagen in de nacht. Hij herhaalde alle geleerde technieken, waaronder die van de asceten, en besloot hun extreme methoden te proberen. In plaats van dagelijks te bedelen, deed hij dit nog maar eens per week en accepteerde alleen wat in zijn hand paste. Hij stopte met scheren, trok zijn haren uit en verwaarloosde zijn lichaam, met de opmerking:

''“Het meeste vuil valt er vanzelf wel weer af.”''

Hij leefde zelfs enige tijd op lijkenvelden en at onverteerde resten uit zijn eigen ontlasting en die van runderen, wat hij later “de grote vuilconsumptie” noemde. Dit extreme ascetisme wekte respect op, en hij kreeg vijf volgelingen: Kondañña, Bhaddiya, Vappa, Mahãnãma en [[Assaji]], allen ex-leerlingen van Uddãlaka en zonen van brahmanen. Ze spraken af dat de eerste die verlichting bereikte, de anderen zou onderwijzen.

Tijdens een meditatie herinnerde Siddhartha de spontane meditatie uit zijn jeugd tijdens het ploegen. Hij besefte dat vreugde en ontspanning essentieel waren voor meditatie, en dat de ascetische methoden deze vreugde blokkeerden. Hij ontdekte dat er een andere vreugde bestaat, los van begeerte en ego, die voedend is voor lichaam en geest. Later formuleerde hij dit als volgt:

''Met deze methode, langs de weg, door middel van deze harde ascese bereikte ik geen bijzondere kennis en visie, de edelen waardig, die de menselijke toestand overstijgt. En waarom niet? Omdat ik dat edele inzicht (pañña) niet bereikte, dat, als men het heeft, de uitweg blijkt te zijn en voor de betrokkene al gehele vernietiging van het lijden met zich meebrengt''.</br>
(Majjhima Nikaya 12, I, p. 81).

Na zes jaar ascese besloot hij weer normaal te eten en een samana te worden. Een gezonde geest in een gezond lichaam was nodig om te mediteren. Met de technieken van Ãlãra en Uddãlaka bracht hij zijn geest tot rust, en hij systematiseerde dit proces als de “vier fasen van verzinking”. Wat zijn leraren als eindpunt zagen, zag hij als beginpunt. Vanuit deze rust ging hij op zoek naar de bronnen van onrust, wat hij later “het drie weten” noemde, bereikt onder een Bodhi-boom tijdens drie nachtelijke meditatiesessies.

===de 3 waken (het 3 weten)===

* Eerste nachtwake: Siddhartha zag de wereld van verschijnselen, inclusief zijn eigen vorige levens. Hij zag een blad aan een boom, gevoed door water en aarde, dat viel en weer grondstof werd. Hij besefte dat geboorte en dood geen afzonderlijke gebeurtenissen zijn, maar deel uitmaken van [[Afhankelijk ontstaan|onderlinge afhankelijkheid]] en [[Anatta|zelfloosheid]]. Dit inzicht noemde hij vijiã.

* Tweede nachtwake: Hij zag dat lijden voortkomt uit het geloof in een blijvend zelf en bestendigheid. Dit inzicht noemde hij [[karma|kamma (karma)]].

* Derde nachtwake: Hij zag dat karma het lijden veroorzaakt, dat dit lijden een oorzaak heeft, en dat deze oorzaak kan worden opgeheven via het [[8-voudige pad]]: juist spreken, handelen, levensonderhoud, inspanning, opmerkzaamheid, concentratie, gedachte en begrijpen.

Na deze inzichten realiseerde hij:

''Verzekerd ben ik van mijn verlossing, dit is mijn laatste geboorte, opnieuw ontstaan zal ik niet meer!''</br>
(Majjhima Nikaya 26, I, p. 167)

Hij begreep dat [[onwetendheid]] als een cipier het leven gevangen houdt in de cyclus van verschijnselen. Op 35-jarige leeftijd had hij verlichting bereikt en werd hij Gautama de Boeddha.

==Gautama de Boeddha==

De eerste vijf tot zeven weken na zijn verlichting verbleef Gautama in Uruvela, nabij Bodh Gaya, waar hij veel mediteerde. Hij worstelde met de vraag: “En wat nu?” Zijn zoektocht was gericht op het elimineren van lijden, maar hij twijfelde of zijn subtiele, ervaringsgerichte leer overdraagbaar was. Volgens sommige verhalen merkte hij dat hij zijn inzichten kon overdragen aan kinderen, wat hem inspireerde. Tijdens meditaties onder verschillende bomen, zoals de Mucalinda-boom waar een slang hem beschermde tegen regen, besloot hij zijn leer te verspreiden. Hij observeerde een lotusvijver en zag hoe elke bloem uniek was in groei, vorm en kleur. Dit bracht hem tot het inzicht dat zijn leer op verschillende manieren moest worden uitgelegd, afhankelijk van de toehoorder.

Hij wilde zijn oude leraren Ãlãra en Uddãka als eersten onderwijzen, maar hoorde van de asceet Upaka dat beiden recent waren overleden. Daarom zocht hij zijn vijf ascetische vrienden op in het hertenkamp van Sarnath, nabij Varanasi. Aanvankelijk negeerden zij hem, omdat hij het ascetisme had opgegeven, maar zijn uitstraling van innerlijke vrede wekte hun interesse. Tijdens zijn ontmoeting met Upaka merkte deze zijn rust op en vroeg wie zijn leraar was. Gautama antwoordde trots:
''Moge het zo zijn, broeder!''

Toen zijn vrienden in Isipathana hem als “broeder” aanspraken, protesteerde hij:
''Monniken, spreek de tathãgata (zogekomende) niet aan met de naam en de aanduiding broeder (alsof hij jullie gelijke is). Een [[arhat]] (heilige), monniken, is de zogekomende, een volkomen ontwaakte!''

Dit weerspiegelt zijn overtuiging dat een verlicht persoon fundamenteel verschilt van niet-verlichte mensen, hoewel hij als bedelmonnik geen privileges aannam. Sommige bronnen suggereren dat deze uitspraken een zweem van egocentrisme tonen, maar ze benadrukken vooral zijn unieke spirituele status.

===zijn eerste lezing===

In zijn eerste lezing, de [[Dhammacakkappavattana Sutta|Dhamma Cakka Pavattana Sutta]], legde Gautama de [[4 edele waarheden]] uit en waarschuwde hij tegen twee uitersten:

''Monniken, er zijn twee uitersten die niet in praktijk gebracht dienen te worden door iemand die het wereldse leven verlaten heeft. Welke zijn deze twee? Er is beoefening van het najagen van plezier in de objecten van zintuiglijke begeerten, hetgeen minderwaardig, laag, vulgair, verachtelijk is, en niet naar het goede leidt. En er is beoefening van zelfkwelling, hetgeen pijnlijk is, verachtelijk, en niet naar het goede leidt''</br>
(Mahãvagga van de Vin I, 6, 7 + 19-22).

Kondañña begreep als eerste de leer en werd de eerste [[bhikkhu]]. Gautama introduceerde ook de leer van het “niet-ik” (anatta), waarin hij stelde dat er geen blijvende ziel of persoonlijkheid bestaat, een radicale breuk met de toenmalige opvattingen. Binnen drie maanden bereikten alle vijf asceten verlichting en vormden de eerste [[Sangha]], een gemeenschap van harmonieuze en aandachtige beoefenaars.

Kort daarna ontmoette Gautama Yasa, de zoon van een rijke koopman uit [[Varanasi]], die verveeld was door rijkdom en zich aansloot als zesde bhikkhu. Yasa’s vader werd de eerste upãsaka (lekenvolgeling) door de drie-eenheid aan te roepen:

''Ik neem toevlucht tot de Boeddha, ik neem toevlucht tot de [[dharma]], ik neem toevlucht tot de sangha.''

Yasa’s moeder werd de eerste vrouwelijke upãsaka, en vele anderen volgden. Binnen korte tijd telde de Sangha 61 bhikkhu’s, die allemaal verlichting bereikten.

===zijn karakter===
Gautama de Boeddha wordt vaak gezien als een liefdevolle, altijd glimlachende figuur, maar dit beeld klopt niet. In zijn tijd werd hij door velen, vooral brahmanen, als een luis in de pels beschouwd. De brahmanen positioneerden zichzelf als onmisbare tussenpersonen tussen burgers en goden, wier rituelen en offers essentieel waren. Gautama stelde dat lijden door onszelf wordt geschapen en dat de oplossing in onszelf ligt, niet bij goden die volgens hem niet bestaan. Dit ondermijnde het bestaansrecht van de brahmanen, wat een zegen was voor burgers die niet langer dure rituelen hoefden te betalen of gechanteerd werden. Zijn leer vond veel aanhang bij burgers en zelfs bij radja’s en koningen, die hun macht niet langer hoefden te delen met priesters, mits ze goed bestuur leverden. Fondsen die voorheen naar brahmanen gingen, werden nu gebruikt voor dharmaruimten, voedsel, pijen, medische posten en scholen, in lijn met het achtvoudige pad.
De brahmanen zagen hun invloedssfeer afnemen. Gautama bekritiseerde hun rituele wassingen en offers:
Denk niet, o brahmaan, dat je door het leggen van brandhout reinheid verkrijgt. Dit is slechts een uiterlijkheid. Wie loutering nastreeft met uiterlijke middelen, die wordt niet gelouterd, zo zeggen de wijzen (*Samyuttanikãya 7, I, 9).

Hij verklaarde alle vormen van cultus overbodig, wat hem impopulair maakte bij sommige groepen. Er waren meerdere moordaanslagen op hem, en pogingen om hem in diskrediet te brengen waren frequent.
In 528 v.Chr. verbleef Gautama tijdens de moesson in Isipathana, de enige keer dat hij daar zijn retraite hield. Aan het einde van de moesson stuurde hij de arhat’s als missionarissen alle richtingen uit, met toestemming om nieuwe leden in de Sangha op te nemen via de drie-voudige toevlucht. Zo werd de Sangha onafhankelijk van zijn aanwezigheid.
Na Isipathana reisde hij naar Uruvela om families te bedanken die hem tijdens zijn ascese hadden geholpen. Onderweg nam hij meerdere mensen op in de Sangha. In Uruvela ontmoette hij drie jatila-ascetenbroers, die elk honderden volgelingen hadden en een vuur- en watercultus beoefenden. Gautama maakte duidelijk dat hij zichzelf niet als hun gelijke zag:
Kassapa, je bent noch een heilige, noch iemand die de weg naar heiligheid betreden heeft. Jouw levenswandel is niet van dien aard dat je er heilig door kunt worden of (zelfs maar) de weg naar heiligheid betreden kunt.

De broers en hun volgelingen sloten zich aan bij de Sangha, maar de snelle groei bracht logistieke uitdagingen. De groep werd opgesplitst om de druk op lokale gemeenschappen te verlichten. Gautama hield de Soetra van het Vuur om de asceten te onderwijzen. Om de Sangha te ondersteunen, reisde hij naar Rãjagaha, waar koning Bimbisãra het park Veluvana schonk voor het eerste klooster. Dit markeerde de oprichting van het eerste boeddhistische koninkrijk. Onder de nieuwe bhikkhu’s waren [[Sariputta|Sãriputta]] en [[Maha Moggallana|Moggallãna]], die snel arhat werden en veertig jaar lang Gautama’s belangrijkste leerlingen bleven.

In 527 v.Chr. keerde Gautama terug naar Kapilavastu, waar de ontvangst gespannen was. Hij deed eerst een bedelronde voordat hij zijn familie bezocht. Zijn vader, Suddhodana, uitte verwijten, en Yasodhara
, acht jaar lang een “monniksweduwe”, stuurde Rahula om zijn erfdeel op te eisen. Gautama liet Rahula inwijden als novice onder Sãriputta, wat Suddhodana’s woede opwekte, omdat hij nu geen opvolger meer had. Toen ook Nanda, Gautama’s halfbroer, bhikkhu werd, dwong Suddhodana een regel af: geen minderjarigen mochten zonder ouderlijke toestemming toetreden tot de Sangha. Dit was de enige concessie die Gautama ooit deed aan iemand buiten de Sangha. Hij liet echter iedereen toe, ongeacht de gevolgen voor achterblijvende gezinnen, omdat hij verlichting boven wereldse verplichtingen stelde.
Zeven personen uit Sakya, waaronder neven Devadatta, [[Anuruddha]] en Ānanda, sloten zich later aan bij de Sangha in Anupiyã. Ānanda werd Gautama’s vaste assistent en schreef de meeste soetra’s op.

==Gautama de mahãpurisa==

Gautama ging zelden in op wat verlichting precies inhield, maar gaf toe de hoogste staat te hebben bereikt. Op vragen antwoordde hij: “Volg het pad en ervaar het zelf.” Toch weten we uit biografische bronnen dat verlichte personen ziek konden zijn, zoals toen Gautama in 526 v.Chr. door arts Jivaka werd behandeld voor “disharmonie van de lichaamsvochten” met oliemassages en laxeermiddelen. Dit ontkracht het idee dat een verlichte een “superpersoon” is. In 524 v.Chr. werd Gautama “mahãpurisa” (supermens) genoemd, vooral na een bezoek aan Vesãli, waar hij werd gevraagd de droogte te bestrijden. Toevallig begon het te regenen bij zijn aankomst, wat als een wonder werd gezien. Met hulp van geleerden zoals Anãnda en Jivaka stelde hij hygiëneregels op om cholera-uitbraken te voorkomen, wat zijn status versterkte. Hij keerde na veertien dagen terug naar Rãjagaha om overdreven verering te vermijden.

===de Sangha===

De Sangha groeide snel, met donaties van land en kloosters, zoals de mangoboomgaard van Jivaka en het park van prins Jeta, gekocht door bankier Sudatta Anãthapindika. Koning [[Pasenadi]] van Kosala steunde het boeddhisme royaal, wat kritiek opriep van zijn ministers. Gautama liet ook de onaanraakbare Sunita toe tot de Sangha, een revolutionaire daad die tot oproer leidde. Koning Pasenadi zag echter dat de dharma voor iedereen toegankelijk was.
Vrouwen werden aanvankelijk niet toegelaten tot de Sangha. In 524 v.Chr., na Suddhodana’s dood, vroeg Pajãpati tweemaal om bhikkhuni te worden, maar Gautama weigerde. Pajãpati schoor haar hoofd, trok een pij aan en reisde met andere vrouwen naar Vesãli. Ananda pleitte voor hun toelating, en Gautama gaf toe na bevestiging dat vrouwen verlichting konden bereiken. Hij stelde echter acht extra regels op voor bhikkhuni’s, zoals het erkennen van bhikkhu’s als meerderen, om weerstand binnen en buiten de Sangha te beperken. Deze regels waren niet discriminatoir bedoeld, maar pragmatisch om de dharma acceptabel te maken in een patriarchale samenleving. Gautama voorspelde dat de dharma door de toelating van vrouwen slechts 500 in plaats van 1000 jaar zou bestaan, een twijfel die hij bleef houden.

De Sangha groeide, maar het idee van een vredige gemeenschap zonder problemen is onjuist. In het Ghosita-klooster in Kosambi leidde een conflict over een hygiëneregel tot een scheuring. Een bhikkhu werd uitgesloten wegens het niet verversen van een waterreservoir, maar zijn populariteit zorgde ervoor dat medestanders dreigden de Sangha te verlaten. Dit escaleerde tot handgemeen, maar Gautama wist het conflict te beslechten. De groei van de Sangha vereiste meer regels, wat tegen de kern van de dharma inging, die juist om totale overgave vraagt. Voor gevorderde leerlingen introduceerde Gautama de [[tantra]], of “geheime leer”, gebaseerd op de drie dharmazegels:

* [[Leegte|sunnata (leegte)]]
* [[Kenmerkloosheid|Animitta (kenmerkloosheid)]]
* [[wensloosheid|appanihita (wensloosheid)]]

Deze inzichten maakten regels overbodig en vereisten diepe, meditatieve transformatie.

==Gautama de Tathagata==

In 515 v.Chr. telde de Sangha achttien kloosters. Rahula werd op 20-jarige leeftijd bhikkhu, en Gautama besloot elke moesson in Savatthi door te brengen, met Ananda als zijn vaste assistent die zijn lezingen opschreef. Hij introduceerde de [[Satipatthana Sutta]], de basis van [[Vipassana|Vipassana meditatie]]. De opname van de seriemoordenaar [[Angulimala]], die het geweld afzwoer, versterkte de eerbied voor de Sangha. Gautama kreeg bijnamen zoals Sakyamuni en gebruikte zelf vaak “Tathagata” om “ik” te vermijden.

Op 70-jarige leeftijd merkte Gautama dat zijn roem hem beperkte. Hij liet lezingen steeds meer over aan Sãriputta, Moggallãna en [[Maha Kassapa|Mahã Kassapa]]. In 491 v.Chr. veroorzaakte Devadatta een tweede scheuring door de Sangha te willen overnemen. Gautama noemde hem een “khelasika” (speekselslikker) en waarschuwde:

''Devadatta begaat een zeer ernstige misdaad; het zal hem naar de Avici niraya voeren. Voor een goed mens is het makkelijk om goede daden te doen, en moeilijk om slechte daden te doen; maar voor een slecht iemand, is het makkelijk om slechte dingen te doen en moeilijk om het goede te doen. In het leven is het inderdaad makkelijk om iets te doen dat slecht is en geen voordeel brengt, maar het is moeilijk om datgene te doen dat goed is en voordeel brengt.''

Devadatta probeerde driemaal Gautama te vermoorden, maar faalde. Hij stelde vijf strengere regels voor, zoals vegetarisme, maar Gautama wees deze af als niet verplicht, omdat bhikkhu’s moesten accepteren wat ze kregen. Devadatta vertrok met 500 bhikkhu’s, maar velen keerden later terug.
Gautama beantwoordde vaak geen filosofische vragen, zoals in een gesprek met asceet Uttiya. Hij legde Ananda uit dat alleen praktische vragen over meditatie relevant zijn, omdat doctrines het inzicht in zelfloosheid kunnen verhinderen.

==Zijn overlijden==

In 484 v.Chr., op 79-jarige leeftijd, werd Gautama ernstig ziek tijdens de moesson. Ananda en anderen vreesden voor zijn dood en vroegen wie de Sangha zou leiden. Gautama weigerde een opvolger aan te wijzen:
Misschien Ananda, komt bij één van jullie deze gedachte op: “Het woord van de leraar is heengaan; wij hebben geen leraar meer.” Maar dat moet niet zo gezien worden. De leer en de discipline, die door mij onderwezen en uiteengezet zijn, die zijn na mijn heengaan jullie leraar (*Dighanikãya 16, 6, I).

Hij herstelde en reisde naar het noorden. In Pãvã at hij bij smid Cunda een maaltijd met sukaramaddava (mogelijk varkensvlees), die hij verdacht vond. Hij at zelf, maar verbood zijn volgelingen ervan te eten. Kort daarna kreeg hij hevige buikkrampen en diarree. Nabij Kusinãrã rustte hij en droeg Ananda op Cunda geen verwijten te maken. Hij gaf instructies voor zijn crematie en herhaalde dat de dharma de enige leider was. Zijn laatste woorden waren:

''Welaan dan, monniken, ik zeg jullie, wat de mens bezielt, is aan vergankelijkheid onderhevig; streeft niet aflatend (naar het onvergankelijke, het nirvana).''</br>
(*Dighanikãya 16, 6, 7).

Gautama de Boeddha stierf in de maand vesãkha in 483 v.Chr.

==De 29 Boeddha's van Theravāda==

De Pali-literatuur van de Theravāda-traditie bevat verhalen over 29 Boeddha's. In landen waar het Theravāda-boeddhisme door de meerderheid van de mensen wordt beoefend, zoals [[Het Boeddhisme in Sri-Lanka|Sri Lanka]], [[Het Boeddhisme in Cambodja|Cambodja]], [[Het Boeddhisme in Laos|Laos]], [[Het Boeddhisme in Burma|Burma]], [[Het Boeddhisme in Thailand|Thailand]], is het gebruikelijk dat boeddhisten uitgebreide festivals houden, vooral tijdens het mooie weerseizoen, als eerbetoon aan de 29 beschreven Boeddha's. in de Buddhavamsa is een tekst die het leven beschrijft van Gautama de Boeddha en de 27 Boeddha's die hem voorgingen, samen met de toekomst Maitreya Boeddha. De Buddhavamsa maakt deel uit van de Khuddaka Nikāya, die op zijn beurt weer deel uitmaakt van de Sutta Piṭaka. De Sutta Piṭaka is een van de drie hoofdsecties van de Pali-Canon.

De eerste drie van deze boeddha's; [[Tanhankara Boeddha]], [[Medhankara Boeddha]] en [[Saranankara Boeddha]] en leefden vóór de tijd van [[Dipankara Boeddha]]. Deze vierde Boeddha is vooral belangrijk, aangezien hij de Boeddha was die niyatha vivarana (voorspelling van toekomstige Boeddhaschap) gaf aan de brahmaanse jeugd die in de verre toekomst de [[bodhisattva]] Gautama de Boeddha zou worden. Na Dipankara Boeddha waren er nog 24 Boeddha's mythische Boeddha's voor de historische, Gautama de Boeddha.

Veel boeddhisten brengen ook hulde aan de toekomstige (en 29e) Boeddha, Metteyya. Volgens de boeddhistische geschriften zal Metteya een opvolger zijn van Gautama die op aarde zal verschijnen, volledige verlichting zal bereiken en de zuivere Dharma zal onderwijzen . De profetie van de komst van Metteyya is te vinden in de canonieke literatuur van alle boeddhistische sekten ( [[Theravada]], [[Mahayana]] en [[Vajrayana]]), en wordt door de meeste boeddhisten aanvaard als een verklaring over een gebeurtenis die zal plaatsvinden wanneer de Dharma zal zijn vergeten op Jambudvipa (het aardse rijk, waar gewone mensen leven).

{| class="wikitable sortable"
|-
!
! Naam (Pali)
! Geboorteplaats
! Vader en moeder
! Verlichtingsboom
! Benaming
!Tijdsvak
|-
| 1
|[[Tanhankara Boeddha]]
|
|King Sunandha and Queen Sunandhaa
|Rukkaththana
|
|Saramanda kalpa
|-
| 2
|[[Medhankara Boeddha]]
|Yaghara
|Sudheva and Yasodhara
|
|
|Saramanda kalpa
|-
| 3
|[[Saranankara Boeddha]]
|Vipula
|Sumangala and Yasawathi
|
|
|Saramanda kalpa
|-
| 4
|[[Dipankara Boeddha]]
|
|Sudheva and Sumedhaya
|Pipphala
|
|Saramanda kalpa
|-
| 5
|[[Kaundinya Boeddha]]
|
|Sunanda and Sujata
|Salakalyana
|
|
|-
| 6
|[[Mangala Boeddha]]
|Uttaranagara
|Uttara en Uttara
|A naga
|
|
|-
| 7
|[[Sumana Boeddha]]
|
|Sudassana and Sirima
|A naga
|
|
|-
| 8
|[[Revata Boeddha]]
|Sudhannawatinagara
|Vipala and Vipula
|A naga
|
|
|-
| 9
|[[Sobhita Boeddha]]
|Sudhammanagara
|Sudhammanagara en Sudhammanagara
|A naga
|
|
|-
| 10
|[[Anomadassi Boeddha]]
|Chandawatinagara
|Yasava and Yasodara
|Ajjuna
|
|Vara kalpa
|-
| 11
|[[Paduma Boeddha]]
|Champayanagara
|Asama en Asama
|Salala
|
|Vara kalpa
|-
| 12
|[[Narada Boeddha]]
|Dhammawatinagara
|King Sudheva and Anopama
|Sonaka
|
|Vara kalpa
|-
| 13
|[[Padumuttara Boeddha]]
|
|Anurula and Sujata
|Salala
|
|Vara kalpa
|-
| 14
|[[Sumedha Boeddha]]
|
|Sumedha en Sumedha
|Nipa
|
|Manda kalpa
|-
| 15
|[[Sujata Boeddha]]
|
|Uggata and Pabbavati
|Welu
|
|Manda kalpa
|-
| 16
|[[Piyadassi Boeddha]]
|
|Sudata and Subaddha
|Kakudha
|
|Manda Kalpa
|-
| 17
|[[Atthadassi Boeddha]]
|Sonanagara
|Sagara and Sudassana
|Champa
|
|Manda Kalpa
|-
| 18
|[[Dhammadassi Boeddha]]
|
|Suranamaha and Sunanada
|Bimbajala
|
|Manda kalpa
|-
| 19
|[[Siddhattha Boeddha]]
|
|Udeni and Suphasa
|Kanihani
|
|Manda kalpa
|-
| 20
|[[Tissa Boeddha]]
|
|Janasando and Paduma
|Assana
|
|Manda kalpa
|-
| 21
|[[Phussa Boeddha]]
|
|Jayasena and Siremaya
|Amalaka
|
|Manda Kalpa
|-
| 22
|[[Vispassi Boeddha]]
|
|Vipassi en Vipassi
|Pāṭalī
|1e van de 7 boeddha's uit de oudheid
|leefde 91 tijdperken geleden
|-
| 23
|[[Sikhin Boeddha]]
|
|Arunavatti and Paphavatti
|Puṇḍarīka
|2e van de 7 boeddha's uit de oudheid
|leefde 31 tijdperken geleden
|-
| 24
|[[Vessabhu Boeddha]]
|
|Suppalittha and Yashavati
|Sāla
|3e van de 7 boeddha's uit de oudheid
|leefde 31 tijdperken geleden
|-
| 25
|[[Kakusandha Boeddha]]
|
|Aggidatta, the purohita Brahman of King Khema, and Visakha
|Sirīsa
|4e van de 7 boeddha's uit de oudheid
|1e Boeddha in huidig tijdperk
|-
| 26
|[[Kanakamuni Boeddha]]
|
|Yaññadatta, a Brahman, and Uttara
|Udumbara
|5e van de 7 boeddha's uit de oudheid
|2e Boeddha in huidig tijdperk
|-
| 27
|[[Kassapa Boeddha]]
|
|Brahmadatta, a Brahman, and Dhanavati
|Nigrodha
|6e van de 7 boeddha's uit de oudheid
|3e Boeddha in huidig tijdperk
|-
| 28
|[[Gautama de Boeddha]]
|
|Śuddhodana en Maya
|Assattha
|7e van de 7 boeddha's uit de oudheid
|4e Boeddha in huidig tijdperk
|-
|29
|[[Maitreya Boeddha]]
|
|Subrahma and Brahmavati
|Nāga
|toekomstige Boeddha
|5e Boeddha in huidig tijdperk
|-
|}

==Op film==

===Misverstanden over de Boeddha (film)===
<youtube service="youtube">https://youtu.be/WBl9Fx4zYIk"</youtube>

===Biografie Gautama de Boeddha (luisterboek)===
<youtube service="youtube">https://youtu.be/TW2pMzs6fK4"</youtube>

==Literatuurlijst==

*De historische Boeddha, Asoka, 9789056702205
*De schatten van de Boeddha, Tom Lowenstein, H.F. Ullmann, 9783833146848
*Het evangelie van Boeddha, Paul Carus, Ankh-Hermes, 9020233076
*In de voetsporen van de Boeddha, Thich Nhat hanh, Altamira-Becht, 9789069637075
*Lexicon Boeddhisme, Ingrid Fischer-Schreiber, Frank-Karl Ehrhard, Michael S. Diener, Asoka, 9789789056701710
*Lopen in het voetspoor van de Boeddha, Maarten Olthof, Ten Have, 9789025959272

[[categorie: Goden binnen het Boeddhisme]]
[[categorie: personen uit de Pali-canon]]
[[categorie:meditatieleraar]]

Films: biografie boeddha en leerlingen

2026-07-19T08:31:35Z

Admin:

{{#seo:
|title=Biografieen over Gautama de Boeddha en zijn naaste leerlingen
|titlemode=append
|keywords=boeddhisme, boeddha, boeddhistisch, Dharma, Pali-canon, Gautama, boeddhist, waarheden, soetra, sutta, Dhamma, meditatie, inzicht, Ivar Mol, Dharma-Lotus, mindfulness, India, Nepal
|description=Biografieen over Gautama de Boeddha en zijn naaste leerlingen
}}
{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:DT Biografieen.jpg|450px|left]]

==Bio's Boeddha en zijn naaste leerlingen==
Biografieën over Gautama de Boeddna en zijn naaste leerlingen
|}

{{overzicht-DT}}

<youtube width="400" height="400">TW2pMzs6fK4</youtube>
<youtube width="400" height="400">fURdnMD6sYc</youtube>
<youtube width="400" height="400">tDKMozcvsms</youtube>
<youtube width="400" height="400">sfN-n8nDJkI</youtube>
<youtube width="400" height="400">L9A-sodD7jA</youtube>
<youtube width="400" height="400">-gC753RY9x4</youtube>
<youtube width="400" height="400">5BjO10dPNhI</youtube>
<youtube width="400" height="400">e9rLgYvcJGE</youtube>
<youtube width="400" height="400">BX0BFpXIwxE</youtube>
<youtube width="400" height="400">RVaI-7EXdNM</youtube>
<youtube width="400" height="400">-3KPQ8qXvTs</youtube>

[[categorie: Uitleg op Film]]

Cursus karakterstructuren

2026-07-17T17:33:32Z

Admin: /* Rondje Ekãyano */

{{#seo:
|title=Cursus Karakterstructuren
|titlemode=append
|keywords=karakter, persoonlijkheid, ego, ik, cursus workshop, meerdaags, meerdaagse, training, leren, oefenen, boeddhisme, boeddhistisch, energetisch, lichaam
|description=Tibetaanse massage cursus (Sweda) op retraitecentrum Ekãyano in noord Frankrijk (3,5 uur rijden vanaf Breda/Eindhoven)
}}
{{logo-Ekayano}}
{{cursus Ekayano}}

==Deze cursus wordt in 2024 niet aangeboden!==

Contact, verbinding, vriendschap of juist afstand? Waarom voelen we met de ene een klik en voelen we ons leeggezogen door een ander? Waarom gedragen wij ons anders dan anders en waarom ben ik zo anders dan mijn broer of zus?

==Inherente eigenschappen==

Een [[karakterstructuren|karakterstructuur]] is een serie eigenschappen die binnen het boeddhisme 'Mentale factoren' genoemd worden. Deze worden opgedeeld in:

* [[mentale vergiften]], dit zijn de negatieve eigenschappen die aangeleerd worden en onderdeel vormen van onze persoonlijkheid
* [[universeel mooie factoren]], dit zijn positieve eigenschappen die aangeboren zijn en onderdeel vormen van ons karakter

De positieve eigenschappen zijn dus mens-eigen en liggen latent verankerd in elk persoon. De negatieve eigenschappen worden aangeleerd. Tot volwassenheid ontwikkeld een persoon zich op meerdere terreinen, waaronder zijn persoonlijkheid. Een kind heeft behoefte aan energie (aandacht, liefde, respect) en zal eigenschappen moeten ontwikkelen om deze energie van zijn ouders (en verdere omgeving) te krijgen. Zo zal een kind met 2 afstandelijke ouders zich anders gaan vormen dan als het kind 2 dominante ouders heeft. De combinatie aan positieve én negatieve eigenschappen die het kind (vaak onbewust) kiest vormen als geheel een structuur; de karakterstructuur.

==Karakterstructuur==

In het boeddhisme zijn meerdere schema's waarin de karakterstructuren worden uitgelegd. Het schema zelf is niet zo evident, het gaat om de logica en het proces erachter. Die logica, dat eens mens zich ontwikkelt in een bepaalde structuur en een serie eigenschappen ten positieve en ten negatieve zal inzetten om energie (aandacht/liefde/respect) te verkrijgen, daar gaat het om.

===De beschermende rol===
Onze karakterstructuur proberen we af te schermen met enkele rollen. gebruikt een mens ook meerdere karakterstructuren. Zo kunnen we ons in de ene situatie standaard geheel anders gedragen als in de andere. We kunnen ons op ons werk geheel anders voordoen dan thuis of op de voetbalclub. Dat andere patroon wat dan op de voorgrond verschijnt is onze beschermende rol en daar hebben we er meerdere van.

Onze karakterstructuur en onze verschillende beschermende rollen gezamenlijk vormt ons ego en ons ego-gedrag.

===Energie===
De enige reden waarom wij een karakterstructuur aanmeten en gebruik maken van beschermende rollen is om energie te krijgen van een ander. Dit kan goedwillig en kwaadwillig en zo zetten wij onze eigenschappen dan ook in. Waarom voelen wij ons altijd onveilig bij persoon A en waarom voelen wij ons totaal energieloos bij persoon B. Waarom hebben wij soms direct een klik bij persoon C en voelen we ons machtig en krachtig bij persoon D? Het antwoord ligt in de (botsende) karakterstructuren tussen 2 personen.

==Programma==

Vraag iemand wat zijn karakterstructuur is en je komt er nooit achter. In de boeddhistische swedana (alles wat met coaching en begeleiding te maken heeft) zijn er meerdere technieken ontworpen om gelet op iemands gedrag uiteindelijk diens karakterstructuur te herleiden. Dit zal het eerste deel van deze cursus zijn en dit doen we individueel, in duo's en in de gehele groep.

Vervolgens kijken we hoe wij geneigd zijn deze structuren in te zetten in verschillende situaties. Onze gedragingen bij verschillende type mensen en verschillende situaties. Gebruiken wij onze eigenschappen op een positieve dan wel negatieve manier om energie te verkrijgen?

En is er, naast deze structuren, een andere manier om energie te verkrijgen?
Ja, die is er zeker. Er is een veel betere manier om energie te verkrijgen. Dit alles vormt het programma van deze cursus.

{| class="wikitable"
! Tijden || Gaan we doen...
|-
| 07:00 || Opstaan...
|-
| 07:30 - 08:30 || Meditatie en beweging
|-
| 08:30 - 10:00 || Ontbijt en Pauze
|-
| 10:00 - 12:30 || Blok 1
|-
| 12:30 - 14:30 || Lunch en Pauze
|-
| 14:30 - 17:00 ||Blok 2
|-
| 17:00 - 19:00 || Diner en Pauze
|-
| 19:00 - 21:00 || Blok 3
|-
| 21:00 || Klaar voor vandaag...
|}

==Ekãyano==
Deze dagen worden gegeven op Ekãyano, een mooie, gerenoveerde boerderij uit 1819 midden in de natuur van de Champagne-Ardennen. Hier is stilte en rust. We eten buiten als het weer het toelaat en er is genoeg vrije tijd voor een wandeling, de sauna of de hangmat.

Je slaapt in een ruime twee- of driepersoonskamer op een eenpersoonsmatras, maar je kunt ook je tent opzetten in de grote tuin. Er is genoeg ruimte om je spullen op te bergen. De douches, wc's en de sauna hebben een eigen (gezamenlijke) ruimte. Er is een studieruimte waar je je kunt terugtrekken en in alle stilte kunt genieten van de aanwezige literatuur. In de tuin staan op diverse plaatsen bankjes in afgescheiden hoekjes waar je rustig met elkaar kunt praten of juist niet en in alle stilte tot jezelf kunt komen.

De dagen worden altijd gegeven in een kleine groep van maximaal acht deelnemers en twee leraren. Hoewel het programma duidelijk is, hebben we altijd de mogelijkheid tot aanpassingen om bijvoorbeeld eens een wandeling te kunnen maken.

===Voeding===
Alle maaltijden zijn vegetarisch. Vooraf krijg je een formulier waarin je eventuele allergieën op kunt aangeven. In de ochtend en avond is er koffie, de rest van de dag is er thee en water.

==Op film==

<youtube service="youtube">https://youtu.be/ZDnw6sSXRAQ"</youtube>

==Gegevens==

* van woensdag 17 mei (vanaf 20:00 uur) t/m zondag 21 mei (na de lunch), gegeven door [[Dharma-Lotus|Ivar]]
* kosten: 450,= p/p, all-in (cursus, overnachtingen, eten en drinken)
* 6-8 deelnemers en 2 begeleiders
* het is mogelijk om te kamperen (vraag naar de voorwaarden)
* [https://www.ekayano.nl/karakterstructuren| kijk hier voor meer informatie]
* [https://www.ekayano.nl/inschrijfformulier| aanmelden kan hier]

[[Categorie: cursussen Ekãyano - niet dit jaar]]

Karakterstructuren

2026-07-17T17:32:22Z

Admin: /* ==Op film */

{{#seo:
|title=de karakterstructuren
|titlemode=append
|keywords=Karakterstructuren, persoonlijkheidsstructuren, energie, elementen, beheersingsdrama, boeddhisme
|description=Uitleg over de boeddhistische visie over de Karakterstructuren, persoonlijkheidsstructuren en beheersingsdrama's
}}
{{boeddhisme}}
Een '''Karakterstructuur''' is een serie eigenschappen die binnen het [[boeddhisme]] Mentale factoren genoemd worden. Deze kunnen worden opgedeeld in:

* [[mentale vergiften]], dit zijn de negatieve eigenschappen die aangeleerd worden en onderdeel vormen van onze persoonlijkheid
* [[universeel mooie factoren]], dit zijn positieve eigenschappen die aangeboren zijn en onderdeel vormen van ons karakter

De positieve eigenschappen zijn dus mens-eigen en liggen latent verankert in elk persoon. Deze persoon wordt wel geboren met de positieve eigenschappen maar de negatieve eigenschappen worden aangeleerd en zijn in eerste instantie ook latent in de persoon aanwezig. Tot volwassenheid ontwikkeld een persoon zich op meerdere terreinen, waaronder zijn persoonlijkheid. Een kind heeft behoefte aan energie (aandacht, liefde, respect) en zal middelen moeten ontdekken om deze energie van zijn ouders te krijgen. Zo zal een kind met 2 afstandelijke ouders zich anders gaan vormen dan als het kind 2 hele aanwezige ouders heeft.

==Mentale factoren==

Een persoon herbergt positieve en negatieve mentale factoren die latent aanwezig zijn. Afhankelijk van zijn ouders en directe omgeving in de eerste periode van zijn leven maakt hij bewust én onbewust gebruik van een specifieke serie van deze eigenschappen die hij ontwikkeld om zo tot energie (aandacht, liefde, respect) te komen. De negatieve en positieve mentale factoren zijn:

{| class="wikitable" style="width: 50%;"
!colspan="2"|Positieve en negatieve mentale factoren
|-
!style="width: 50%"|[[mentale vergiften|negatieve mentale factoren (persoonlijkheid)]]
!style="width: 50%"|[[universeel mooie factoren|positieve mentale factoren (karakter)]]
|-
|verlangen (zintuiglijk)||vertrouwen
|-
|verlangen (overig)||opmerkzaamheid
|-
|haat||morele schaamte
|-
|onwetendheid||morele onbevreesdheid
|-
|hoogmoed||niet-verlangen
|-
|onjuiste zienswijzen||niet-haat
|-
|twijfel||neutraliteit van geest
|-
|dufheid||sereniteit
|-
|traagheid||lichtheid
|-
|rusteloosheid||buigzaamheid
|-
|schaamteloosheid||plooibaarheid
|-
|onbevreesdheid||vaardigheid
|-
|jaloezie||oprechtheid
|-
|gierigheid||
|-
|wroeging||
|-
!colspan="2"|(Bron: Abhidhamma-pitaka IX, § 38-41 en II, § 5)
|}

Elk persoon maakt dus, met als doel energie te krijgen van een ander persoon, een specifieke combinatie van deze mentale factoren wat uiteindelijk zijn persoonlijkheid zal gaan vormen.

===karakter en persoonlijkheid===

Karakter en persoonlijkheid worden vaak met elkaar verward of op 1 hoop gelegd. Binnen de boeddhistische filosofie is er echter een groot verschil;

* Karakter zijn de positieve mentale factoren van een mens
* persoonlijkheid zijn de negatieve mentale factoren van een mens

Het verschil is dus heel eenvoudig, en toch kan het heel ingewikkeld worden. Een positieve eigenschap zoals Sereniteit kan zich totaal niet ontwikkelen als een negatieve eigenschap zoals Wroeging, Gierigheid of Haat aanwezig zijn. Karakter kan dus helemaal overschaduwt worden door persoonlijkheid.

Daarnaast hoeven negatieve eigenschappen niet altijd negatief over te komen. Iemand die naar jou verlangt of iemand die een duidelijk doel naar streeft (Verlangen) kan als positief beoordeeld worden. Twijfel kan gezien worden als iemand die zich open stelt en Hoogmoed kan als een trots iemand gezien worden.

Het pad naar [[verlichting]] is een pad van zelfinzicht waarin ingezien wordt wat de negatieve mentale factoren zijn, dat deze werkelijk negatief zijn en welke alternatieven (de positieve mentale factoren) daarvoor aanwezig zijn. Ook als een persoon verlicht zou zijn, waarin de negatieve mentale factoren zijn verdwenen en de positieve mentale factoren blijven bestaan, is het karakter van de persoon nog steeds aanwezig.

==Verschillende karakter indelingen in de boeddhistische filosofie==

In de [[Pali-canon]] staan meerdere uiteenzettingen over de verschillende karakterstructuren. [[Gautama de Boeddha]] verwees naar deze indelingen om uit te leggen hoe iemand kan lijden en wat lijden precies inhoudt. Gautama de Boeddha varieerde veel in deze indelingen zonder daadwerkelijk mensen in hokjes te plaatsen. Hij ging uit van variabele gemoedstoestanden waar iemand kort of langer maar altijd tijdelijk in verbleef.
In de Kandaraka-Sutta (MN-51) geeft de Boeddha een uitvoerige uiteenzetting over de 4 karakterstructuren van personen in de wereld:

* degene die zichzelf kwelt en schade berokkent
* degene die anderen kwelt en schade berokkent
* degene die zowel zichzelf als anderen kwelt en schade berokkent
* degene die noch zichzelf, noch anderen kwelt en schade berokkent.

Alleen de laatste karakterstructuur (zo zegt de Boeddha) leidt een waarlijk heilig leven (een leven dat tot [[verlichting|ontwaken]] kan leiden).

''Er worden vier karakterstructuren van personen aangetroffen in de wereld. Welke vier?''
''In de eerste plaats is er de zelfkweller, die zich overgeeft aan de praktijk van zelfkwelling.''
''Dan is er de kweller van anderen, die zich overgeeft aan de praktijk van het kwellen van anderen.''
''Dan is er degene die zowel zichzelf kwelt, overgegeven is aan de praktijk van het kwellen van zichzelf, als anderen kwelt, overgegeven is aan de praktijk van het kwellen van anderen.''
''Dan is er degene die noch zichzelf kwelt, niet overgegeven is aan de praktijk van zelfkwelling, noch anderen kwelt, niet overgegeven is aan de praktijk van het kwellen van anderen.''
Deze laatste is, omdat hij noch zichzelf noch anderen kwelt, al in dit leven verzadigd, uitgedoofd, tot rust gekomen.''

Omdat Gautama de Boeddha zo varieerde in de karakterstructuren en er ook meerdere indelingen aanhield is het lastig een eenvormige samenvatting te geven. [[boeddhisme|Boeddhistische]] leraar Jack Kornfield beschrijft het als de 3 Boeddhistische karakters:

* karakterstructuur A = Het zich vastklampende karakterstructuur
* karakterstructuur B = Het afkerige karakter
* karakterstructuur C = Het begoochelde karakter

Dr. Carl Jung beschreef in 1921 vier 'karakterstructuren' mensen aan de hand van vier psychologische functies: denken, voelen, waarnemen en intuïtie. Later breidde hij deze vierdeling uit door de tweedeling Introvert/Extravert er aan toe te voegen.

* denkers beslissen in eerste instantie vooral met het hoofd
* voelers beslissen in eerste instantie vooral met hun hart
* extraverten halen hun energie vooral uit contacten met anderen
* introverten halen hun energie vooral uit afzondering

===de 4-voudige indeling===

De beste en dichtst bij de Boeddhistische oorsprong blijvende indeling van de karakterstructuren wordt echter gegeven door James redfield waarin hij 4 karakterstructuren neerzet. De karakterstructuur wordt direct na de geboorte door een kind opgebouwd en wordt bepaald door zijn directe omgeving, doorgaans de ouders. Als de ouders beiden zeer afstandelijk van karakter zijn zal het kind hun aandacht en liefde actief moeten opeisen, terwijl een kind, wiens ouders hem overladen met aandacht, eerder een afstandelijke karakter zal aannemen. De reden waarom een kind een karakterstructuur opbouwt is om zijn ego te kunnen vormen en vandaaruit energie te kunnen ontvangen en te geven. Zolang een mens in zijn ego zit, zit hij in een beheersingsdrama waarbij de energie-uitwisseling voornamelijk van mens op mens gaat. Door ego gericht handelen krijgen c.q. ontnemen wij energie van een ander of dumpen wij teveel aan (negatieve) energie bij een ander. Dit doen wij met de ‘tools’ die ingesloten liggen in ons karakterstructuur.

Het boeddhisme legt uit dat er 4 karakterstructuren zijn waarvan de eerste 3 zowel een positieve als een negatieve variant hebben. De 4e (arme ik) heeft alleen maar een negatieve variant:

{| class="wikitable" style="width: 50%;"
!colspan="3"|De 4 karakterstructuren
|-
!style="width: 20%"|Karakterstructuur
!style="width: 40%"|Negatieve houding
!style="width: 40%"|Positieve houding
|-
|A||Bullebak||Leider
|-
|B||Ondervrager/zuiger||Onderzoeker
|-
|C||Kluizenaar||Afstandelijke
|-
|D||Arme Ik||(Niet aanwezig)
|}

'''Karakterstructuur A; bullebak - leider'''

Dit is de meest dominante structuur. Deze persoon is doelgericht en het proces naar dit doel is secundair. Hij behaald zijn energie door zijn dominantie en de credits die hij krijgt. De bullebak doet dit op een negatieve manier (intimidatie, luidruchtigheid, haantjesgedrag, egocentrisme en fysiek en/of communicatief agressief gedrag) en de leider op een positieve manier (stimulerend, een voorbeeld zijn, goede ideeën hebben, visionair). De bullebak zet zijn tools in uit puur eigenbelang. De leider zet zijn tools in voor het algemeen belang waar hij deel uit maakt. Zijn handelen is zuiverder als die van de bullebak, maar hij zal nooit het algemeen belang dienen als dat tegen zijn eigen belang gaat. Hij zal hij altijd de credits willen ontvangen, naam maken en geëerd worden. Deze karakterstructuur kan zeer slecht tegen oppositie en zal proberen deze buiten spel te zetten.

De bullebak creëert de meeste schade omdat deze uitgaat van energieroof, hij kent geen communicatie op basis van gelijkwaardigheid en probeert altijd de belangrijkste te zijn en heeft geen interesse voor de ander. Een bullebak 'zuigt' werkelijk de energie uit een ander.

De persoonlijkheidsstructuur welke wordt gebruikt om de karakterstructuur te beschermen is afhankelijk van de situatie waarin de persoon zich bevind. Zo kan een leider afstandelijk worden als alles gaat zoals hij wenst dat het gaat. Ook kan hij de ondervragende rol spelen om te weten waar de oppositie mee bezig is. De arme ik is een zeer onlogische persoonlijkheidsstructuur voor een leider/bullebak.

'''Karakterstructuur B; ondervrager/zuiger - onderzoeker'''

Deze zijn net als bullebak/leider dominante personen en communicatief zeer sterk. Het grote verschil met een leider/bullebak is dat het bij deze om het doel gaat en bij een ondervrager-onderzoeker om het proces. Ze proberen via de discussie een ander te overheersen, en zo energie van die ander te ontnemen. De ondervrager is vaak negatief ingesteld, wijst steeds op iemands zwakke plekken, bekritiseert en oordeelt. De onderzoeker probeert ook hier voor het groter belang informatie te vergaren.
Gek genoeg is deze karakterstructuur onzichtbaarder dan de afstandelijke. Juist vanuit de persoonlijkheidsstructuur vragen te stellen schermt hij zichzelf af. Hij is goed in het spelen van een rol en van daaruit de informatie te verkrijgen die hij wil. Hij is de enige die alle 4 de karakterstructuren kan gebruiken in zijn beheersingssysteem.

'''Karakterstructuur C; kluizenaar - afstandelijke'''

Afstandelijke mensen denken dat ze anders zijn en in negatieve zin dat niemand hen begrijpt. Zodoende sluiten ze zich geheel of gedeeltelijk af van de wereld om hun heen. In extreme gevallen creëren ze een eigen wereld waarin ze zich thuis voelen. Kinderen worden vaak afstandelijk door hun dominante gedrag van hun ouders (bullebak of ondervrager). Door zich af te sluiten wapenen zij zich tegen dit gedrag, Ze sluiten zich echter ook af voor datgene waar ze juist zoveel behoefte aan hebben (aandacht, liefde, respect, sociale contacten). Wil een afstandelijke aandacht krijgen, dan verwordt hij vaak een 'arme ik' (persoonlijkheidsstructuur) omdat hij niet de capaciteiten heeft om de dominante karakterstructuur aan te nemen.
De positieve kant is de afstandelijke die afstandelijk is omdat hij zich daar prettig bij voelt. In de tussentijd kan hij goede dingen doen zoals een boek schrijven. Eens in de zoveel tijd komt een afstandelijke naar voren en presenteert datgene hij heeft gedaan de afgelopen tijd maar zonder al te veel bombarie.

Een veelgebruikt persoonlijkheidsstructuur is de Ondervrager om te weten te komen waar iedereen in zijn nabije omgeving mee bezig is om zo niet voor verassingen te komen staan. Het denken anders te zijn kan resulteren in Arme ik gedrag en als hij teveel gestoord wordt kan in uiterste gevallen de Bullebak naar boven komen.

'''Karakterstructuur D; arme ik'''

Een pessimistisch ingesteld figuur die altijd de slachtoffer rol opzoekt en behept met een groot zelfmedelijden. Door de aandacht die ze van andere vragen krijgen/eisen ontnemen ze energie van die anderen. Maar ze willen geen oplossing voor hun problemen, omdat dan hun energiebron opdroogt. Arme ik figuren blijven dus altijd klagen. Vaak zijn deze mensen labiel, en zoeken steun bij dominante figuren (bullebak en ondervrager).

Een veelgebruikt persoonlijkheidsstructuur van de arme ik is de bullebak (als de ander te kritisch wordt) en de ondervrager ("hoe gaat het met jou..? Niet zo goed, o meid, met mij gaat het veel slechter, moet je toch eens horen wat mij is overkomen.....").

Er is geen positieve kant aan de Arme ik. Wil deze persoon veranderen, dan moet hij een andere karakterstructuur aannemen, iets wat zeer moeilijk is.

===de mentale factoren verdeeld over de karakterstructuren===

Een leider en een bullebak behoren tot dezelfde karakterstructuur (A) alleen de leider went deze positief aan en een bullebak negatief, ze gebruiken dezelfde tools echter op een andere wijze. In de boeddhistische gedragstherapie wordt middels [[mindfulness]] getracht een bullebak te laten transformeren naar een leider. De persoon behoudt zijn karakterstructuur en hoeft alleen maar zijn tools op een positieve manier aan te wenden waar hij dit voorheen op een negatieve manier deed.

{| class="wikitable" style="width: 50%;"
!colspan="2"|de mentale factoren verdeeld over de karakterstructuren
|-

!style="width: 50%"|Negatieve houding
!style="width: 50%"|Positieve houding
|-
!Bullebak||Leider
|-
|twijfel<br>dufheid<br>morele onbevreesdheid<br>rusteloosheid||vertrouwen<br>oprechtheid<br>opmerkzaamheid<br>morele bevreesdheid<br>neutraliteit van geest
|-
!Ondervrager/zuiger||Onderzoeker
|-
|onwetendheid<br>morele onbevreesdheid<br>morele schaamteloosheid<br>onjuist inzicht<br>hoogmoed||opmerkzaam<br>morele bevreesdheid<br>morele schaamte<br>neutraliteit van geest<br>buigzaamheid
|-
!Kluizenaar||Afstandelijke
|-
|morele schaamteloosheid<br>verlangen<br>wroeging<br>traagheid/dufheid<br>hoogmoed/onjuist inzicht||morele schaamteloosheid<br>niet-verlangen<br>sereniteit<br>lichtheid<br>plooibaarheid
|-
!colspan="2"|Arme Ik
|-
|onjuist inzicht<br>verlangen<br>haat<br>wroeging<br>morele onbevreesdheid<br>morele schaamteloosheid<br>Hoogmoed|| (De Arme Ik heeft géén positieve houding)
|}

Dit schema is een ietwat ruwe weergave van de verdeling van de mentale factoren. natuurlijk is niet iedere leider gelijk aan de andere leider hoewel er altijd sterke overeenkomsten zijn, zijn er ook verschillen. dat zal zijn weergave hebben in de verdeling van de mentale factoren per karakterstructuur.

==Persoonlijkheidsstructuur==

Naast de karakterstructuur is er ook een persoonlijkheidsstructuur (ook wel beheersingsysteem of beheersdrama genoemd). Deze kent dezelfde 4-voudige indeling als de karakterstructuren. Een persoon gebruikt verschillende persoonlijkheidsstructuren om zijn karakterstructuur te beschermen. Een voorbeeld:

''Theo heeft als karakterstructuur de 'Afzonderlijke/kluizenaar'. Hij is getrouwd en heeft 2 kinderen en is docent voor een klas. Theo houdt niet van drukte en niet van verrassingen en wilt graag van te voren weten wat hem te wachten staat. Daarom gaat hij halverwege de week in zijn gezin polsen wat iedereen komend weekend wilt gaan doen zodat hij zich kan voorbereiden. Als de kinderen iets leuks willen gaan doen plant hij voor zaterdag een dagje dierentuin en spreekt tegelijk af dat op zondag iedereen zijn eigen ding kan gaan doen. Dit vooraf vragen wat iedereen gaat doen doet hij vaker en hier gebruikt hij de 'Ondervrager' als persoonlijkheidsstructuur om zijn karakterstructuur te beschermen. ''

''In de klas is hij als docent streng en de klas moet rustig zijn en de stilte bewaren. Soms gebruikt Theo daarom de 'Bullebak' om dit voor elkaar te krijgen.''

Het is soms voor de buitenstaander lastig om te kunnen ontdekken wat iemand karakterstructuur is als die persoon steeds een persoonlijkheidsstructuur gebruikt in een bepaalde situatie. Zo kan iemand thuis of bij de tennisvereniging zich totaal anders gedragen dan op zijn werk. wat we hier zien is niet een andere karakterstructuur maar verschillende persoonlijkheidsstructuren.

==Energie verkrijgen==

Naast voeding, water en zuurstof is energie een basisbehoefte van de mens. Het boeddhisme streeft er naar deze energie te halen uit de elementen (aarde, water, vuur en lucht) maar veelal halen we deze energie uit andere mensen. Dat leren we al als baby, die zal bij 2 afstandelijke ouders een veel dominantere/aanwezige persoonlijkheid gaan aanmaken dan als hij 2 dominante/aanwezige ouders zou hebben. De serie eigenschappen die een kind zich eigen maakt om energie van zijn ouders te krijgen ontwikkeld hij in de loop van jaren en vanuit die persoonlijkheid zal hij met anderen omgaan. Er zijn nu 4 manieren waarop er energie overdracht kan plaatsvinden:

* Persoon A ontvangt energie van persoon B. Dit kan positief gebeuren (persoon B geeft persoon A een welgemeend compliment) en dit kan negatief gebeuren waarbij persoon A energie steelt van persoon B (door hem boos te maken)
* Persoon B geeft energie aan persoon B. Dit kan positief gebeuren (persoon A geeft persoon B een welgemeend compliment) en dit kan negatief gebeuren waarbij persoon B energie steelt van persoon A (door hem boos te maken)
* persoon A en persoon B geven elkaar energie (als ze verliefd zijn op elkaar)
* Persoon A en persoon B ontnemen elkaar energie en trekken elkaar leeg

Dit is de hele reden waarom een mens een karakterstructuur en een persoonlijkheidsstructuur aanmaken. Om energie te verkrijgen vanuit andere mensen.

===combinaties tussen karakterstructuren===

Iemand die vanuit ego handelt, handelt altijd vanuit de tools van zijn karakterstructuur en zijn beheersingsdrama om die karakterstructuur te waarborgen. Het doel van zijn handelen is het verkrijgen of het dumpen van energie. Zodoende zoekt hij ook de mensen op waarbij hij dat het gemakkelijkste kan:

* Karakterstructuur A – karakterstructuur A: dit zijn 2 kapiteins op 1 schip en dat gaat nooit goed. Omdat ze allebei een doel hebben en allebei de credits willen hebben voor hun visie zal er nauwelijks energie uitwisseling zijn. Dit is geen goede combinatie.

* Karakterstructuur A – karakterstructuur B: hoewel beide dominant zijn kan dit heel goed gaan. Karakterstructuur A is namelijk doelgericht en karakterstructuur B is procesgericht. De ondervrager kan zich helemaal uitleven in het ondervragen van de leider die daar graag over verteld, omdat hij zodoende het respect ervaart.

* Karakterstructuur A – karakterstructuur C: een karakterstructuur C is vaak juist afstandelijk geworden omdat zijn ouders zo dominant waren. Een afstandelijke heeft alle tools in huis om een karakterstructuur A af te weren, maar wordt er tegelijk niet gelukkig van. Een karakterstructuur A vind het daarentegen vreselijk dat hij niet gehoord en bejubeld wordt door de afstandelijke. Deze combinatie kan wel, maar is niet logisch qua energie uitwisseling.

* Karakterstructuur A – karakterstructuur D: een op zich zeer goed werkende combinatie. Karakterstructuur A kan zich helemaal uitleven in de baas zijn en oplossingen aanbrengen daar waar karakterstructuur D erg veel aandacht krijgt. Komt vaak voor in de negatieve varianten.

* Karakterstructuur B – karakterstructuur B: 2 ondervragers kan heel goed werken maar kan ook heel slecht werken als ze elkaar niet de ruimte geven.

* Karakterstructuur B – karakterstructuur C: dit werkt bij beiden op de zenuwen. Een afstandelijke heeft nog liever een bullebak om zich heen dan een ondervrager en de ondervrager krijgt maar geen feedback.

* Karakterstructuur B – karakterstructuur D: een vergelijkbaar verhaal als bullebak-arme ik. De rol van de dominante is anders omdat hij veel meer geïnteresseerd is in het procesmatige van de arme ik.

* Karakterstructuur C – karakterstructuur C: 2 afstandelijke werkt uitermate goed. Soms zoeken ze elkaar op en kunnen dan ook heel rustig naast elkaar op de bank zitten. Zij hebben aan een half woord genoeg en kunnen elkaar de ruimte geven.

* Karakterstructuur C – karakterstructuur D: voornamelijk de Arme ik kan hier weinig mee want hij kan weinig met zijn tools. Deze blijken niet vat te hebben op een karakterstructuur C. Voor karakterstructuur C maakt het allemaal weinig uit, hij luistert toch niet.

* Karakterstructuur D – karakterstructuur D: net als 2 karakterstructuur B kan dit zowel heel goed als heel slecht werken.

===beheersingsdrama===

Er zijn dus karakterstructuren die goed combineren en er zijn karakterstructuren die niet goed combineren. En alles draait om het verkrijgen van energie. Wat vaak gezien wordt als vriendschap is eigenlijk niks anders dan een relatie waarin het makkelijk is energie te verkrijgen. Wat we ook vaak zien is dat een persoon alleen vrienden heeft vanuit 1 of 2 karakterstructuren en niemand met met de andere karakterstructuren. Hij kan daar geen energie uit verkrijgen, terwijl dit wel hele aardige mensen kunnen zijn. Dit is ook de reden waarom sommigen stellen zolang bij elkaar blijven terwijl er helemaal geen liefde meer te bespeuren valt. Er is geen liefde meer, maar wel energieoverdracht. Negatieve energie is namelijk ook energie. Zodra iemand vastzit in een relatie die voornamelijk draait om het verkrijgen van energie, wordt dit een 'beheersingsdrama' genoemd.

2 mensen zouden, vanuit de positieve kant van hun karakterstructuur, heel goed met elkaar samen kunnen werken of leven. Toch is er altijd een energie uitwisseling waarbij de één de ander nodig heeft. Hoe mooi de relatie ook is, hij is gebaseerd op voorwaardelijkheid en afhankelijkheid. Het boeddhisme legt uit dat dit een vorm van begeerte is wat altijd zal verzanden in lijden zodra 1 van de 2 wegvalt of veranderd. De energie die ieder mens nodig heeft moet niet komen uit een ander mens maar uit de mens zelf en uit zijn contact met de elementen. Er zijn 4 elementen; aarde, water, vuur en lucht.

==De elementen==

De mens is een energetisch wezen en zal energie moeten ontvangen om in leven te blijven. Energie verkrijgen doet hij vaak door deze te ontnemen (goedschiks dan wel kwaadschiks) van andere mensen en daarvoor gebruikt hij zijn karakterstructuur én zijn persoonlijkheidsstructuur. Wil je een ander mens open en eerlijk benaderen, dan beoordeel je iemand om wie hij is, niet om de hoeveelheid energie die je van diegene kunt ontlenen. Wil je niet continu in verschillende beheersingsdrama's zitten is het een optie om je energie elders te gaan verkrijgen. En die optie is er. Energie halen uit de elementen.

''De elementen moet niet verward worden met de Chinese Elementenleer waarin een persoon een element is. In dit geval haalt iemand energie uit een element.''

* een aarde type kan energie halen uit de natuur zoals bossen, heide, bergen en heuvels maar ook van steden en dorpen. Hij wandelt graag of doet aan tuinieren, graven en spitten. Verder houdt hij van logica, dingen die helder en verklaarbaar zijn en en is nuchter, standvastig en eenvoudig.
* een water type haalt energie uit de zee, oceaan en meren, van zwemmen en zeilen. Hij laat zich graag drijven op de golven en stuurt slechts af en toe wat bij. Kan met alle stromen meestromen en is zodoende ietwat ongrijpbaar. Is gevoelig, flexibel en past zich heel makkelijk aan.
* een vuur type houdt van kunst en passie in de meest brede zin. Het gevoel ligt dichtbij en hij is temperamentvol.
* een lucht type houdt van de fantasie en de creativiteit, is een verhalenmaker en kan een hele wereld scheppen waar hij veel plezier in heeft.

Het is veel fijner, beter, handiger, effectiever en efficiënter energie te halen uit de elementen dan uit beheersingsdrama's. Vaak kan iemand uit 1 element heel makkelijk energie halen en uit 1 of 2 wat minder en uit 1 helemaal niet.

==Boeddhistische coaching middels de karakterstructuren==

Loslaten is een term die binnen de New-age veelvuldig gebruikt wordt. Maar het is niet zo dat je zomaar een eigenschappen/mentale factoren kan loslaten om de simpele reden dat je deze tegelijkertijd vasthoudt. De reden dat je het vasthoudt is omdat je er ergens voordeel in ziet. Zo willen mensen graag individuele angsten loslaten terwijl ze ergens ook een voordeel zien in het mechanisme angst en dus vasthouden. Daarom in inzichtmeditatie zoals [[Vipassana]] zo belangrijk, inzicht krijgen in de redenen waarom je vasthoudt. Je kunt niet loslaten omdat je vasthoudt.

Bij een coaching traject volgens de boeddhistische filosofie worden 3 trajecten tegelijk aangeboden.

* je leert de basis van inzichtmeditatie en Vipassana.
* je leert mindfulness
* we gaan je leren in te zien wat jouw karakterstructuur is en welke persoonlijkheidsstructuren je gebruikt. vandaaruit gaan we kijken welk element het beste bij jou past zodat je loskomt van je beheersingsdrama's.

==Op film==

<youtube service="youtube">https://youtu.be/ZDnw6sSXRAQ"</youtube>

[[categorie: boeddhisme]]

Karakterstructuren

2026-07-17T17:32:09Z

Admin:

{{#seo:
|title=de karakterstructuren
|titlemode=append
|keywords=Karakterstructuren, persoonlijkheidsstructuren, energie, elementen, beheersingsdrama, boeddhisme
|description=Uitleg over de boeddhistische visie over de Karakterstructuren, persoonlijkheidsstructuren en beheersingsdrama's
}}
{{boeddhisme}}
Een '''Karakterstructuur''' is een serie eigenschappen die binnen het [[boeddhisme]] Mentale factoren genoemd worden. Deze kunnen worden opgedeeld in:

* [[mentale vergiften]], dit zijn de negatieve eigenschappen die aangeleerd worden en onderdeel vormen van onze persoonlijkheid
* [[universeel mooie factoren]], dit zijn positieve eigenschappen die aangeboren zijn en onderdeel vormen van ons karakter

De positieve eigenschappen zijn dus mens-eigen en liggen latent verankert in elk persoon. Deze persoon wordt wel geboren met de positieve eigenschappen maar de negatieve eigenschappen worden aangeleerd en zijn in eerste instantie ook latent in de persoon aanwezig. Tot volwassenheid ontwikkeld een persoon zich op meerdere terreinen, waaronder zijn persoonlijkheid. Een kind heeft behoefte aan energie (aandacht, liefde, respect) en zal middelen moeten ontdekken om deze energie van zijn ouders te krijgen. Zo zal een kind met 2 afstandelijke ouders zich anders gaan vormen dan als het kind 2 hele aanwezige ouders heeft.

==Mentale factoren==

Een persoon herbergt positieve en negatieve mentale factoren die latent aanwezig zijn. Afhankelijk van zijn ouders en directe omgeving in de eerste periode van zijn leven maakt hij bewust én onbewust gebruik van een specifieke serie van deze eigenschappen die hij ontwikkeld om zo tot energie (aandacht, liefde, respect) te komen. De negatieve en positieve mentale factoren zijn:

{| class="wikitable" style="width: 50%;"
!colspan="2"|Positieve en negatieve mentale factoren
|-
!style="width: 50%"|[[mentale vergiften|negatieve mentale factoren (persoonlijkheid)]]
!style="width: 50%"|[[universeel mooie factoren|positieve mentale factoren (karakter)]]
|-
|verlangen (zintuiglijk)||vertrouwen
|-
|verlangen (overig)||opmerkzaamheid
|-
|haat||morele schaamte
|-
|onwetendheid||morele onbevreesdheid
|-
|hoogmoed||niet-verlangen
|-
|onjuiste zienswijzen||niet-haat
|-
|twijfel||neutraliteit van geest
|-
|dufheid||sereniteit
|-
|traagheid||lichtheid
|-
|rusteloosheid||buigzaamheid
|-
|schaamteloosheid||plooibaarheid
|-
|onbevreesdheid||vaardigheid
|-
|jaloezie||oprechtheid
|-
|gierigheid||
|-
|wroeging||
|-
!colspan="2"|(Bron: Abhidhamma-pitaka IX, § 38-41 en II, § 5)
|}

Elk persoon maakt dus, met als doel energie te krijgen van een ander persoon, een specifieke combinatie van deze mentale factoren wat uiteindelijk zijn persoonlijkheid zal gaan vormen.

===karakter en persoonlijkheid===

Karakter en persoonlijkheid worden vaak met elkaar verward of op 1 hoop gelegd. Binnen de boeddhistische filosofie is er echter een groot verschil;

* Karakter zijn de positieve mentale factoren van een mens
* persoonlijkheid zijn de negatieve mentale factoren van een mens

Het verschil is dus heel eenvoudig, en toch kan het heel ingewikkeld worden. Een positieve eigenschap zoals Sereniteit kan zich totaal niet ontwikkelen als een negatieve eigenschap zoals Wroeging, Gierigheid of Haat aanwezig zijn. Karakter kan dus helemaal overschaduwt worden door persoonlijkheid.

Daarnaast hoeven negatieve eigenschappen niet altijd negatief over te komen. Iemand die naar jou verlangt of iemand die een duidelijk doel naar streeft (Verlangen) kan als positief beoordeeld worden. Twijfel kan gezien worden als iemand die zich open stelt en Hoogmoed kan als een trots iemand gezien worden.

Het pad naar [[verlichting]] is een pad van zelfinzicht waarin ingezien wordt wat de negatieve mentale factoren zijn, dat deze werkelijk negatief zijn en welke alternatieven (de positieve mentale factoren) daarvoor aanwezig zijn. Ook als een persoon verlicht zou zijn, waarin de negatieve mentale factoren zijn verdwenen en de positieve mentale factoren blijven bestaan, is het karakter van de persoon nog steeds aanwezig.

==Verschillende karakter indelingen in de boeddhistische filosofie==

In de [[Pali-canon]] staan meerdere uiteenzettingen over de verschillende karakterstructuren. [[Gautama de Boeddha]] verwees naar deze indelingen om uit te leggen hoe iemand kan lijden en wat lijden precies inhoudt. Gautama de Boeddha varieerde veel in deze indelingen zonder daadwerkelijk mensen in hokjes te plaatsen. Hij ging uit van variabele gemoedstoestanden waar iemand kort of langer maar altijd tijdelijk in verbleef.
In de Kandaraka-Sutta (MN-51) geeft de Boeddha een uitvoerige uiteenzetting over de 4 karakterstructuren van personen in de wereld:

* degene die zichzelf kwelt en schade berokkent
* degene die anderen kwelt en schade berokkent
* degene die zowel zichzelf als anderen kwelt en schade berokkent
* degene die noch zichzelf, noch anderen kwelt en schade berokkent.

Alleen de laatste karakterstructuur (zo zegt de Boeddha) leidt een waarlijk heilig leven (een leven dat tot [[verlichting|ontwaken]] kan leiden).

''Er worden vier karakterstructuren van personen aangetroffen in de wereld. Welke vier?''
''In de eerste plaats is er de zelfkweller, die zich overgeeft aan de praktijk van zelfkwelling.''
''Dan is er de kweller van anderen, die zich overgeeft aan de praktijk van het kwellen van anderen.''
''Dan is er degene die zowel zichzelf kwelt, overgegeven is aan de praktijk van het kwellen van zichzelf, als anderen kwelt, overgegeven is aan de praktijk van het kwellen van anderen.''
''Dan is er degene die noch zichzelf kwelt, niet overgegeven is aan de praktijk van zelfkwelling, noch anderen kwelt, niet overgegeven is aan de praktijk van het kwellen van anderen.''
Deze laatste is, omdat hij noch zichzelf noch anderen kwelt, al in dit leven verzadigd, uitgedoofd, tot rust gekomen.''

Omdat Gautama de Boeddha zo varieerde in de karakterstructuren en er ook meerdere indelingen aanhield is het lastig een eenvormige samenvatting te geven. [[boeddhisme|Boeddhistische]] leraar Jack Kornfield beschrijft het als de 3 Boeddhistische karakters:

* karakterstructuur A = Het zich vastklampende karakterstructuur
* karakterstructuur B = Het afkerige karakter
* karakterstructuur C = Het begoochelde karakter

Dr. Carl Jung beschreef in 1921 vier 'karakterstructuren' mensen aan de hand van vier psychologische functies: denken, voelen, waarnemen en intuïtie. Later breidde hij deze vierdeling uit door de tweedeling Introvert/Extravert er aan toe te voegen.

* denkers beslissen in eerste instantie vooral met het hoofd
* voelers beslissen in eerste instantie vooral met hun hart
* extraverten halen hun energie vooral uit contacten met anderen
* introverten halen hun energie vooral uit afzondering

===de 4-voudige indeling===

De beste en dichtst bij de Boeddhistische oorsprong blijvende indeling van de karakterstructuren wordt echter gegeven door James redfield waarin hij 4 karakterstructuren neerzet. De karakterstructuur wordt direct na de geboorte door een kind opgebouwd en wordt bepaald door zijn directe omgeving, doorgaans de ouders. Als de ouders beiden zeer afstandelijk van karakter zijn zal het kind hun aandacht en liefde actief moeten opeisen, terwijl een kind, wiens ouders hem overladen met aandacht, eerder een afstandelijke karakter zal aannemen. De reden waarom een kind een karakterstructuur opbouwt is om zijn ego te kunnen vormen en vandaaruit energie te kunnen ontvangen en te geven. Zolang een mens in zijn ego zit, zit hij in een beheersingsdrama waarbij de energie-uitwisseling voornamelijk van mens op mens gaat. Door ego gericht handelen krijgen c.q. ontnemen wij energie van een ander of dumpen wij teveel aan (negatieve) energie bij een ander. Dit doen wij met de ‘tools’ die ingesloten liggen in ons karakterstructuur.

Het boeddhisme legt uit dat er 4 karakterstructuren zijn waarvan de eerste 3 zowel een positieve als een negatieve variant hebben. De 4e (arme ik) heeft alleen maar een negatieve variant:

{| class="wikitable" style="width: 50%;"
!colspan="3"|De 4 karakterstructuren
|-
!style="width: 20%"|Karakterstructuur
!style="width: 40%"|Negatieve houding
!style="width: 40%"|Positieve houding
|-
|A||Bullebak||Leider
|-
|B||Ondervrager/zuiger||Onderzoeker
|-
|C||Kluizenaar||Afstandelijke
|-
|D||Arme Ik||(Niet aanwezig)
|}

'''Karakterstructuur A; bullebak - leider'''

Dit is de meest dominante structuur. Deze persoon is doelgericht en het proces naar dit doel is secundair. Hij behaald zijn energie door zijn dominantie en de credits die hij krijgt. De bullebak doet dit op een negatieve manier (intimidatie, luidruchtigheid, haantjesgedrag, egocentrisme en fysiek en/of communicatief agressief gedrag) en de leider op een positieve manier (stimulerend, een voorbeeld zijn, goede ideeën hebben, visionair). De bullebak zet zijn tools in uit puur eigenbelang. De leider zet zijn tools in voor het algemeen belang waar hij deel uit maakt. Zijn handelen is zuiverder als die van de bullebak, maar hij zal nooit het algemeen belang dienen als dat tegen zijn eigen belang gaat. Hij zal hij altijd de credits willen ontvangen, naam maken en geëerd worden. Deze karakterstructuur kan zeer slecht tegen oppositie en zal proberen deze buiten spel te zetten.

De bullebak creëert de meeste schade omdat deze uitgaat van energieroof, hij kent geen communicatie op basis van gelijkwaardigheid en probeert altijd de belangrijkste te zijn en heeft geen interesse voor de ander. Een bullebak 'zuigt' werkelijk de energie uit een ander.

De persoonlijkheidsstructuur welke wordt gebruikt om de karakterstructuur te beschermen is afhankelijk van de situatie waarin de persoon zich bevind. Zo kan een leider afstandelijk worden als alles gaat zoals hij wenst dat het gaat. Ook kan hij de ondervragende rol spelen om te weten waar de oppositie mee bezig is. De arme ik is een zeer onlogische persoonlijkheidsstructuur voor een leider/bullebak.

'''Karakterstructuur B; ondervrager/zuiger - onderzoeker'''

Deze zijn net als bullebak/leider dominante personen en communicatief zeer sterk. Het grote verschil met een leider/bullebak is dat het bij deze om het doel gaat en bij een ondervrager-onderzoeker om het proces. Ze proberen via de discussie een ander te overheersen, en zo energie van die ander te ontnemen. De ondervrager is vaak negatief ingesteld, wijst steeds op iemands zwakke plekken, bekritiseert en oordeelt. De onderzoeker probeert ook hier voor het groter belang informatie te vergaren.
Gek genoeg is deze karakterstructuur onzichtbaarder dan de afstandelijke. Juist vanuit de persoonlijkheidsstructuur vragen te stellen schermt hij zichzelf af. Hij is goed in het spelen van een rol en van daaruit de informatie te verkrijgen die hij wil. Hij is de enige die alle 4 de karakterstructuren kan gebruiken in zijn beheersingssysteem.

'''Karakterstructuur C; kluizenaar - afstandelijke'''

Afstandelijke mensen denken dat ze anders zijn en in negatieve zin dat niemand hen begrijpt. Zodoende sluiten ze zich geheel of gedeeltelijk af van de wereld om hun heen. In extreme gevallen creëren ze een eigen wereld waarin ze zich thuis voelen. Kinderen worden vaak afstandelijk door hun dominante gedrag van hun ouders (bullebak of ondervrager). Door zich af te sluiten wapenen zij zich tegen dit gedrag, Ze sluiten zich echter ook af voor datgene waar ze juist zoveel behoefte aan hebben (aandacht, liefde, respect, sociale contacten). Wil een afstandelijke aandacht krijgen, dan verwordt hij vaak een 'arme ik' (persoonlijkheidsstructuur) omdat hij niet de capaciteiten heeft om de dominante karakterstructuur aan te nemen.
De positieve kant is de afstandelijke die afstandelijk is omdat hij zich daar prettig bij voelt. In de tussentijd kan hij goede dingen doen zoals een boek schrijven. Eens in de zoveel tijd komt een afstandelijke naar voren en presenteert datgene hij heeft gedaan de afgelopen tijd maar zonder al te veel bombarie.

Een veelgebruikt persoonlijkheidsstructuur is de Ondervrager om te weten te komen waar iedereen in zijn nabije omgeving mee bezig is om zo niet voor verassingen te komen staan. Het denken anders te zijn kan resulteren in Arme ik gedrag en als hij teveel gestoord wordt kan in uiterste gevallen de Bullebak naar boven komen.

'''Karakterstructuur D; arme ik'''

Een pessimistisch ingesteld figuur die altijd de slachtoffer rol opzoekt en behept met een groot zelfmedelijden. Door de aandacht die ze van andere vragen krijgen/eisen ontnemen ze energie van die anderen. Maar ze willen geen oplossing voor hun problemen, omdat dan hun energiebron opdroogt. Arme ik figuren blijven dus altijd klagen. Vaak zijn deze mensen labiel, en zoeken steun bij dominante figuren (bullebak en ondervrager).

Een veelgebruikt persoonlijkheidsstructuur van de arme ik is de bullebak (als de ander te kritisch wordt) en de ondervrager ("hoe gaat het met jou..? Niet zo goed, o meid, met mij gaat het veel slechter, moet je toch eens horen wat mij is overkomen.....").

Er is geen positieve kant aan de Arme ik. Wil deze persoon veranderen, dan moet hij een andere karakterstructuur aannemen, iets wat zeer moeilijk is.

===de mentale factoren verdeeld over de karakterstructuren===

Een leider en een bullebak behoren tot dezelfde karakterstructuur (A) alleen de leider went deze positief aan en een bullebak negatief, ze gebruiken dezelfde tools echter op een andere wijze. In de boeddhistische gedragstherapie wordt middels [[mindfulness]] getracht een bullebak te laten transformeren naar een leider. De persoon behoudt zijn karakterstructuur en hoeft alleen maar zijn tools op een positieve manier aan te wenden waar hij dit voorheen op een negatieve manier deed.

{| class="wikitable" style="width: 50%;"
!colspan="2"|de mentale factoren verdeeld over de karakterstructuren
|-

!style="width: 50%"|Negatieve houding
!style="width: 50%"|Positieve houding
|-
!Bullebak||Leider
|-
|twijfel<br>dufheid<br>morele onbevreesdheid<br>rusteloosheid||vertrouwen<br>oprechtheid<br>opmerkzaamheid<br>morele bevreesdheid<br>neutraliteit van geest
|-
!Ondervrager/zuiger||Onderzoeker
|-
|onwetendheid<br>morele onbevreesdheid<br>morele schaamteloosheid<br>onjuist inzicht<br>hoogmoed||opmerkzaam<br>morele bevreesdheid<br>morele schaamte<br>neutraliteit van geest<br>buigzaamheid
|-
!Kluizenaar||Afstandelijke
|-
|morele schaamteloosheid<br>verlangen<br>wroeging<br>traagheid/dufheid<br>hoogmoed/onjuist inzicht||morele schaamteloosheid<br>niet-verlangen<br>sereniteit<br>lichtheid<br>plooibaarheid
|-
!colspan="2"|Arme Ik
|-
|onjuist inzicht<br>verlangen<br>haat<br>wroeging<br>morele onbevreesdheid<br>morele schaamteloosheid<br>Hoogmoed|| (De Arme Ik heeft géén positieve houding)
|}

Dit schema is een ietwat ruwe weergave van de verdeling van de mentale factoren. natuurlijk is niet iedere leider gelijk aan de andere leider hoewel er altijd sterke overeenkomsten zijn, zijn er ook verschillen. dat zal zijn weergave hebben in de verdeling van de mentale factoren per karakterstructuur.

==Persoonlijkheidsstructuur==

Naast de karakterstructuur is er ook een persoonlijkheidsstructuur (ook wel beheersingsysteem of beheersdrama genoemd). Deze kent dezelfde 4-voudige indeling als de karakterstructuren. Een persoon gebruikt verschillende persoonlijkheidsstructuren om zijn karakterstructuur te beschermen. Een voorbeeld:

''Theo heeft als karakterstructuur de 'Afzonderlijke/kluizenaar'. Hij is getrouwd en heeft 2 kinderen en is docent voor een klas. Theo houdt niet van drukte en niet van verrassingen en wilt graag van te voren weten wat hem te wachten staat. Daarom gaat hij halverwege de week in zijn gezin polsen wat iedereen komend weekend wilt gaan doen zodat hij zich kan voorbereiden. Als de kinderen iets leuks willen gaan doen plant hij voor zaterdag een dagje dierentuin en spreekt tegelijk af dat op zondag iedereen zijn eigen ding kan gaan doen. Dit vooraf vragen wat iedereen gaat doen doet hij vaker en hier gebruikt hij de 'Ondervrager' als persoonlijkheidsstructuur om zijn karakterstructuur te beschermen. ''

''In de klas is hij als docent streng en de klas moet rustig zijn en de stilte bewaren. Soms gebruikt Theo daarom de 'Bullebak' om dit voor elkaar te krijgen.''

Het is soms voor de buitenstaander lastig om te kunnen ontdekken wat iemand karakterstructuur is als die persoon steeds een persoonlijkheidsstructuur gebruikt in een bepaalde situatie. Zo kan iemand thuis of bij de tennisvereniging zich totaal anders gedragen dan op zijn werk. wat we hier zien is niet een andere karakterstructuur maar verschillende persoonlijkheidsstructuren.

==Energie verkrijgen==

Naast voeding, water en zuurstof is energie een basisbehoefte van de mens. Het boeddhisme streeft er naar deze energie te halen uit de elementen (aarde, water, vuur en lucht) maar veelal halen we deze energie uit andere mensen. Dat leren we al als baby, die zal bij 2 afstandelijke ouders een veel dominantere/aanwezige persoonlijkheid gaan aanmaken dan als hij 2 dominante/aanwezige ouders zou hebben. De serie eigenschappen die een kind zich eigen maakt om energie van zijn ouders te krijgen ontwikkeld hij in de loop van jaren en vanuit die persoonlijkheid zal hij met anderen omgaan. Er zijn nu 4 manieren waarop er energie overdracht kan plaatsvinden:

* Persoon A ontvangt energie van persoon B. Dit kan positief gebeuren (persoon B geeft persoon A een welgemeend compliment) en dit kan negatief gebeuren waarbij persoon A energie steelt van persoon B (door hem boos te maken)
* Persoon B geeft energie aan persoon B. Dit kan positief gebeuren (persoon A geeft persoon B een welgemeend compliment) en dit kan negatief gebeuren waarbij persoon B energie steelt van persoon A (door hem boos te maken)
* persoon A en persoon B geven elkaar energie (als ze verliefd zijn op elkaar)
* Persoon A en persoon B ontnemen elkaar energie en trekken elkaar leeg

Dit is de hele reden waarom een mens een karakterstructuur en een persoonlijkheidsstructuur aanmaken. Om energie te verkrijgen vanuit andere mensen.

===combinaties tussen karakterstructuren===

Iemand die vanuit ego handelt, handelt altijd vanuit de tools van zijn karakterstructuur en zijn beheersingsdrama om die karakterstructuur te waarborgen. Het doel van zijn handelen is het verkrijgen of het dumpen van energie. Zodoende zoekt hij ook de mensen op waarbij hij dat het gemakkelijkste kan:

* Karakterstructuur A – karakterstructuur A: dit zijn 2 kapiteins op 1 schip en dat gaat nooit goed. Omdat ze allebei een doel hebben en allebei de credits willen hebben voor hun visie zal er nauwelijks energie uitwisseling zijn. Dit is geen goede combinatie.

* Karakterstructuur A – karakterstructuur B: hoewel beide dominant zijn kan dit heel goed gaan. Karakterstructuur A is namelijk doelgericht en karakterstructuur B is procesgericht. De ondervrager kan zich helemaal uitleven in het ondervragen van de leider die daar graag over verteld, omdat hij zodoende het respect ervaart.

* Karakterstructuur A – karakterstructuur C: een karakterstructuur C is vaak juist afstandelijk geworden omdat zijn ouders zo dominant waren. Een afstandelijke heeft alle tools in huis om een karakterstructuur A af te weren, maar wordt er tegelijk niet gelukkig van. Een karakterstructuur A vind het daarentegen vreselijk dat hij niet gehoord en bejubeld wordt door de afstandelijke. Deze combinatie kan wel, maar is niet logisch qua energie uitwisseling.

* Karakterstructuur A – karakterstructuur D: een op zich zeer goed werkende combinatie. Karakterstructuur A kan zich helemaal uitleven in de baas zijn en oplossingen aanbrengen daar waar karakterstructuur D erg veel aandacht krijgt. Komt vaak voor in de negatieve varianten.

* Karakterstructuur B – karakterstructuur B: 2 ondervragers kan heel goed werken maar kan ook heel slecht werken als ze elkaar niet de ruimte geven.

* Karakterstructuur B – karakterstructuur C: dit werkt bij beiden op de zenuwen. Een afstandelijke heeft nog liever een bullebak om zich heen dan een ondervrager en de ondervrager krijgt maar geen feedback.

* Karakterstructuur B – karakterstructuur D: een vergelijkbaar verhaal als bullebak-arme ik. De rol van de dominante is anders omdat hij veel meer geïnteresseerd is in het procesmatige van de arme ik.

* Karakterstructuur C – karakterstructuur C: 2 afstandelijke werkt uitermate goed. Soms zoeken ze elkaar op en kunnen dan ook heel rustig naast elkaar op de bank zitten. Zij hebben aan een half woord genoeg en kunnen elkaar de ruimte geven.

* Karakterstructuur C – karakterstructuur D: voornamelijk de Arme ik kan hier weinig mee want hij kan weinig met zijn tools. Deze blijken niet vat te hebben op een karakterstructuur C. Voor karakterstructuur C maakt het allemaal weinig uit, hij luistert toch niet.

* Karakterstructuur D – karakterstructuur D: net als 2 karakterstructuur B kan dit zowel heel goed als heel slecht werken.

===beheersingsdrama===

Er zijn dus karakterstructuren die goed combineren en er zijn karakterstructuren die niet goed combineren. En alles draait om het verkrijgen van energie. Wat vaak gezien wordt als vriendschap is eigenlijk niks anders dan een relatie waarin het makkelijk is energie te verkrijgen. Wat we ook vaak zien is dat een persoon alleen vrienden heeft vanuit 1 of 2 karakterstructuren en niemand met met de andere karakterstructuren. Hij kan daar geen energie uit verkrijgen, terwijl dit wel hele aardige mensen kunnen zijn. Dit is ook de reden waarom sommigen stellen zolang bij elkaar blijven terwijl er helemaal geen liefde meer te bespeuren valt. Er is geen liefde meer, maar wel energieoverdracht. Negatieve energie is namelijk ook energie. Zodra iemand vastzit in een relatie die voornamelijk draait om het verkrijgen van energie, wordt dit een 'beheersingsdrama' genoemd.

2 mensen zouden, vanuit de positieve kant van hun karakterstructuur, heel goed met elkaar samen kunnen werken of leven. Toch is er altijd een energie uitwisseling waarbij de één de ander nodig heeft. Hoe mooi de relatie ook is, hij is gebaseerd op voorwaardelijkheid en afhankelijkheid. Het boeddhisme legt uit dat dit een vorm van begeerte is wat altijd zal verzanden in lijden zodra 1 van de 2 wegvalt of veranderd. De energie die ieder mens nodig heeft moet niet komen uit een ander mens maar uit de mens zelf en uit zijn contact met de elementen. Er zijn 4 elementen; aarde, water, vuur en lucht.

==De elementen==

De mens is een energetisch wezen en zal energie moeten ontvangen om in leven te blijven. Energie verkrijgen doet hij vaak door deze te ontnemen (goedschiks dan wel kwaadschiks) van andere mensen en daarvoor gebruikt hij zijn karakterstructuur én zijn persoonlijkheidsstructuur. Wil je een ander mens open en eerlijk benaderen, dan beoordeel je iemand om wie hij is, niet om de hoeveelheid energie die je van diegene kunt ontlenen. Wil je niet continu in verschillende beheersingsdrama's zitten is het een optie om je energie elders te gaan verkrijgen. En die optie is er. Energie halen uit de elementen.

''De elementen moet niet verward worden met de Chinese Elementenleer waarin een persoon een element is. In dit geval haalt iemand energie uit een element.''

* een aarde type kan energie halen uit de natuur zoals bossen, heide, bergen en heuvels maar ook van steden en dorpen. Hij wandelt graag of doet aan tuinieren, graven en spitten. Verder houdt hij van logica, dingen die helder en verklaarbaar zijn en en is nuchter, standvastig en eenvoudig.
* een water type haalt energie uit de zee, oceaan en meren, van zwemmen en zeilen. Hij laat zich graag drijven op de golven en stuurt slechts af en toe wat bij. Kan met alle stromen meestromen en is zodoende ietwat ongrijpbaar. Is gevoelig, flexibel en past zich heel makkelijk aan.
* een vuur type houdt van kunst en passie in de meest brede zin. Het gevoel ligt dichtbij en hij is temperamentvol.
* een lucht type houdt van de fantasie en de creativiteit, is een verhalenmaker en kan een hele wereld scheppen waar hij veel plezier in heeft.

Het is veel fijner, beter, handiger, effectiever en efficiënter energie te halen uit de elementen dan uit beheersingsdrama's. Vaak kan iemand uit 1 element heel makkelijk energie halen en uit 1 of 2 wat minder en uit 1 helemaal niet.

==Boeddhistische coaching middels de karakterstructuren==

Loslaten is een term die binnen de New-age veelvuldig gebruikt wordt. Maar het is niet zo dat je zomaar een eigenschappen/mentale factoren kan loslaten om de simpele reden dat je deze tegelijkertijd vasthoudt. De reden dat je het vasthoudt is omdat je er ergens voordeel in ziet. Zo willen mensen graag individuele angsten loslaten terwijl ze ergens ook een voordeel zien in het mechanisme angst en dus vasthouden. Daarom in inzichtmeditatie zoals [[Vipassana]] zo belangrijk, inzicht krijgen in de redenen waarom je vasthoudt. Je kunt niet loslaten omdat je vasthoudt.

Bij een coaching traject volgens de boeddhistische filosofie worden 3 trajecten tegelijk aangeboden.

* je leert de basis van inzichtmeditatie en Vipassana.
* je leert mindfulness
* we gaan je leren in te zien wat jouw karakterstructuur is en welke persoonlijkheidsstructuren je gebruikt. vandaaruit gaan we kijken welk element het beste bij jou past zodat je loskomt van je beheersingsdrama's.

====Op film==

<youtube service="youtube">https://youtu.be/ZDnw6sSXRAQ"</youtube>

[[categorie: boeddhisme]]

Films: boeddhisme

2026-07-16T18:51:07Z

Admin:

{{#seo:
|title=Films over de Dharma en het boeddhisme
|titlemode=append
|keywords=boeddhisme, boeddha, boeddhistisch, Dharma, Pali-canon, Gautama, boeddhist, waarheden, soetra, sutta, Dhamma, meditatie, inzicht, Ivar Mol, Dharma-Lotus, mindfulness, India, Nepal
|description=Uitleg op film over de boeddhistische filosofie
}}
{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:DT boeddhisme.jpg|450px|left]]

==Dharma en boeddhisme==
De boeddhistische filosofie (Dharma) uitgelegd op films
|}

{{overzicht-DT}}

<youtube width="400" height="250">ZDnw6sSXRAQ</youtube>
<youtube width="400" height="250">e94DzrTMAhA</youtube>
<youtube width="400" height="250">DvtrZP-0Ea4</youtube>
<youtube width="400" height="250">EMnlg5L_VBE</youtube>
<youtube width="400" height="250">DIXnTf1hUKk</youtube>
<youtube width="400" height="250">qOHzMazx8gU</youtube>
<youtube width="400" height="250">vUoDpDMi7AM</youtube>
<youtube width="400" height="250">Ar9h2IF_VoI</youtube>
<youtube width="400" height="250">uGcYLuYqii0</youtube>
<youtube width="400" height="250">BMiGRxxZ1EM</youtube>
<youtube width="400" height="250">44AkySmmrL8</youtube>
<youtube width="400" height="250">P5F8VbfQ0qo</youtube>
<youtube width="400" height="250">TnBJacwyZXg</youtube>
<youtube width="400" height="250">IySiVimRPYM</youtube>
<youtube width="400" height="250">8rNUYw0Oi74</youtube>
<youtube width="400" height="250">cIG9jaUlSj8</youtube>
<youtube width="400" height="250">KVmwNhk4FqA</youtube>

[[categorie: Uitleg op Film]]

Bewustzijnsproces

2026-07-11T06:33:40Z

Admin: /* De Kern van het Bewustzijnsproces */

{{#seo:
|title=Bewustzijnsproces
|titlemode=append
|keywords=boeddhisme, boeddha, boeddhistisch, Dharma, Pali-canon, Gautama, boeddhist, waarheden, soetra, sutta, Dhamma, meditatie, inzicht, Ivar Mol, Dharma-Lotus, mindfulness, India, Nepal
|description= Het bewustzijnsproces is een razendsnelle, gestructureerde opeenvolging van individuele bewustzijnsmomenten die de rusttoestand van de geest onderbreekt om een zintuiglijk of mentaal object te registreren, verwerken en erop te reageren.
}}
{{boeddhisme}}
In het [[Boeddhisme]] verwijst het '''bewustzijnsproces''' ([[Pali]]: citta-vīthi, letterlijk 'bewustzijnsweg' of 'bewustzijnsreeks') naar de gestructureerde, razendsnelle opeenvolging van individuele [[bewustzijnsmoment|bewustzijnsmomenten (citta's)]] die ontstaan wanneer de [[geest]] in [[contact]] komt met een [[object]] via een van de zes '[[zintuigpoort|zintuigpoorten]].

==Voorbeeld==

Stel je voor dat je een appel ziet: het [[oogbewustzijn]] ontstaat als een citta [[contact]] legt tussen de [[ogen]] en de appel. De ogen is een [[zintuigpoort]] waarmee het oogbewustzijn een bewuste waarneming van een [[object]] kan zien. Voor een bewuste oogwaarneming zijn nodig:

* ooggevoeligheid
* een zichtbaar object
* licht
* aandacht

Deze samenkomst is het bewustzijnsproces en illustreert hoe de geest geen vaste entiteit is, maar een dynamische keten van momenten.

==Keten van Vluchtige momenten==

Dit concept, uitgebreid uitgewerkt in de [[Abhidhamma]], beschrijft hoe waarneming, cognitie en reactie niet als een continue stroom plaatsvinden, maar als een keten van vluchtige momenten, elk met een specifieke functie. Voor serieuze beoefenaars is dit begrip essentieel in [[vipassana|Vipassana-meditatie]], omdat het de [[veranderlijkheid|veranderlijkheid (anicca)]], het lijden (dukkha) en het geen-zelf (anatta) van [[mentale factoren]] blootlegt.

==De Kern van het Bewustzijnsproces==

Een bewustzijnsproces is een tijdelijke onderbreking van de rusttoestand van de [[geest]], de bhavanga (levenscontinuüm), die normaal gesproken stroomt wanneer er geen actief object is (bijvoorbeeld in droomloze slaap). Zodra een zintuiglijk of mentaal object sterk genoeg is, ontstaat een vīthi: een reeks bewustzijnsmomenten die het object registreren, verwerken en erop reageren. Dit proces duurt fracties van een seconde en illustreert dat wat wij 'ervaren' noemen, een kettingreactie is van afhankelijke, conditiegebonden momenten. Er zijn twee hoofdcategorieën:

* Pañcadvāra-vīthi: Processen via de vijf fysieke zintuigdeuren ([[ogen]], [[oren]], [[neus]], [[tong]], [[tastzin]])
* Manodvāra-vīthi: Processen via de geestdeur, die gedachten, herinneringen of abstracte objecten verwerken (vaak direct na een zintuiglijk proces).

In het bewustzijnsproces ontstaat elke bewustzijnsmoment door condities (object, zintuig, aandacht) en conditioneert op zijn beurt het volgende. Er is geen blijvend subject dat 'denkt' of 'ervaart'; slechts een keten van processen. Dit inzicht ontmantelt de illusie van een continu zelf en toont hoe gehechtheid en aversie ontstaan.In meditatiepraktijk, vooral vipassana, traint men om deze vīthi's direct te observeren: de opkomst van een geluid, de trilling van bhavanga, de snelle verwerking, en de onmiddellijke ondergang. Door dit te zien, verzwakt de greep van onwetendheid (avijjā).

Elk bewustzijnsmoment in de reeks heeft een specifieke functie. Bij een sterk zintuigobject via de vijf fysieke zintuigdeuren telt een volledige vīthi gewoonlijk 17 citta's:

{| class="wikitable" style="width: 70%;"
! Volgorde || Naam Bewustzijnsmoment || Functie || Beschrijving
|-
| 1 || Atīta-Bhavanga (Voorbijgaand Bhavanga) || Trilling van de levensstroom || De onderstroom van bewustzijn wordt verstoord door een nieuw object.
|-
| 2 || Bhavanga-Calana (Trillend Bhavanga) || Trilling || De bhavanga-stroom trilt door de impact van het object.
|-
| 3 || Bhavanga-Upaccheda (Onderbreking Bhavanga) || Onderbreking || De bhavanga-stroom stopt volledig.
|-
| 4 || Pañcadvārāvajjana (Zintuigdeur-Aandacht) || Aandacht verschuiven naar de zintuigdeur || De geest richt zich op de zintuigdeur (bijv. oog).
|-
| 5 || Pañca-Viññāṇa (Zintuigbewustzijn, bijv. Cakkhu-Viññāṇa) || Zuivere registratie van het object || Het object wordt puur waargenomen via het zintuig (geen interpretatie).
|-
| 6 || Sampaticchana (Ontvangst) || Ontvangen || Het object wordt ontvangen door de geest.
|-
| 7 || Santīraṇa (Onderzoek) || Onderzoeken || Het object wordt onderzocht (bijv. kleur, vorm).
|-
| 8 || Voṭṭhapana (Bepaling) || Bepalen || De geest bepaalt het type object en schakelt over naar mentale verwerking.
|-
| 9-15 || Javana (Impuls, 7 keer) || Karma-productie || De kern: heilzame/onheilzame reacties; hier ontstaat karma (kusala/akusala).
|-
| 16-17 || Tadārammaṇa (Registratie, 2 keer) || Registratie/nagenieten || Het object wordt 'nagevoeld' of geregistreerd (alleen bij sterke objecten).
|-
| - || Terug naar Bhavanga || Levenscontinuüm || De stroom keert terug naar de rusttoestand.
|}

==Uitleg op film==
<youtube service="youtube">https://youtu.be/DvtrZP-0Ea4"</youtube>

[[categorie: boeddhisme]]

Bewustzijnsmoment

2026-07-11T06:33:09Z

Admin:

{{#seo:
|title=Bewustzijnsmoment (citta)
|titlemode=append
|keywords=boeddhisme, boeddha, boeddhistisch, Dharma, Pali-canon, Gautama, boeddhist, waarheden, soetra, sutta, Dhamma, meditatie, inzicht, Ivar Mol, Dharma-Lotus, mindfulness, India, Nepal
|description= Bewustzijnsmoment is in het Boeddhisme is een uiterst kortstondige, ondeelbare eenheid van bewustzijn die afhankelijk ontstaat.
}}
{{boeddhisme}}
In het [[Theravada boeddhisme]] vormt het concept van het '''bewustzijnsmoment''' ([[Pali]]: citta) een kernonderdeel van de analyse van de [[geest]] en het [[bewustzijn]]. Dit idee biedt een gedetailleerd raamwerk om te begrijpen hoe bewustzijn functioneert als een vluchtige, discrete eenheid.

==Wat is een Bewustzijnsmoment==

Een bewustzijnsmoment, of citta, verwijst naar een enkel, ondeelbaar moment van bewustzijn. In tegenstelling tot westerse opvattingen van bewustzijn als een continue stroom of een stabiel '[[ik]]', ziet het Boeddhisme bewustzijn als een reeks van uiterst korte, opeenvolgende eenheden. Elk citta ontstaat, bestaat even, en verdwijnt dan onmiddellijk, om plaats te maken voor het volgende. Deze momenten zijn zo vluchtig dat ze miljarden keren per seconde kunnen voorkomen – een idee dat de [[gautama de Boeddha|Boeddha's]] leer ([[dharma]]) van [[anicca|anicca (veranderlijkheid)]] onderstreept. Volgens de [[Abhidhamma]], de 'hogere leer' die de Dhamma systematiseert, is een citta niet geïsoleerd; het wordt altijd vergezeld door [[mentale factoren|cetasika (mentale factoren)]], zoals [[Vitakka|aandacht]], [[gevoel]], [[6 zintuigpoorten|waarneming]] en [[3 juiste intenties|intentie]].

Samen vormen citta en cetasika een functionele eenheid die een specifiek [[object]] ervaart, zoals een [[ogen|zichtbaar object]], een [[geluid]] of een [[mentaal|gedachte]]. Er zijn 89 (of in sommige analyses 121) soorten citta, geclassificeerd op basis van hun morele kwaliteit. Daarvan zijn er 5:

* het niveau van bewustzijn
* heilzaam (kusala)
* onheilzaam (akusala)
* resultaat (vipaka)
* functioneel (functioneel)

==Voorbeeld==

Stel je voor dat je een appel ziet: het [[oogbewustzijn]] ontstaat als een citta [[contact]] legt tussen de [[ogen]] en de appel. De ogen is een [[zintuigpoort]] waarmee het oogbewustzijn een bewuste waarneming van een [[object]] kan zien. Voor een bewuste oogwaarneming zijn nodig:

* ooggevoeligheid
* een zichtbaar object
* licht
* aandacht

Deze samenkomst is het bewustzijnsproces en illustreert hoe de geest geen vaste entiteit is, maar een dynamische keten van momenten.

==De Rol in de Abhidhamma-Analyse==

De Abhidhamma Pitaka breekt de werkelijkheid af in ultieme realiteiten. Elk bewustzijnsmoment is een ultieme waarheid die niet verder reduceerbaar is en dient als basis voor het begrijpen van [[niet-zelf|Niet-zelf (anatta)]]. Er is geen blijvend 'ik' dat deze momenten bezit; ze zijn louter condities die [[afhankelijk ontstaan]].
In [[meditatie]] helpt dit inzicht om gehechtheid los te laten. Door [[vipassana]] te beoefenen, observeer je de opkomst en ondergang van deze bewustzijnsmomenten, wat leidt tot het doorbreken van illusies over continuïteit.

{{Tabel: Cognitieve proces}}

==Uitleg op film==
<youtube service="youtube">https://youtu.be/DvtrZP-0Ea4"</youtube>

[[categorie: boeddhisme]]

Verlichting

2026-07-11T06:31:47Z

Admin:

{{#seo:
|title=Uitleg over de boeddhistische kijk op Verlichting
|titlemode=append
|keywords=boeddhisme, boeddha, boeddhistisch, Dharma, Pali-canon, Gautama, boeddhist, waarheden, soetra, sutta, Dhamma, meditatie, inzicht, Ivar Mol, Dharma-Lotus, mindfulness, India, Nepal
|description=Uitgebreide uitleg over het boeddhisme in het algemeen en de boeddhistische filosofie, de Dharma en de Pali-canon in het bijzonder.
}}
{{boeddhisme}}
[[File:Buddha B190843.jpg|thumb|Toen [[Gautama de Boeddha]] de verlichting bereikte raakte hij met zijn rechterhand de aarde aan zodat deze zijn getuige was]]
[[File:018 Bodhi Tree (9219396225).jpg|thumb|De Bodhi-tree, kleindochter van de boom waaronder Gautama de Boeddha de verlichting vond, Bodhgaya, India]]
In de [[dharma|boeddhistische dharma]] wordt weinig gesproken over wat precies de '''verlichting/realisatie''' inhoud. Er wordt wel gesproken hoe deze verlichting/realisatie is te bereiken en welke [[karakterstructuren|karaktereigenschappen]] iemand gaat loslaten of creëren op weg naar dit stadium.

Iemand die serieus [[meditatie|mediteert]] zal door het aanscherpen van zijn concentratie, neutraliteit en observatie een zuivere staat van bewustzijn gaan ontwikkelen. Deze zuivere staat van bewustzijn zal de 9 jhãna's gaan doorlopen en uiteindelijk bij de vier verwezenlijking uitkomen die wel eens de vier stadia van verlichting worden genoemd. Deze stadia moeten echter niet gezien worden als iets wat bereikt kan worden. Verlichting/realisatie is niets anders dan de ultieme werkelijkheid inzien en dat geschiedt alleen door inzichten te verkrijgen en de mentale vergiften los te laten. Elk stadium van verlichting is dan ook niet iets wat bereikt is maar iets wat losgelaten is.

Kan iedereen de verlichting bereiken? Het antwoord is een een overduidelijk nee. [[Gautama de Boeddha]] omschreef [[Pali-canon]]: Kannakatthala-Sutta, MN 90, ii 127-129, 10) vijf voorwaarden waaraan iemand moet voldoen om de verlichting te kunnen bereiken:

* een beoefenaar dient een onvoorwaardelijk vertrouwen te hebben in de [[Boeddha]], de [[sangha]] en de [[dharma]].
* een beoefenaar is in balans, heeft een evenwichtige spijsvertering en is gematigd.
* hij is niet sluw of bedrieglijk.
* hij blijft energie opbrengen om onheilzame mentale factoren op te geven en heilzame mentale factoren te verkrijgen.
* hij is intelligent.

==1e verwezenlijking: het pad van stroom-betreden (sotãpatti-maggacitta)==

Een kind dat in Sinterklaas gelooft is onwetend. Het gelooft en reageert op een fabel en het is moeilijk het kind daar van af te brengen. Als het kind ouder wordt zullen bepaalde dingen gaan opvallen en tezamen met verhalen van anderen komen de eerste twijfels. Het kind doorloopt zodoende enkele stadia (vergelijkbaar met de eerste 3 jhãna's) maar gelooft in elk stadium nog steeds in Sinterklaas. Ook is het voor een ouder mogelijk om alle twijfels weg te krijgen en het geloof weer te versterken.

Dit gaat zo door tot het kind een laatste rest onwetendheid inziet en twijfelt. Het kind heeft een volledig doorvoeld en beargumenteerd inzicht gekregen: Sinterklaas bestaat niet. Vanaf dit moment hoort het kind bij de niet-gelovers en zal nooit meer terugvallen in het geloof in Sinterklaas.
In het berggebied van de Himalaya zijn vele waterstromen die naar beneden stromen. Elk stroompje is vergelijkbaar met stromen van inzicht en elke stroompje zou uit kunnen monden in de rivier de Ganges. het pad van stroom-betreden is de samenkomst van vele stromen en het vormen van het brongebied van de Ganges. Als het stroompje eenmaal één is geworden met de Ganges zal het nooit meer een afzonderlijk stroompje worden en ligt zijn bestemming vast: het uitmonden in de oceaan.

Op eenzelfde manier doorloopt een beoefenaar de [[Jhãna|jhãna's]] en komt uiteindelijk tot een realiteit die zo sterk en indringend is dat het [[bewustzijn]] fundamenteel een verandering heeft ondergaan en niet meer zal terugvallen in onwetendheid. De persoon heeft drie [[mentale vergiften]] uitgeroeid te weten:

===de onjuiste zienswijze dat er persoonlijkheid is===
Om tot dit inzicht te komen moeten eerst twee andere inzichten bereikt zijn: dat niets blijvend is maar alles opkomt en vergaat. Zodoende is alles veranderlijk en continu in beweging. Wat op seconde 1 zo is, is in seconde 2 alweer veranderd en in seconde 3 vergaan en deelprocessen reeds opgegaan in weer iets anders.

Een ander inzicht dat verkregen moet worden is dat alles met elkaar te maken kán hebben. Er bestaat dus oorzaak en gevolg en dit is niet lineair. een oorzaak kan 1.000 gevolgen hebben en een gevolg kan 1.000 oorzaken hebben. Het is onmogelijk te beredeneren wat de oorzakelijke verbanden zijn want die achterhaal je nooit.

Als deze twee inzichten werkelijk verkregen zijn ontkom je niet aan de conclusie dat de zienswijze dat er een zelf bestaat een onjuiste is.
Binnen de jhãna's is dit de jhãna van het vormgebied.

===twijfel omtrent (delen van) de dharma===
De dharma is niet de visie van Gautama de Boeddha. Dharma is de ultieme werkelijkheid en Gautama de Boeddha legde deze uit omdat hij deze volledig inzag. Er zat geen enkele persoonlijk component in zijn uitleg. De ultieme werkelijkheid is zoals hij is en deze is niet maakbaar of aan interpretatie onderhevig en beantwoord niet aan cultuur of tijdsgeest. Zolang iemand probeert de ultieme werkelijk naar zijn hand te zetten of te interpreteren kan het pad van stroombetreden nooit bereikt worden. Een stroombetreder heeft geen enkele twijfel over de waarde van de dharma omdat hij inherent ervaren heeft dat deze juist is.

===de onjuiste zienswijze dat de geest gezuiverd kan worden middels rituelen of ceremoniën===
De vorige twee inzichten komen hierin wederom terug. De geest kan niet gezuiverd worden aangezien er niets persoonlijk is. En als je denkt dat een ritueel of ceremonie effectief zal zijn heb je de dharma niet (volledig) begrepen: een externe input kan je niet zuiverder maken; het gehele proces dien je zelf te doen.

===vernietiging van conditioneringen===
Het diepe inherente inzicht dat er geen persoonlijkheid is en het rotsvaste vertrouwen in de dharma leidt ertoe dat enkele conditioneringen vernietigd worden. Deze conditioneringen leiden tot de meest grove emoties en gemoedstoestanden van verlangen, haat en onwetendheid die op hun beurt altijd het reïncarnatieproces op gang hebben gehouden.
Bij de 2e jhãna (de jhãna's van het vormloze gebied) hebben we ingezien dat vorm niet bestaat, we ervaren echter nog wel in concepten. Vóór de eerste verwezenlijking zien we alles als vorm én conceptueel en zijn we geconditioneerd. Ná de eerdte verwezenlijking zien we niets als vorm maar nog wel conceptueel en zijn daarom deels geconditioneerd en deel ongeconditioneerd. Het ongeconditioneerde deel is echter daar en de beoefenaar is hier. Op momenten kan dit samenvallen maar dit is doorgaans tijdens meditatie en weinig daarbuiten. Dit wordt wel ons streven op weg naar de tweede verwezenlijking genoemd. Door deze realisaties heeft de beoefenaar nog maximaal zeven levens nodig om tot volledige verlichting/realisatie te komen.

De eerste verwezenlijking is de duidelijkst merkbare van alle. Dit komt omdat hier voor de alle eerste keer de inzichten bij elkaar komen en een realisatie geven. De volgende verwezenlijkingen zijn voortzettingen hierop. Dit wil echter niet zeggen dat de eerste verwezenlijking ook altijd opgemerkt wordt. Hoewel in de minderheid, kan het voorkomen dat de eerste verwezenlijking wel plaatsvindt maar niet opgemerkt wordt.

==2e verwezenlijking: het pad van nog-eenmaal-terugkeren (sakadãgãmi-maggacitta)==
De tweede verwezenlijking verzwakt de conditioneringen die leiden tot de minder grovee emoties en gemoedstoestanden van verlangen, haat en onwetendheid. Deze worden echter niet vernietigd, iets wat bij de eerste verwezenlijking wel plaatsvind met de meest grove emoties en gemoedstoestanden. Daarom wordt de tweede verwezenlijking als milder ervaren. Het is als een dimmer van een lamp die opgeschoven wordt zodat er vanaf nu structureel meer licht en helderheid is.

Waar het bij de ongeconditioneerde eerste verwezenlijking een streven was omdat het nog niet continue wordt ervaren, daar is het nu geheel bereikt. We zien in dat het ongeconditioneerde ook het enige is wat in reële zin bestaat en het geconditioneerde metaforisch is en alleen bestaat in individuele waarheden. We proberen niet meer verlichting/realisatie te bereiken maar leren onze ongeconditioneerde staat te stabiliseren en meer aarding te geven. Er is ingezien dat vorm én concepten niet bestaan maar we ervaren echter wel in concepten. De loze aard van de persoonlijkheid is gerealiseerd maar de geconditioneerde geest blijft zich verzetten. Realisatie is dus weliswaar bereikt maar het ego is nog aanwezig en heeft zeggenschap.

Iemand die de tweede verwezenlijking heeft bereikt heeft nog maximaal een leven nodig om tot volledige verlichting/realisatie te komen.
Binnen de jhãna's behoort dit tot de vipassana jhãna's.

==3e verwezenlijking: het pad van niet-meer-terugkeren (anãgãmi-maggacitta)==
De dimmer van de lamp die bij de tweede verwezenlijking al meer open werd gedraaid wordt nu bijna helemaal open gezet. De laatste rest conditioneringen wordt verwijderd zodat alle vormen van zintuiglijk verlangen en aversie verdwijnen.

Er is ingezien dat vorm én concepten niet bestaan en we ervaren ook nauwelijks meer in concepten op een enkeling na. Het geloof dat we, hoewel we zelfloos zijn en toch ergens bestaan, herboren gaan worden. Er zijn nog vijf ketens die de beoefenaar boeit:

* het verlangen om in het vormgebied herboren te worden.
* het verlangen om in het vormloze gebied geboren te worden.
* eigenwaan.
* mentale rusteloosheid.
* spirituele onwetendheid.

Het is dus mogelijk dat het ontstaan der emoties/vijf aggregaten volledig is ingezien en de zelfloosheid bereikt is en toch niet volledig verlicht/gerealiseerd is omdat we het allerlaatste geloof in iets van bestaansrecht vast blijven houden. Dit geloof is slechts matig aanwezig en de persoon zal in dit leven de verlichting/realisatie bereiken.
Vanaf nu verkeren we in de bovenwereldse jhãna's.

==4e verwezenlijking: het pad van arhatschap (arahatta-maggacitta)==
Niets bestaat inherent, zelfs niets bestaat niet alsook het niet is. Zowel het bestaan als het niet-bestaan zijn concepten die nu volledig worden ingezien en daarmee worden ook de laatste vijf ketens losgelaten en treedt het [[arhat|arhatschap]] in.

Een arhat is dus volledig verlicht/gerealiseerd en zal niet meer incarneren. Toch heeft hij nog een lichaam en geest maar alle conditioneringen zijn weg evenals alle karma. Nieuw karma wordt niet meer aangemaakt en hiermee vervalt de brandstof waarop het reïncarnatieproces draait.
In de Sansaka-Sutta (MN 76, i 523, 45) worden vijf eigenschappen van een arhat opgenoemd:

* hij is niet meer in staat opzettelijk een levend wezen van het leven te beroven.
* hij is niet meer in staat te nemen wat niet gegeven is.
* hij is niet meer in staat seks te bedrijven.
* hij is niet meer in staat om bewust onwaarheid te spreken.
* hij is niet meer in staat voorraden aan te leggen of daarvan te genieten.

De vraag waar de arhat na zijn dood naartoe gaat is vragen waar het vuur naartoe gaat als de brandstof is opgebrand.

==Stadia van verlichting==

Bij de jhãna's worden de verschillende stadia van verlichting besproken vanuit het proces gezien. In de Mahã-Assapura-Sutta wordt het beschreven vanuit de beoefenaar bezien:

:''Monniken, deze monnik wordt een asceet genoemd, een brahmaan, een ingewijde, een kenner, een geleerde, een edele, een heilige.''
:''En wanneer is een monnik een asceet (samana)?, Als zijn slechte, onheilzame geestestoestanden tot rust gebracht (samita) zijn, die bezoedelen, tot wedergeboorte leiden, met smart beladen zijn, leed als vrucht hebben en in de :toekomst tot geboorte, ouderdom en dood leiden.''
:''In dat geval is een monnik een asceet.''
:''En wanneer is een monnik een brahmaan? Als bij hem zulke slechte, onheilzame geestestoestanden buitengesloten (bãhita) zijn. ''
:''In dat geval is een monnik een brahmaan.''
:''En wanneer is een monnik een ingewijde (nahãtaka)? Als bij hem zulke slechte, onheilzame geestestoestanden afgewassen (nahãta) zijn.''
:''In dat geval is een monnik een ingewijde.''
:''En wanneer is een monnik een kenner (vedagü)? Als door hem zulke slechte, onheilzame geestestoestanden gekend betekendt (vidita) worden. ''
:''In dat geval is een monnik een kenner. ''
:''En wanneer is een monnik een geleerde (sottiya)? Als bij hem zulke slechte, onheilzame geestestoestanden weggestroomd (nissuta) zijn. ''
:''In dat geval is een monnik een kenner.''
:''En wanneer is een monnik een edele (ariya)? Als zulke slechte, onheilzame geestestoestanden ver van hem weg (ãraka) zijn. ''
:''In dat geval is een monnik een edele.''
:''En wanneer is een monnik een heilige (arahat)? Als zulke slechte, onheilzame geestestoestanden volledig verdwenen zijn. ''
:''In dat geval is een monnik een heilige.''
(Mahã-Assapura-Sutta, MN, 39, i 280, 22-29).

In onderstaand schema is te zien wie welke [[mentale vergiften]] heeft opgegeven.

{{Tabel: 10 ketenen van bestaan}}

==Uitleg op film==
<youtube service="youtube">https://youtu.be/e94DzrTMAhA"</youtube>

[[categorie: boeddhisme]]

Sjabloon:Tabel: 10 ketenen van bestaan

2026-07-11T06:31:23Z

Admin:

==Loslaten van de 10 ketenen==

Door het beoefenen van [[ meditatie]] en [[mindfulness]] worden de [[4 edele waarheden]] volledig ingezien waardoor één voor één de [[10 ketenen van bestaan]] worden loslaten. Door het loslaten van deze 10 ketenen bereikt de beoefenaar een niveau wat gezien wordt als een 'stadia van verlichting'. Er zijn 4 van deze stadia:

{| class="wikitable" style="width: 70%;"
!Naam (Pali) || Nederlandse betekenis || Verdwijnt bij
|-
| Sakkāya-diṭṭhi || [[Onjuiste zienswijze]] || [[Sotapanna|Sotāpanna]]
|-
| Vicikicchā || [[Twijfel]] || [[Sotapanna|Sotāpanna]]
|-
| Sīlabbata-parāmāsa || [[Vastklampen aan rituelen]] || [[Sotapanna|Sotāpanna]]
|-
| Kāma-rāga || [[begeerte|Zintuiglijke begeerte]] || [[Anagami|Anāgāmi]]
|-
| Vyāpāda || [[haat]] || [[Anagami|Anāgāmi]]
|-
| Rūpa-rāga || [[begeerte|Begeerte naar fijn-materiële rijken]] || [[Arahant|Arhat]]
|-
| Arūpa-rāga || [[begeerte|Begeerte naar immateriële rijken]] || [[Arahant|Arhat]]
|-
| Māna || [[hoogmoed]] || [[Arahant|Arhat]]
|-
| Uddhacca || [[rusteloosheid]] || [[Arahant|Arhat]]
|-
| Avijjā || [[onwetendheid]] || [[Arahant|Arhat]]
|}

Sjabloon:Tabel: 10 ketenen van bestaan

2026-07-11T06:31:03Z

Admin: /* Loslaten van de 10 ketenen */

Mindfulness

2026-07-11T06:30:49Z

Admin: /* Uitleg op film */

{{#seo:
|title=Mindfulness. Alle informatie over de boeddhisme dharma.
|titlemode=append
|keywords=boeddhisme, boeddha, boeddhistisch, Dharma, Pali-canon, Gautama, boeddhist, waarheden, soetra, sutta, Dhamma, meditatie, inzicht, Ivar Mol, Dharma-Lotus, mindfulness, India, Nepal
|description=Uitgebreide uitleg over de boeddhistische filosofie, de Dharma en de Pali-canon in het bijzonder.
}}
{{boeddhisme}}
{{4 edele waarheden en 8 voudige pad}}
'''Mindfulness''' wordt tegenwoordig veelvuldig aangeboden in verschillende varianten. Vele maken er een eigen interpretatie van en combineren het met dansen, schilderen of andere activiteiten. Het wordt vaak vertaald als: bewust zijn, bewust handelen, meditatief handelen maar mindfulness is véél meer dan dat. Wat Mindfulness in oorsprong is weten we want [[Gautama de Boeddha]] heeft het namelijk zelf ontwikkeld en het is als zodanig in [[dharma]] ([[Pali-canon]]: Majjhima-Nikãya, Ãnãpãnasati-Sutta) opgenomen en heet Ãnãpãnasati.
De eigenlijke term mindfulness is dus Ãnãpãnasati en deze is onderdeel van het [[8-voudige pad]] dat het hart van de [[dharma|Boeddhistische dharma]] is. Mindfulness is een (concentratie) meditatietechniek gericht op het observeren van de ademhaling en kan op 2 manieren toegepast worden:

* in [[meditatie]] (zazen) als voorbereiding op de [[vipassana]] (inzicht-meditatie)
* in het dagelijks leven ([[samsara]])

In de [[Ãnãpãnasati-Sutta]] staat letterlijk dat aandacht voor de ademhaling grote vruchten zal afwerpen mits juist beoefenend. Het brengt in volgorde de volgende processen op gang:

* het juist observeren van de ademhaling (creëert de 4 vormen van cultiveren van aandacht)
* de 4 vormen van cultiveren van aandacht (brengen de 7 factoren van het ontwaken)
* de 7 factoren van ontwaken (brengen ware [[zuivering door kennis en inzicht | kennis en bevrijding]])
* ware kennis en bevrijding

==Het juist observeren van de ademhaling==

Het juist observeren van de ademhaling is geconcentreerd, gefocust en neutraal kijken naar de ademhaling zonder deze te sturen of te tellen. Je laat de ademhaling gaan zoals deze gaat zonder een mening of gedachte er over te hebben:

* als je lang inademt, weet dat je lang inademt
* als je kort inademt, weet dat je kort inademt
* heeft je ademhaling een schokje, weet dat je ademhaling een schokje heeft
* adem je voornamelijk door je linkerneusgat, weet dat je voornamelijk door je linkerneusgat ademt
* zit er een piepje in je neus, weet dat er een piepje in je neus zit.

Observeer de ademhaling zoals deze op dit moment is. Laat je niet afleiden maar blijf bij de ademhaling en blijf daar langdurig. Als je dit juist doet dan cultiveer je vanzelf de '4 vormen van aandacht'.

==de 4 vormen van cultiveren van aandacht==

Door een juiste observatie van de ademhaling wordt, in volgorde, het volgende ontwikkeld:

===aandacht op het (fysieke) lichaam===
Door steeds minder (snel) afgeleid te worden en de focus geheel bij de ademhaling te houden en deze ook neutraal observeert dan ga je de uitwerking van de ademhaling én de wisselwerking tussen ademhaling en het (fysieke) lichaam steeds beter inzien.

===aandacht bij de gevoelens===
Door de wisselwerking tussen de ademhaling en het (fysieke) lichaam steeds beter in te zien ga je opmerken dat de gewaarwordingen op het (fysieke) lichaam ontstaan vanuit de emoties. Dat emoties beladen zijn met begeerte of met aversie en dat emotie altijd onbalans is. Als emoties wegvallen blijft gevoel over. En dat gevoel is altijd balans, neutraal en zuiver.

===aandacht bij de geest===
Door in te zien wat emotie is en doet en om het verschil tussen emotie en gevoel te ervaren krijgen we inzicht in wat de geest is. Deze is niet individueel en zit anders in elkaar dat je wellicht altijd denkt. In dit stadium van cultiveren leer je wat de geest is (en niet is).

===aandacht bij de mentale factoren===
De geest heeft een wisselwerking met de mentale factoren. Deze kun je vrij vertalen als gemoedstoestanden die voortkomen uit de emoties en het handelen of door onze gedachten worden gecreëerd. Alle gemoedstoestanden (en dus alle emoties) ontstaan uit begeerte of uit aversie dat op hun beurt weer gecreëerd wordt door onwetendheid. Dit geheel zijn de mentale factoren.

De 4 vormen van cultiveren van aandacht dienen volledig ontwikkeld te worden. Is dit juist gedaan dan brengt dit de '7 factoren van het ontwaken' met zich mee.

==De 7 factoren van het ontwaken | 7 mentale factoren==

In de boeddhistische dharma worden de [[mentale vergiften]] benoemd als de keten die de mens vasthoudt aan samsara. De opsomming betreft 10 vergiften met als basis onwetendheid, begeerte en aversie. Dit zijn dus de negatieve eigenschappen van een mens die uiteindelijk lijden doet veroorzaken. Aan de andere kant staan 7 mentale factoren die ontwikkeld worden op het pad naar verlichting/realisatie. Dit pad is het doorlopen van de 9 verschillende jhãna's waarbij dus gaandeweg de mentale vergiften worden losgelaten en de mentale factoren worden gecreëerd. De '7 factoren van het ontwaken' zijn 7 verschillende processen en/of inzichten die altijd in volgorde verlopen.

===aandacht===
[[File:Thich Nhat Hanh 12 (cropped).jpg|thumb|Thich-Nhat-Hahn heeft de term 'Mindfulness' geïntroduceerd omdat hij vond dat de oorspronkelijke boeddhistische term 'Ãnãpãnasati' te onduidelijk was voor westerlingen]]
Deels is dit even een herhaling van het voorgaande proces: 'de 4 vormen van cultiveren van aandacht'. Alleen daar doorloop je de 4 factoren één-voor-één en nu, nadat je de laatste (aandacht bij de mentale processen) geheel hebt doorlopen zie je het geheel. Het geheel inzien van aandacht is de eerste van de 7 factoren van het ontwaken.
Je bent nu in staat altijd en volledig aandachtig te zijn in alle situaties en in elk proces.

===aandachtig onderzoeken van de leer===
Voorheen deed je aan meditatie, geloofde je de mindfulness of het boeddhisme en grotendeels was de informatie rationeel tot je gekomen d.m.v. lezingen of het lezen van boeken. Deze rationele kennis wordt Suta-mayã-pannã genoemd (kennis vanuit ratio verkregen). Nu je volledig aandacht hebt ga je kennis herkennen in je handelen (samsara) en in je meditaties (zazen). Er ontstaat Cinta-mayã-pannã (kennis vanuit ervaring verkregen).
Alleen als je volledig aandacht hebt kan je deze kennis herkennen en vanaf nu ben je aandachtig in het onderzoeken van de leer.

===ontwaken van energie===
Het ontwaken van energie (prana) is een direct gevolg van het aandachtig onderzoeken van de leer. Deze energie is prana en er zal een vergelijking opkomen met het stadium aandacht bij de geest. De herkenning dat je niets anders bent dan prana en dat deze prana onuitputtelijk en altijd aanwezig is.

===vreugde===
Prana is de energie van de balans, van mededogen en compassie. De onwetende mens is bezig energie te krijgen vanuit begeerte en aversie en dit levert allerlei emoties en gemoedstoestanden op. We ervaren nu dat deze niet nodig zijn omdat prana onuitputtelijk is en vreugdevol aanvoelt. Je beleeft het stadium van het ervaren van deze vreugde.
===innerlijke rust===
Dit is vaak een klap-in-het-gezicht-moment wanneer we ons realiseren dat we altijd energie hebben proberen te krijgen vanuit anderen, met anderen, door anderen en dat we zodoende in energiegevechten zijn gekomen en van daaruit het gevoel van identiteit ontstaat en de wens situaties maakbaar te maken zodat we ons in die situatie goed voelen.
Nu zien we in dat dat geheel onnodig is omdat we de prana hebben ontdekt. We hoeven die energiegevechten niet meer te voeren en er ontstaat een innerlijke rust.

===concentratie===
Doordat je situaties niet meer hoeft te monitoren en je je niet meer hoeft aan te passen, je niet meer geleid wordt door emoties en gemoedstoestanden ontstaat er innerlijke rust en daaruit concentratie. Je focus hoef je niet meer buiten jezelf te leggen maar gaat naar binnen.
Dit naar binnen richten van de focus gaat nu zonder de wens jezelf te veranderen omdat we ervaren dat we niets anders zijn dan prana. Zodoende kunnen we meer geconcentreerd naar onszelf kijken en zien we wat prana werkelijk is n.l. pure gelijkmoedigheid.

===gelijkmoedigheid===
Dit is de laatste en misschien wel belangrijkste van de 7 factoren. Zonder gelijkmoedigheid is het moeilijk om de andere factoren tot ontwikkeling te brengen. Daarom noemt de Boeddha gelijkmoedigheid één van [[de 4 onbegrensde gemoedstoestanden]] (de andere zijn liefdevolle vriendelijkheid, mededogen en de altruïstische vreugde in de voorspoed en het geluk van anderen).

Gelijkmoedigheid wordt in het boeddhisme gedefinieerd als het kunnen accepteren van verlies en winst, lof en blaam, succes en falen zonder gehechtheid zowel voor jezelf alsook voor anderen. Gelijkmoedigheid is een gemoedstoestand waarin een ontspannen rust en stilte én een glimlach aanwezig is, de vreugde van factor 4. Er is geen oordeel over onszelf of anderen aanwezig, geen voorkeur of afkeer. Het is het kunnen zijn, zonder oordeel, met wat zich in en aan ons voordoet.

==Ware kennis en bevrijding==

Hoe vreemd het ook mag klinken, we zijn nu pas met het voorstadium bezig van de echte meditatie: Vipassana. Mindfulness c.q. Ãnãpãnasati is een concentratie meditatie (zie stap 6 van de 7 factoren van het ontwaken). Het werkelijk inzien en het verkrijgen van kennis en bevrijding gebeurt niet in de concentratie-meditatie maar in de [[vipassana|inzicht-meditatie]]: Vipassana. Tot nu toe hebben we Cinta-mayã-pannã gekregen (kennis vanuit ervaring verkregen). Bij Vipassana gaan we Bhãvãna-mayã-pannã kennis verkrijgen door zelf ondervinden.

{{Tabel meditatie}}

==Op film==

<youtube service="youtube">https://youtu.be/TnBJacwyZXg"</youtube>

[[Categorie: Boeddhisme]]
[[categorie: boeddhistische meditatie]]

Mindfulness

2026-07-11T06:30:28Z

Admin: /* uitleg op film */

{{#seo:
|title=Mindfulness. Alle informatie over de boeddhisme dharma.
|titlemode=append
|keywords=boeddhisme, boeddha, boeddhistisch, Dharma, Pali-canon, Gautama, boeddhist, waarheden, soetra, sutta, Dhamma, meditatie, inzicht, Ivar Mol, Dharma-Lotus, mindfulness, India, Nepal
|description=Uitgebreide uitleg over de boeddhistische filosofie, de Dharma en de Pali-canon in het bijzonder.
}}
{{boeddhisme}}
{{4 edele waarheden en 8 voudige pad}}
'''Mindfulness''' wordt tegenwoordig veelvuldig aangeboden in verschillende varianten. Vele maken er een eigen interpretatie van en combineren het met dansen, schilderen of andere activiteiten. Het wordt vaak vertaald als: bewust zijn, bewust handelen, meditatief handelen maar mindfulness is véél meer dan dat. Wat Mindfulness in oorsprong is weten we want [[Gautama de Boeddha]] heeft het namelijk zelf ontwikkeld en het is als zodanig in [[dharma]] ([[Pali-canon]]: Majjhima-Nikãya, Ãnãpãnasati-Sutta) opgenomen en heet Ãnãpãnasati.
De eigenlijke term mindfulness is dus Ãnãpãnasati en deze is onderdeel van het [[8-voudige pad]] dat het hart van de [[dharma|Boeddhistische dharma]] is. Mindfulness is een (concentratie) meditatietechniek gericht op het observeren van de ademhaling en kan op 2 manieren toegepast worden:

* in [[meditatie]] (zazen) als voorbereiding op de [[vipassana]] (inzicht-meditatie)
* in het dagelijks leven ([[samsara]])

In de [[Ãnãpãnasati-Sutta]] staat letterlijk dat aandacht voor de ademhaling grote vruchten zal afwerpen mits juist beoefenend. Het brengt in volgorde de volgende processen op gang:

* het juist observeren van de ademhaling (creëert de 4 vormen van cultiveren van aandacht)
* de 4 vormen van cultiveren van aandacht (brengen de 7 factoren van het ontwaken)
* de 7 factoren van ontwaken (brengen ware [[zuivering door kennis en inzicht | kennis en bevrijding]])
* ware kennis en bevrijding

==Het juist observeren van de ademhaling==

Het juist observeren van de ademhaling is geconcentreerd, gefocust en neutraal kijken naar de ademhaling zonder deze te sturen of te tellen. Je laat de ademhaling gaan zoals deze gaat zonder een mening of gedachte er over te hebben:

* als je lang inademt, weet dat je lang inademt
* als je kort inademt, weet dat je kort inademt
* heeft je ademhaling een schokje, weet dat je ademhaling een schokje heeft
* adem je voornamelijk door je linkerneusgat, weet dat je voornamelijk door je linkerneusgat ademt
* zit er een piepje in je neus, weet dat er een piepje in je neus zit.

Observeer de ademhaling zoals deze op dit moment is. Laat je niet afleiden maar blijf bij de ademhaling en blijf daar langdurig. Als je dit juist doet dan cultiveer je vanzelf de '4 vormen van aandacht'.

==de 4 vormen van cultiveren van aandacht==

Door een juiste observatie van de ademhaling wordt, in volgorde, het volgende ontwikkeld:

===aandacht op het (fysieke) lichaam===
Door steeds minder (snel) afgeleid te worden en de focus geheel bij de ademhaling te houden en deze ook neutraal observeert dan ga je de uitwerking van de ademhaling én de wisselwerking tussen ademhaling en het (fysieke) lichaam steeds beter inzien.

===aandacht bij de gevoelens===
Door de wisselwerking tussen de ademhaling en het (fysieke) lichaam steeds beter in te zien ga je opmerken dat de gewaarwordingen op het (fysieke) lichaam ontstaan vanuit de emoties. Dat emoties beladen zijn met begeerte of met aversie en dat emotie altijd onbalans is. Als emoties wegvallen blijft gevoel over. En dat gevoel is altijd balans, neutraal en zuiver.

===aandacht bij de geest===
Door in te zien wat emotie is en doet en om het verschil tussen emotie en gevoel te ervaren krijgen we inzicht in wat de geest is. Deze is niet individueel en zit anders in elkaar dat je wellicht altijd denkt. In dit stadium van cultiveren leer je wat de geest is (en niet is).

===aandacht bij de mentale factoren===
De geest heeft een wisselwerking met de mentale factoren. Deze kun je vrij vertalen als gemoedstoestanden die voortkomen uit de emoties en het handelen of door onze gedachten worden gecreëerd. Alle gemoedstoestanden (en dus alle emoties) ontstaan uit begeerte of uit aversie dat op hun beurt weer gecreëerd wordt door onwetendheid. Dit geheel zijn de mentale factoren.

De 4 vormen van cultiveren van aandacht dienen volledig ontwikkeld te worden. Is dit juist gedaan dan brengt dit de '7 factoren van het ontwaken' met zich mee.

==De 7 factoren van het ontwaken | 7 mentale factoren==

In de boeddhistische dharma worden de [[mentale vergiften]] benoemd als de keten die de mens vasthoudt aan samsara. De opsomming betreft 10 vergiften met als basis onwetendheid, begeerte en aversie. Dit zijn dus de negatieve eigenschappen van een mens die uiteindelijk lijden doet veroorzaken. Aan de andere kant staan 7 mentale factoren die ontwikkeld worden op het pad naar verlichting/realisatie. Dit pad is het doorlopen van de 9 verschillende jhãna's waarbij dus gaandeweg de mentale vergiften worden losgelaten en de mentale factoren worden gecreëerd. De '7 factoren van het ontwaken' zijn 7 verschillende processen en/of inzichten die altijd in volgorde verlopen.

===aandacht===
[[File:Thich Nhat Hanh 12 (cropped).jpg|thumb|Thich-Nhat-Hahn heeft de term 'Mindfulness' geïntroduceerd omdat hij vond dat de oorspronkelijke boeddhistische term 'Ãnãpãnasati' te onduidelijk was voor westerlingen]]
Deels is dit even een herhaling van het voorgaande proces: 'de 4 vormen van cultiveren van aandacht'. Alleen daar doorloop je de 4 factoren één-voor-één en nu, nadat je de laatste (aandacht bij de mentale processen) geheel hebt doorlopen zie je het geheel. Het geheel inzien van aandacht is de eerste van de 7 factoren van het ontwaken.
Je bent nu in staat altijd en volledig aandachtig te zijn in alle situaties en in elk proces.

===aandachtig onderzoeken van de leer===
Voorheen deed je aan meditatie, geloofde je de mindfulness of het boeddhisme en grotendeels was de informatie rationeel tot je gekomen d.m.v. lezingen of het lezen van boeken. Deze rationele kennis wordt Suta-mayã-pannã genoemd (kennis vanuit ratio verkregen). Nu je volledig aandacht hebt ga je kennis herkennen in je handelen (samsara) en in je meditaties (zazen). Er ontstaat Cinta-mayã-pannã (kennis vanuit ervaring verkregen).
Alleen als je volledig aandacht hebt kan je deze kennis herkennen en vanaf nu ben je aandachtig in het onderzoeken van de leer.

===ontwaken van energie===
Het ontwaken van energie (prana) is een direct gevolg van het aandachtig onderzoeken van de leer. Deze energie is prana en er zal een vergelijking opkomen met het stadium aandacht bij de geest. De herkenning dat je niets anders bent dan prana en dat deze prana onuitputtelijk en altijd aanwezig is.

===vreugde===
Prana is de energie van de balans, van mededogen en compassie. De onwetende mens is bezig energie te krijgen vanuit begeerte en aversie en dit levert allerlei emoties en gemoedstoestanden op. We ervaren nu dat deze niet nodig zijn omdat prana onuitputtelijk is en vreugdevol aanvoelt. Je beleeft het stadium van het ervaren van deze vreugde.
===innerlijke rust===
Dit is vaak een klap-in-het-gezicht-moment wanneer we ons realiseren dat we altijd energie hebben proberen te krijgen vanuit anderen, met anderen, door anderen en dat we zodoende in energiegevechten zijn gekomen en van daaruit het gevoel van identiteit ontstaat en de wens situaties maakbaar te maken zodat we ons in die situatie goed voelen.
Nu zien we in dat dat geheel onnodig is omdat we de prana hebben ontdekt. We hoeven die energiegevechten niet meer te voeren en er ontstaat een innerlijke rust.

===concentratie===
Doordat je situaties niet meer hoeft te monitoren en je je niet meer hoeft aan te passen, je niet meer geleid wordt door emoties en gemoedstoestanden ontstaat er innerlijke rust en daaruit concentratie. Je focus hoef je niet meer buiten jezelf te leggen maar gaat naar binnen.
Dit naar binnen richten van de focus gaat nu zonder de wens jezelf te veranderen omdat we ervaren dat we niets anders zijn dan prana. Zodoende kunnen we meer geconcentreerd naar onszelf kijken en zien we wat prana werkelijk is n.l. pure gelijkmoedigheid.

===gelijkmoedigheid===
Dit is de laatste en misschien wel belangrijkste van de 7 factoren. Zonder gelijkmoedigheid is het moeilijk om de andere factoren tot ontwikkeling te brengen. Daarom noemt de Boeddha gelijkmoedigheid één van [[de 4 onbegrensde gemoedstoestanden]] (de andere zijn liefdevolle vriendelijkheid, mededogen en de altruïstische vreugde in de voorspoed en het geluk van anderen).

Gelijkmoedigheid wordt in het boeddhisme gedefinieerd als het kunnen accepteren van verlies en winst, lof en blaam, succes en falen zonder gehechtheid zowel voor jezelf alsook voor anderen. Gelijkmoedigheid is een gemoedstoestand waarin een ontspannen rust en stilte én een glimlach aanwezig is, de vreugde van factor 4. Er is geen oordeel over onszelf of anderen aanwezig, geen voorkeur of afkeer. Het is het kunnen zijn, zonder oordeel, met wat zich in en aan ons voordoet.

==Uitleg op film==
<youtube service="youtube">https://youtu.be/e94DzrTMAhA"</youtube>

==Ware kennis en bevrijding==

Hoe vreemd het ook mag klinken, we zijn nu pas met het voorstadium bezig van de echte meditatie: Vipassana. Mindfulness c.q. Ãnãpãnasati is een concentratie meditatie (zie stap 6 van de 7 factoren van het ontwaken). Het werkelijk inzien en het verkrijgen van kennis en bevrijding gebeurt niet in de concentratie-meditatie maar in de [[vipassana|inzicht-meditatie]]: Vipassana. Tot nu toe hebben we Cinta-mayã-pannã gekregen (kennis vanuit ervaring verkregen). Bij Vipassana gaan we Bhãvãna-mayã-pannã kennis verkrijgen door zelf ondervinden.

{{Tabel meditatie}}

==Op film==

<youtube service="youtube">https://youtu.be/TnBJacwyZXg"</youtube>

[[Categorie: Boeddhisme]]
[[categorie: boeddhistische meditatie]]

Sjabloon:Blokken Home

2026-06-30T07:20:33Z

Admin:

<div style="float:right; margin:2px 2px 0px 0px"></div><div style="margin:0; background:#ff9450; font-size:150%; font-weight:bold; border:1px solid #336699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius:30px; border-radius: 30px;">[https://www.ivarmol.nl/cursus-en-workshops Cursusaanbod in Breda]</div>

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Thema-dag-1.jpg|450px|left|link=https://www.ivarmol.nl/tantra-thema-dag]]

==Kum-nye Tantra Thema-dag==
Vandaag krijg je uitleg over de 4-Handen Massage en gaan we deze in wisselende formaties beoefenen. Zowel in liggende als in zittende positie.

{{Pijl}} [https://www.ivarmol.nl/tantra-thema-dag Kum-nye Tantra Thema-dag]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Sweda massage-1.jpg|450px|left|link=https://www.ivarmol.nl/massage-workshop]]

==Boedhistische Massage Technieken (Sweda)==
Binnen de Boeddhistische Massage Technieken (Sweda) vormt de Vedische massage een belangrijk onderdeel. Het zijn zachte aanrakingen die een diepe uitwerking hebben op het lichaam.
Filosofie, uitleg, voordoen en heel veel oefenen.

{{Pijl}} [https://www.ivarmol.nl/massage-workshop Boeddhistische Massage Technieken: de Vedische Massage]
|}

<br/>
<div style="float:right; margin:2px 2px 0px 0px"></div><div style="margin:0; background:#ff9450; font-size:150%; font-weight:bold; border:1px solid #336699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius:30px; border-radius: 30px;">[[Ekãyano|Komende activiteiten op Ekãyano (Frankrijk)]]</div>

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Sweda-cursus.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/massage-cursus]]

==Boeddhistische massage Technieken==
Ook wel Sweda genoemd. Een week waarin de Boeddhistische filosofie en de Massagetechnieken samenvloeien tot een logisch geheel.
Luister naar het lichaam, begrijp wat de innerlijke processen zijn en pas je massage daar op aan.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/massage-cursus Massage week]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Tantra-Ekãyano-5.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/tantra-jaartraining]]

==Kum-nye Tantra Jaar Training==
Gedurende 3 retraites krijg je een dieper inzicht in de Boeddhistische Kum-nye Tantra, zowel op de mat als daarbuiten.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/tantra-jaartraining Tantra Jaar Training]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Mindfulness-ekayano.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/mindfulness-cursus]]

==Boeddhistische Mindfulness (VOL)==
Westerse Mindfulness rust voornamelijk op het principe van NLP (NeuroLinguïstisch Programmeren) en dat is precies wat de oorspronkelijke Boeddhistische mindfulness (Ānāpānasati) níet voor ogen had. Je kunt namelijk niet verstandelijk iets accepteren als het lichaam allang anders besloten heeft.
In deze week gaan we aan de slag met de Boeddhistische Mindfulness om uiteindelijk zowel rust-en-balans in het fysieke-, emotionele- en mentale lichaam te krijgen.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/mindfulness-cursus Boeddhistische mindfulness]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Meditatie retraite-3.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/4-daagse-samadhi-retraite]]

==4 daagse Samadhi retraite==
Samadhi is de beoefening van neutrale concentratie en observatie. Je kan het als zelfstandige meditatie zien, maar het is ook het begin van de Vipassana, Jhãna én het is de basis van de Mindfulness.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/4-daagse-samadhi-retraite 4 daagse Samadhi retraite]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Vipassana-retraite.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/11-daagse-vipassana-retraite]]

==11 daagse Vipassana retraite==
Vipassana begint na de Samadhi waarbij je met een scherpe en getrainde geest zowel het fysieke-, emotionele- en het mentale lichaam gaat onderzoeken. Daarnaast ervaar je de processen tussen deze 3 en ontdek je hoe jouw emoties, gevoelens, gedachtes en fysieke gewaarwordingen ontstaan. Als je dat inziet, kan je loslaten.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/11-daagse-vipassana-retraite 11 daagse Vipassana retraite]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Ekayano-prgramma-2026.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/activiteiten-aanbod]]

==Zie ons volledige programma voor 2026 op Ekãyano==
Alle activiteiten en trainingen voor dit jaar.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/activiteiten-aanbod Programma op Ekãyano in 2026]
|}

<br/>
<div style="float:right; margin:2px 2px 0px 0px"></div><div style="margin:0; background:#ff9450; font-size:150%; font-weight:bold; border:1px solid #336699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius:30px; border-radius: 30px;">[https://www.ekayano.nl En verder over Ekãyano]</div>

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:BB-ekayano.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/Individueel-verblijf]]

==B&B Opties==
* B&B; verblijf minimaal 3 dagen voor rust en balans op ons retraitecentrum. Doe mee met de meditatie en satsang en de rest van de dag ben je 'vrij'
* B&B massage; zelfde als de B&B, maar nu krijg je elke dag een massage naar keuze
* Individueel verblijf; maak je eigen retraite met een stukje coaching, cursus of begeleiding van Ivar

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/Individueel-verblijf B&B Opties op Ekãyano]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Prijzen-2.jpg|450px|left]]

==Prijzen permanent verlaagd==
We hebben alle prijzen met 20-25% structureel verlaagd en dat zal de komende 2 jaar zo blijven.
Ekãyano is een retraitecentrum zonder winstoogmerk. Spiritualiteit is geen luxe, maar een basisvoorwaarde.
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Huren.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/verhuur]]

==Ekãyano huren==
Je kan Ekãyano huren voor je eigen cursus of activiteit:

* minimaal 3 nachten en minimaal 4 personen
* met of zonder begeleiding
* alles is vooraf bespreekbaar

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/verhuur Huur Ekãyano voor je eigen activiteit]
|}

<br/>
<div style="float:right; margin:2px 2px 0px 0px"></div><div style="margin:0; background:#ff9450; font-size:150%; font-weight:bold; border:1px solid #336699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius:30px; border-radius: 30px;">[https://www.dharma-reizen.nl Onze Reizen]</div>

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:In-de-voetsporen-vd-boeddha.jpg|450px|left|link=https://www.dharma-reizen.nl/in-de-voetsporen-v-d-boeddha]]

==In de Voetsporen vd Boeddha==
Boeddhistische pelgrimage langs de plaatsen waar Gautama de Boeddha ooit leefde en onderwees.

{{Pijl}} [https://www.dharma-reizen.nl/in-de-voetsporen-v-d-boeddha In de Voetsporen vd Boeddha]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Pelgrimages-2.jpg|450px|left|link=https://www.dharma-reizen.nl/boeddhisme-in-sri-lanka]]<br/>

==Het Boeddhisme in Sri-Lanka==
Deze reis is een cultuur en wandelvakantie.

Sri-Lanka is modern, ontwikkeld, veilig en goed georganiseerd. Interesse en affiniteit met het boeddhisme is van belang, maar dit is geen pelgrimage zoals "In de Voetsporen v/d Boeddha".

{{Pijl}} [https://www.dharma-reizen.nl/boeddhisme-in-sri-lanka Het Boeddhisme in Sri-Lanka]
|}
__NOTOC__
__NOEDITSECTION__

Bestand:Sweda massage-1.jpg

2026-06-30T07:19:00Z

Admin: Admin heeft een nieuwe versie van Bestand:Sweda massage-1.jpg geüpload

Bestand:Thema-dag-1.jpg

2026-06-30T06:57:42Z

Admin: Admin heeft een nieuwe versie van Bestand:Thema-dag-1.jpg geüpload

MediaWiki:Sidebar

2026-06-28T06:43:44Z

Admin:

** mainpage|HOME

* Contact
** https://www.ivarmol.nl/contact|ons adres in Breda
** mailto:ivar@dharma-lotus.nl|e-mail ons
** https://wa.me/31649768104|WhatsApp ons

* Informatie
** https://www.ivarmol.nl/cursus-en-workshops|cursusoverzicht Breda
** https://www.ivarmol.nl/massage-sessies|massages in Breda
** https://www.ivarmol.nl/inschijfformulier
** Dharma-Lotus|wie zijn wij
** https://www.ivarmol.nl/prijzen-massage|prijzen

*Categoriën
** :categorie:boeddhisme|boeddhisme
** :categorie:energetisch lichaam|energetisch lichaam
** :categorie:massage|massage
** :categorie:Meditatie|meditatie
** :categorie:reiki|reiki
** :categorie:reizen|reizen
** :categorie:tantra|tantra
** :categorie:voeding|voeding
** :categorie:winkel|winkel
** :categorie:yoga|yoga
** :categorie:Uitleg_op_Film|uitleg op film
** :categorie:Dharma-Lotus|Dharma-Lotus

*Vestigingen
**https://www.moniquesleumer.nl|Monique
**https://www.kirstengroenewold.nl|Kirsten
**https://massage-dongen.nl|Daisy
**https://www.ivarmol.nl|Ivar
**https://www.ekayano.nl|Ekãyano
**https://www.dharma-reizen.nl|Dharma-reizen

* Nieuwsbrief
**https://www.ivarmol.nl/nieuwsbrief|Nieuwsbrief
**https://whatsapp.com/channel/0029Vb7weaaFMqrQ3orZzF1p|WhatsApp kanaal

* Social Media
**https://www.facebook.com/ivar.mol|Facebook
**https://www.youtube.com/@Dharma-Lotus|YouTube
**https://www.tiktok.com/@ivarmol?lang=nl|TikTok
**https://www.instagram.com/ivarmol|Instagram

* navigation
** mainpage|mainpage-description
** Speciaal:NieuwePaginas|nieuwste pagina's
** recentchanges-url|recentchanges
** randompage-url|randompage
** helppage|help

* SEARCH

MediaWiki:Sidebar

2026-06-28T06:42:13Z

Admin:

** mainpage|HOME

* Contact
** https://www.ivarmol.nl/contact|ons adres in Breda
** mailto:ivar@dharma-lotus.nl|e-mail ons
** https://wa.me/31649768104|WhatsApp ons

* Informatie
** https://www.ivarmol.nl/cursus-en-workshops|cursusoverzicht Breda
** https://www.ivarmol.nl/massage-sessies|massages in Breda
** https://www.ivarmol.nl/inschijfformulier
** Dharma-Lotus|wie zijn wij
** https://www.ivarmol.nl/prijzen-massage|prijzen

*Categoriën
** :categorie:boeddhisme|boeddhisme
** :categorie:energetisch lichaam|energetisch lichaam
** :categorie:massage|massage
** :categorie:Meditatie|meditatie
** :categorie:reiki|reiki
** :categorie:reizen|reizen
** :categorie:tantra|tantra
** :categorie:voeding|voeding
** :categorie:winkel|winkel
** :categorie:yoga|yoga
** :categorie:Dharma-Lotus|Dharma-Lotus

*Vestigingen
**https://www.moniquesleumer.nl|Monique
**https://www.kirstengroenewold.nl|Kirsten
**https://massage-dongen.nl|Daisy
**https://www.ivarmol.nl|Ivar
**https://www.ekayano.nl|Ekãyano
**https://www.dharma-reizen.nl|Dharma-reizen

* Nieuwsbrief
**https://www.ivarmol.nl/nieuwsbrief|Nieuwsbrief
**https://whatsapp.com/channel/0029Vb7weaaFMqrQ3orZzF1p|WhatsApp kanaal

* Social Media
**https://www.facebook.com/ivar.mol|Facebook
**https://www.youtube.com/@Dharma-Lotus|YouTube
**https://www.tiktok.com/@ivarmol?lang=nl|TikTok
**https://www.instagram.com/ivarmol|Instagram

* navigation
** mainpage|mainpage-description
** Speciaal:NieuwePaginas|nieuwste pagina's
** recentchanges-url|recentchanges
** randompage-url|randompage
** helppage|help

* SEARCH

Sjabloon:Blok-welkomtekst

2026-06-28T06:30:56Z

Admin:

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Ivar-7.jpg|450px|left|link=https://www.ivarmol.nl]]

Ik ben Ivar en op deze wiki geef ik uitgebreide informatie over de boeddhistische filosofie, in brede zin. Ik hoor bij [[Dharma-Lotus]], een groep van meerdere leraren vrijwilligers, ieder met een eigen centrum, die zich verenigd voelen binnen de boeddhistische Kum-nye visie. Onze [[Dharma-Lotus missie|visie]], en daarmee alles wat wij aanbieden, ligt in de [[Satipaṭṭhana Sutta]] waarin de basis van de boeddhistische filosofie wordt uitgelegd. Kort samengevat houdt dit in: "Kom in Balans en Blijf in Balans".

Wat wij dus aanbieden, zijn de omstandigheden waarin jij in Balans kan komen, en zo mogelijk blijven.
Op deze site zie je uitgebreide achtergrond artikelen over datgene wij doen. Natuurlijk ben je ook in één van onze centra welkom.
<div>Aantal artikelen op deze wiki is '''{{NUMBEROFARTICLES}}
|}

Sjabloon:Blok-welkomtekst

2026-06-28T06:30:09Z

Admin:

Bestand:Ivar-7.jpg

2026-06-28T06:23:59Z

Admin:

Sjabloon:Blok-welkomtekst

2026-06-24T06:56:14Z

Admin:

Bestand:BB-ekayano.jpg

2026-06-22T17:19:06Z

Admin: Admin heeft een nieuwe versie van Bestand:BB-ekayano.jpg geüpload

Sjabloon:Blokken Home

2026-06-22T17:17:40Z

Admin:

<div style="float:right; margin:2px 2px 0px 0px"></div><div style="margin:0; background:#ff9450; font-size:150%; font-weight:bold; border:1px solid #336699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius:30px; border-radius: 30px;">[https://www.ivarmol.nl/cursus-en-workshops Cursusaanbod in Breda]</div>

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Mannen-kring-1.jpg|450px|left|link=https://www.ivarmol.nl/tantra-kring]]

==Kum-nye tantra-kring voor Mannen (VOL)==
Een Tantra-kring met alleen mannen.
In een kleine setting genieten van de Prana, het contact en de intimiteit (zonder seksualiteit).

{{Pijl}} [https://www.ivarmol.nl/tantra-kring Kum-nye tantra-kring voor Mannen]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Thema-dag-1.jpg|450px|left|link=https://www.ivarmol.nl/tantra-thema-dag]]

==Kum-nye Tantra Thema-dag (VOL)==
"Luisteren naar het Lichaam van de Ander".

{{Pijl}} [https://www.ivarmol.nl/tantra-thema-dag Kum-nye Tantra Thema-dag]
|}

<br/>
<div style="float:right; margin:2px 2px 0px 0px"></div><div style="margin:0; background:#ff9450; font-size:150%; font-weight:bold; border:1px solid #336699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius:30px; border-radius: 30px;">[[Ekãyano|Komende activiteiten op Ekãyano (Frankrijk)]]</div>

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Sweda-cursus.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/massage-cursus]]

==Boeddhistische massage Technieken==
Ook wel Sweda genoemd. Een week waarin de Boeddhistische filosofie en de Massagetechnieken samenvloeien tot een logisch geheel.
Luister naar het lichaam, begrijp wat de innerlijke processen zijn en pas je massage daar op aan.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/massage-cursus Massage week]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Tantra-Ekãyano-5.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/tantra-jaartraining]]

==Kum-nye Tantra Jaar Training==
Gedurende 3 retraites krijg je een dieper inzicht in de Boeddhistische Kum-nye Tantra, zowel op de mat als daarbuiten.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/tantra-jaartraining Tantra Jaar Training]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Mindfulness-ekayano.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/mindfulness-cursus]]

==Boeddhistische Mindfulness (VOL)==
Westerse Mindfulness rust voornamelijk op het principe van NLP (NeuroLinguïstisch Programmeren) en dat is precies wat de oorspronkelijke Boeddhistische mindfulness (Ānāpānasati) níet voor ogen had. Je kunt namelijk niet verstandelijk iets accepteren als het lichaam allang anders besloten heeft.
In deze week gaan we aan de slag met de Boeddhistische Mindfulness om uiteindelijk zowel rust-en-balans in het fysieke-, emotionele- en mentale lichaam te krijgen.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/mindfulness-cursus Boeddhistische mindfulness]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Meditatie retraite-3.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/4-daagse-samadhi-retraite]]

==4 daagse Samadhi retraite==
Samadhi is de beoefening van neutrale concentratie en observatie. Je kan het als zelfstandige meditatie zien, maar het is ook het begin van de Vipassana, Jhãna én het is de basis van de Mindfulness.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/4-daagse-samadhi-retraite 4 daagse Samadhi retraite]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Vipassana-retraite.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/11-daagse-vipassana-retraite]]

==11 daagse Vipassana retraite==
Vipassana begint na de Samadhi waarbij je met een scherpe en getrainde geest zowel het fysieke-, emotionele- en het mentale lichaam gaat onderzoeken. Daarnaast ervaar je de processen tussen deze 3 en ontdek je hoe jouw emoties, gevoelens, gedachtes en fysieke gewaarwordingen ontstaan. Als je dat inziet, kan je loslaten.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/11-daagse-vipassana-retraite 11 daagse Vipassana retraite]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Ekayano-prgramma-2026.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/activiteiten-aanbod]]

==Zie ons volledige programma voor 2026 op Ekãyano==
Alle activiteiten en trainingen voor dit jaar.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/activiteiten-aanbod Programma op Ekãyano in 2026]
|}

<br/>
<div style="float:right; margin:2px 2px 0px 0px"></div><div style="margin:0; background:#ff9450; font-size:150%; font-weight:bold; border:1px solid #336699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius:30px; border-radius: 30px;">[https://www.ekayano.nl En verder over Ekãyano]</div>

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:BB-ekayano.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/Individueel-verblijf]]

==B&B Opties==
* B&B; verblijf minimaal 3 dagen voor rust en balans op ons retraitecentrum. Doe mee met de meditatie en satsang en de rest van de dag ben je 'vrij'
* B&B massage; zelfde als de B&B, maar nu krijg je elke dag een massage naar keuze
* Individueel verblijf; maak je eigen retraite met een stukje coaching, cursus of begeleiding van Ivar

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/Individueel-verblijf B&B Opties op Ekãyano]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Prijzen-2.jpg|450px|left]]

==Prijzen permanent verlaagd==
We hebben alle prijzen met 20-25% structureel verlaagd en dat zal de komende 2 jaar zo blijven.
Ekãyano is een retraitecentrum zonder winstoogmerk. Spiritualiteit is geen luxe, maar een basisvoorwaarde.
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Huren.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/verhuur]]

==Ekãyano huren==
Je kan Ekãyano huren voor je eigen cursus of activiteit:

* minimaal 3 nachten en minimaal 4 personen
* met of zonder begeleiding
* alles is vooraf bespreekbaar

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/verhuur Huur Ekãyano voor je eigen activiteit]
|}

<br/>
<div style="float:right; margin:2px 2px 0px 0px"></div><div style="margin:0; background:#ff9450; font-size:150%; font-weight:bold; border:1px solid #336699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius:30px; border-radius: 30px;">[https://www.dharma-reizen.nl Onze Reizen]</div>

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:In-de-voetsporen-vd-boeddha.jpg|450px|left|link=https://www.dharma-reizen.nl/in-de-voetsporen-v-d-boeddha]]

==In de Voetsporen vd Boeddha==
Boeddhistische pelgrimage langs de plaatsen waar Gautama de Boeddha ooit leefde en onderwees.

{{Pijl}} [https://www.dharma-reizen.nl/in-de-voetsporen-v-d-boeddha In de Voetsporen vd Boeddha]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Pelgrimages-2.jpg|450px|left|link=https://www.dharma-reizen.nl/boeddhisme-in-sri-lanka]]<br/>

==Het Boeddhisme in Sri-Lanka==
Deze reis is een cultuur en wandelvakantie.

Sri-Lanka is modern, ontwikkeld, veilig en goed georganiseerd. Interesse en affiniteit met het boeddhisme is van belang, maar dit is geen pelgrimage zoals "In de Voetsporen v/d Boeddha".

{{Pijl}} [https://www.dharma-reizen.nl/boeddhisme-in-sri-lanka Het Boeddhisme in Sri-Lanka]
|}
__NOTOC__
__NOEDITSECTION__

Sjabloon:Blokken Home

2026-06-22T17:16:47Z

Admin:

<div style="float:right; margin:2px 2px 0px 0px"></div><div style="margin:0; background:#ff9450; font-size:150%; font-weight:bold; border:1px solid #336699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius:30px; border-radius: 30px;">[https://www.ivarmol.nl/cursus-en-workshops Cursusaanbod in Breda]</div>

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Mannen-kring-1.jpg|450px|left|link=https://www.ivarmol.nl/tantra-kring]]

==Kum-nye tantra-kring voor Mannen (VOL)==
Een Tantra-kring met alleen mannen.
In een kleine setting genieten van de Prana, het contact en de intimiteit (zonder seksualiteit).

{{Pijl}} [https://www.ivarmol.nl/tantra-kring Kum-nye tantra-kring voor Mannen]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Thema-dag-1.jpg|450px|left|link=https://www.ivarmol.nl/tantra-thema-dag]]

==Kum-nye Tantra Thema-dag (VOL)==
"Luisteren naar het Lichaam van de Ander".

{{Pijl}} [https://www.ivarmol.nl/tantra-thema-dag Kum-nye Tantra Thema-dag]
|}

<br/>
<div style="float:right; margin:2px 2px 0px 0px"></div><div style="margin:0; background:#ff9450; font-size:150%; font-weight:bold; border:1px solid #336699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius:30px; border-radius: 30px;">[[Ekãyano|Komende activiteiten op Ekãyano (Frankrijk)]]</div>

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Sweda-cursus.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/massage-cursus]]

==Boeddhistische massage Technieken==
Ook wel Sweda genoemd. Een week waarin de Boeddhistische filosofie en de Massagetechnieken samenvloeien tot een logisch geheel.
Luister naar het lichaam, begrijp wat de innerlijke processen zijn en pas je massage daar op aan.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/massage-cursus Massage week]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Tantra-Ekãyano-5.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/tantra-jaartraining]]

==Kum-nye Tantra Jaar Training==
Gedurende 3 retraites krijg je een dieper inzicht in de Boeddhistische Kum-nye Tantra, zowel op de mat als daarbuiten.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/tantra-jaartraining Tantra Jaar Training]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Mindfulness-ekayano.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/mindfulness-cursus]]

==Boeddhistische Mindfulness==
Westerse Mindfulness rust voornamelijk op het principe van NLP (NeuroLinguïstisch Programmeren) en dat is precies wat de oorspronkelijke Boeddhistische mindfulness (Ānāpānasati) níet voor ogen had. Je kunt namelijk niet verstandelijk iets accepteren als het lichaam allang anders besloten heeft.
In deze week gaan we aan de slag met de Boeddhistische Mindfulness om uiteindelijk zowel rust-en-balans in het fysieke-, emotionele- en mentale lichaam te krijgen.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/mindfulness-cursus Boeddhistische mindfulness]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Meditatie retraite-3.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/4-daagse-samadhi-retraite]]

==4 daagse Samadhi retraite==
Samadhi is de beoefening van neutrale concentratie en observatie. Je kan het als zelfstandige meditatie zien, maar het is ook het begin van de Vipassana, Jhãna én het is de basis van de Mindfulness.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/4-daagse-samadhi-retraite 4 daagse Samadhi retraite]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Vipassana-retraite.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/11-daagse-vipassana-retraite]]

==11 daagse Vipassana retraite==
Vipassana begint na de Samadhi waarbij je met een scherpe en getrainde geest zowel het fysieke-, emotionele- en het mentale lichaam gaat onderzoeken. Daarnaast ervaar je de processen tussen deze 3 en ontdek je hoe jouw emoties, gevoelens, gedachtes en fysieke gewaarwordingen ontstaan. Als je dat inziet, kan je loslaten.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/11-daagse-vipassana-retraite 11 daagse Vipassana retraite]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Ekayano-prgramma-2026.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/activiteiten-aanbod]]

==Zie ons volledige programma voor 2026 op Ekãyano==
Alle activiteiten en trainingen voor dit jaar.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/activiteiten-aanbod Programma op Ekãyano in 2026]
|}

<br/>
<div style="float:right; margin:2px 2px 0px 0px"></div><div style="margin:0; background:#ff9450; font-size:150%; font-weight:bold; border:1px solid #336699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius:30px; border-radius: 30px;">[https://www.ekayano.nl En verder over Ekãyano]</div>

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:BB-ekayano.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/Individueel-verblijf]]

==B&B Opties==
* B&B; verblijf minimaal 3 dagen voor rust en balans op ons retraitecentrum. Doe mee met de meditatie en satsang en de rest van de dag ben je 'vrij'
* B&B massage; zelfde als de B&B, maar nu krijg je elke dag een massage naar keuze
* Individueel verblijf; maak je eigen retraite met een stukje coaching, cursus of begeleiding van Ivar

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/Individueel-verblijf B&B Opties op Ekãyano]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Prijzen-2.jpg|450px|left]]

==Prijzen permanent verlaagd==
We hebben alle prijzen met 20-25% structureel verlaagd en dat zal de komende 2 jaar zo blijven.
Ekãyano is een retraitecentrum zonder winstoogmerk. Spiritualiteit is geen luxe, maar een basisvoorwaarde.
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Huren.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/verhuur]]

==Ekãyano huren==
Je kan Ekãyano huren voor je eigen cursus of activiteit:

* minimaal 3 nachten en minimaal 4 personen
* met of zonder begeleiding
* alles is vooraf bespreekbaar

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/verhuur Huur Ekãyano voor je eigen activiteit]
|}

<br/>
<div style="float:right; margin:2px 2px 0px 0px"></div><div style="margin:0; background:#ff9450; font-size:150%; font-weight:bold; border:1px solid #336699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius:30px; border-radius: 30px;">[https://www.dharma-reizen.nl Onze Reizen]</div>

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:In-de-voetsporen-vd-boeddha.jpg|450px|left|link=https://www.dharma-reizen.nl/in-de-voetsporen-v-d-boeddha]]

==In de Voetsporen vd Boeddha==
Boeddhistische pelgrimage langs de plaatsen waar Gautama de Boeddha ooit leefde en onderwees.

{{Pijl}} [https://www.dharma-reizen.nl/in-de-voetsporen-v-d-boeddha In de Voetsporen vd Boeddha]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Pelgrimages-2.jpg|450px|left|link=https://www.dharma-reizen.nl/boeddhisme-in-sri-lanka]]<br/>

==Het Boeddhisme in Sri-Lanka==
Deze reis is een cultuur en wandelvakantie.

Sri-Lanka is modern, ontwikkeld, veilig en goed georganiseerd. Interesse en affiniteit met het boeddhisme is van belang, maar dit is geen pelgrimage zoals "In de Voetsporen v/d Boeddha".

{{Pijl}} [https://www.dharma-reizen.nl/boeddhisme-in-sri-lanka Het Boeddhisme in Sri-Lanka]
|}
__NOTOC__
__NOEDITSECTION__

Sjabloon:Blokken Home

2026-06-20T11:07:47Z

Admin:

<div style="float:right; margin:2px 2px 0px 0px"></div><div style="margin:0; background:#ff9450; font-size:150%; font-weight:bold; border:1px solid #336699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius:30px; border-radius: 30px;">[https://www.ivarmol.nl/cursus-en-workshops Cursusaanbod in Breda]</div>

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Mannen-kring-1.jpg|450px|left|link=https://www.ivarmol.nl/tantra-kring]]

==Kum-nye tantra-kring voor Mannen==
Een Tantra-kring met alleen mannen.
In een kleine setting genieten van de Prana, het contact en de intimiteit (zonder seksualiteit).

{{Pijl}} [https://www.ivarmol.nl/tantra-kring Kum-nye tantra-kring voor Mannen]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Thema-dag-1.jpg|450px|left|link=https://www.ivarmol.nl/tantra-thema-dag]]

==Kum-nye Tantra Thema-dag==
"Luisteren naar het Lichaam van de Ander".

{{Pijl}} [https://www.ivarmol.nl/tantra-thema-dag Kum-nye Tantra Thema-dag]
|}

<br/>
<div style="float:right; margin:2px 2px 0px 0px"></div><div style="margin:0; background:#ff9450; font-size:150%; font-weight:bold; border:1px solid #336699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius:30px; border-radius: 30px;">[[Ekãyano|Komende activiteiten op Ekãyano (Frankrijk)]]</div>

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Sweda-cursus.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/massage-cursus]]

==Boeddhistische massage Technieken==
Ook wel Sweda genoemd. Een week waarin de Boeddhistische filosofie en de Massagetechnieken samenvloeien tot een logisch geheel.
Luister naar het lichaam, begrijp wat de innerlijke processen zijn en pas je massage daar op aan.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/massage-cursus Massage week]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Tantra-Ekãyano-5.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/tantra-jaartraining]]

==Kum-nye Tantra Jaar Training==
Gedurende 3 retraites krijg je een dieper inzicht in de Boeddhistische Kum-nye Tantra, zowel op de mat als daarbuiten.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/tantra-jaartraining Tantra Jaar Training]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Mindfulness-ekayano.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/mindfulness-cursus]]

==Boeddhistische Mindfulness==
Westerse Mindfulness rust voornamelijk op het principe van NLP (NeuroLinguïstisch Programmeren) en dat is precies wat de oorspronkelijke Boeddhistische mindfulness (Ānāpānasati) níet voor ogen had. Je kunt namelijk niet verstandelijk iets accepteren als het lichaam allang anders besloten heeft.
In deze week gaan we aan de slag met de Boeddhistische Mindfulness om uiteindelijk zowel rust-en-balans in het fysieke-, emotionele- en mentale lichaam te krijgen.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/mindfulness-cursus Boeddhistische mindfulness]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Meditatie retraite-3.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/4-daagse-samadhi-retraite]]

==4 daagse Samadhi retraite==
Samadhi is de beoefening van neutrale concentratie en observatie. Je kan het als zelfstandige meditatie zien, maar het is ook het begin van de Vipassana, Jhãna én het is de basis van de Mindfulness.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/4-daagse-samadhi-retraite 4 daagse Samadhi retraite]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Vipassana-retraite.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/11-daagse-vipassana-retraite]]

==11 daagse Vipassana retraite==
Vipassana begint na de Samadhi waarbij je met een scherpe en getrainde geest zowel het fysieke-, emotionele- en het mentale lichaam gaat onderzoeken. Daarnaast ervaar je de processen tussen deze 3 en ontdek je hoe jouw emoties, gevoelens, gedachtes en fysieke gewaarwordingen ontstaan. Als je dat inziet, kan je loslaten.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/11-daagse-vipassana-retraite 11 daagse Vipassana retraite]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Ekayano-prgramma-2026.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/activiteiten-aanbod]]

==Zie ons volledige programma voor 2026 op Ekãyano==
Alle activiteiten en trainingen voor dit jaar.

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/activiteiten-aanbod Programma op Ekãyano in 2026]
|}

<br/>
<div style="float:right; margin:2px 2px 0px 0px"></div><div style="margin:0; background:#ff9450; font-size:150%; font-weight:bold; border:1px solid #336699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius:30px; border-radius: 30px;">[https://www.ekayano.nl En verder over Ekãyano]</div>

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:BB-ekayano.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/Individueel-verblijf]]

==B&B Opties==
* B&B; verblijf minimaal 3 dagen voor rust en balans op ons retraitecentrum. Doe mee met de meditatie en satsang en de rest van de dag ben je 'vrij'
* B&B massage; zelfde als de B&B, maar nu krijg je elke dag een massage naar keuze
* Individueel verblijf; maak je eigen retraite met een stukje coaching, cursus of begeleiding van Ivar

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/Individueel-verblijf B&B Opties op Ekãyano]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Prijzen-2.jpg|450px|left]]

==Prijzen permanent verlaagd==
We hebben alle prijzen met 20-25% structureel verlaagd en dat zal de komende 2 jaar zo blijven.
Ekãyano is een retraitecentrum zonder winstoogmerk. Spiritualiteit is geen luxe, maar een basisvoorwaarde.
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Huren.jpg|450px|left|link=https://www.ekayano.nl/verhuur]]

==Ekãyano huren==
Je kan Ekãyano huren voor je eigen cursus of activiteit:

* minimaal 3 nachten en minimaal 4 personen
* met of zonder begeleiding
* alles is vooraf bespreekbaar

{{Pijl}} [https://www.ekayano.nl/verhuur Huur Ekãyano voor je eigen activiteit]
|}

<br/>
<div style="float:right; margin:2px 2px 0px 0px"></div><div style="margin:0; background:#ff9450; font-size:150%; font-weight:bold; border:1px solid #336699; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius:30px; border-radius: 30px;">[https://www.dharma-reizen.nl Onze Reizen]</div>

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:In-de-voetsporen-vd-boeddha.jpg|450px|left|link=https://www.dharma-reizen.nl/in-de-voetsporen-v-d-boeddha]]

==In de Voetsporen vd Boeddha==
Boeddhistische pelgrimage langs de plaatsen waar Gautama de Boeddha ooit leefde en onderwees.

{{Pijl}} [https://www.dharma-reizen.nl/in-de-voetsporen-v-d-boeddha In de Voetsporen vd Boeddha]
|}

{| cellspacing=3
|- valign=top
|width=30% bgcolor=#f7f3d7 style="border-style:solid;border-width:1px;border-color:#336699;padding:1em;padding-top:0 -moz-border-radius:30px; -webkit-border-radius: 30px; border-radius: 30px;"|
[[Bestand:Pelgrimages-2.jpg|450px|left|link=https://www.dharma-reizen.nl/boeddhisme-in-sri-lanka]]<br/>

==Het Boeddhisme in Sri-Lanka==
Deze reis is een cultuur en wandelvakantie.

Sri-Lanka is modern, ontwikkeld, veilig en goed georganiseerd. Interesse en affiniteit met het boeddhisme is van belang, maar dit is geen pelgrimage zoals "In de Voetsporen v/d Boeddha".

{{Pijl}} [https://www.dharma-reizen.nl/boeddhisme-in-sri-lanka Het Boeddhisme in Sri-Lanka]
|}
__NOTOC__
__NOEDITSECTION__

Bestand:In-de-voetsporen-vd-boeddha.jpg

2026-06-20T11:03:55Z

Admin: Admin heeft een nieuwe versie van Bestand:In-de-voetsporen-vd-boeddha.jpg geüpload

In de voetsporen v/d Boeddha

2026-06-20T11:03:01Z

Admin: /* Uitleg op film */

{{In de voetsporen v/d Boeddha}}
[[Bestand:In-de-voetsporen-vd-boeddha.jpg|thumb|350px|de route zoals we die nemen tijdens deze reis]]
Wie was [[Gautama de Boeddha]], hoe ontdekte hij de [[verlichting]], wat was zijn [[dharma|visie]] en waar heeft hij geleefd?

Deze vragen zijn het beste te beantwoorden door de belangrijkste plaatsen in zijn leven te bezoeken. De authentieke positionering is bewaard gebleven en vele boeddhistische landen hebben er prachtige kloosters en tempels gebouwd. [[Monnik|Monniken]], nonnen, novicen en pelgrims uit alle [[boeddhisme|boeddhistische]] windstreken gaan hierheen voor hun [[puja's]], [[meditatie|meditaties]], rituelen, oefeningen en onderwijs. Elk jaar maken wij deze pelgrimage en je bent van harte uitgenodigd met ons mee te gaan.

==De reis==

De reis wordt georganiseerd, gecoördineerd en begeleidt vanuit [[Dharma-Lotus]], er zit dus geen touroperator tussen. In een kleine groep (maximaal 8 personen, inclusief begeleiding) zullen we deels met openbaar vervoer (trein, bus en vliegtuig) en deels met een taxibus de plaatsen langsgaan die toonaangevend zijn geweest in [[Gautama de Boeddha|Boeddha's]] leven. Tijdens de reis zullen we overnachten in guesthouses, bij mensen thuis en in enkele Boeddhistische kloosters.

De reis wordt geen droge opsomming van wetenswaardigheden begeleidt door een gids met paraplu ("follow me please and hurry up, we have to catch the next spot"). Voor velen zal het de eerste keer zijn dat ze in India en Nepal rondlopen en er zal genoeg ruimte zijn om deze indruk op je in te laten werken. Vrijheid om je eigen weg te gaan als we een plaats bezoeken of met Ivar/Monique mee te gaan.

Een rondreis door zoals deze wordt door meerdere reis organisaties aangeboden. Waarin verschillen wij:

* deze reis is een stuk goedkoper
* we reizen in een kleine groep van max. 8 deelnemers
* 2 reisbegeleiders met veel ervaring van het gebied en het boeddhisme
* de reisbegeleiders zijn continu aanspreekbaar en actief, van 06:00 - 22:00 uur
* dagelijks lezingen en veel uitleg en meditaties
* volledig dagprogramma waar je vrijwillig aan mee doet
* ga je alleen iets doen kan je alle tips, kaarten, boekjes vragen
* veel inbreng mogelijk, het dagprogramma ligt niet vast
* lokaal vervoer dus veel contact met de lokale bevolking
* slapen in Bed-and-Breafasts, in een klooster en kleine guesthousjes ipv grote (saaie) hotels

Belangrijk te beseffen is dat deze reis een boeddhistische pelgrimage is en geen (spirituele) vakantie. Het belangrijkste thema ben jezelf en de reis geeft je de mogelijkheid dit 'zelf' een grondig te onderzoeken vanuit de boeddhistische visie. We blijven lang op 1 plaats, doen veel aan meditatie en contemplatie, en zorgen voor zo weinig mogelijk afleiding door andere thema's erbij te betrekken. We maken lange dagen en komen in een streek in India waar weinig toeristen komen en waar faciliteiten eenvoudig zijn. Iedereen kan deze reis aan en speciale voorbereiding is niet nodig, maar eenvoud volgens de Indiase standaard is wat we gaan tegenkomen.

De reis zal niet alleen 'fysiek' zijn, de reis zelf is de vorm maar uiteindelijk een uitnodiging om de inhoud te raken. Die inhoud zal de [[Dharma]] zelf zijn, de leringen van Gautama de Boeddha welk we aanbieden in de vorm van het 8-voudige pad. Dit zijn geen 8 geboden, wetten of voorschriften maar uitnodigingen om bij jezelf te rade te gaan hoe zuiver jij staat in een bepaald aspect. Overzie je al deze 8 aspecten dan overzie je jezelf en daarmee dus de inhoud; hoe zuiver sta jij in het leven. Om die vraag überhaupt te kunnen beantwoorden ontkom je niet aan een andere vraag: wie ben ik?

==De route==
We vertrekken vanaf vliegveld Schiphol naar Delhi en maken een doorvlucht naar [[Varanasi]]. Onderstaande informatie is zoals we het voorgaande jaren hebben gedaan.

===Varanasi (India)===
"Eerst Varanasi zien en dan sterven", veel Hindoes nemen dit letterlijk want de Ganges spoelt al je negatief [[karma]] weg en 'zijn' in Varanasi zorgt dat je geen negatief karma aanmaakt. De dood staat dan ook centraal in deze plaats inclusief crematieplaatsen en wasrituelen aan het water. Nergens ter wereld wordt de vergankelijkheid van het leven zo tentoon gespreid als hier.

→ we verblijven 3 dagen in [[Varanasi]] en overnachten in het kleurrijke Ganpati guesthouse. Deze is aan de rivier gelegen en heeft een dakterras met eigen keuken en een geweldig uitzicht.

===Sarnath (India)===
[[Sarnath]] ligt op een uur rijden van Varanasi en is het vroegere hertenpark waar Gautama Boeddha voor het eerst de Dharma onderwees. Hier is de [[Sangha]] (de boeddhistische gemeenschap van monniken) ontstaan.

→ we verblijven 3 dagen in [[Sarnath]] bij de familie van Dr. jain en hebben uitzicht op het park en de grote tempel.

===Bodhgaya (India)===
Vervolgens gaan we naar [[Bodhgaya]] per bus, hier zullen we 2 á 3 dagen blijven. Bodhgaya is de plaats waar de Boeddha in 518 v. Chr. zijn verlichting heeft bereikt en is derhalve één de vier voornaamste plaatsen van pelgrimage in het boeddhisme. Vooral in januari is de lokale pelgrimage op zijn hoogtepunt en zijn er veel ceremonies.
Veel landen en boeddhistische stromingen hebben hier een tempel of kloostercomplex in de stijl van het thuisland gebouwd waaronder die van Bhutan, China, Japan, Myanmar, Nepal, Sikkim, Sri Lanka, Thailand, Tibet en Vietnam. Sinds 2002 staat het op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO. We maken enkele rondritten naar plaatsen waar de Boeddha als asceet leefde.

→ we verblijven 4 dagen in Bodhgaya in het Root institute. Dit is een boeddhistisch klooster bestemd voor pelgrims uit niet-boeddhistische landen.

===Gierenpiek en Nalanda (India)===
We strijken neer in [[Rajgir]], deep-down India, het echte India ver van het toerisme. In dit rurale gebied staat de plaats (Gierenpiek) waar de Boeddha enkele van zijn belangrijkste lezingen heeft gegeven, waar het Zen boeddhisme is ontstaan en waar hij een moordaanslag heeft overleefd. Buiten dat was het één van de lievelingsplaatsen van de Boeddha.
Nalanda is de allereerste universiteit ooit met op zijn hoogtijdagen 10.000 monniken. Er is nog veel over van dit immense complex.

→ we verblijven 3 dagen in [[Rajgir]] en verblijven in eenvoudig en kleurrijk hotelletje in het centrum van het stadje.

===Kushinagar (India)===
De volgende stop voor 2 á 3 dagen is [[Kushinagar]]. Dit was in zeer vroegere tijden het voornaamste centrum van het Malla koninkrijk in het antiek India. Het is tevens de plaats waar de Boeddha in 483 v. Chr. overleed. De precieze locatie is nabij de Hiranyavati rivier. Gautama Boeddha werd hier ook gecremeerd, en zijn relikwieën werden verdeeld tussen 8 verschillende koninkrijken, en verspreidden zich zo vanuit Kushinagara over de rest van India.

→ we verblijven 2 dagen in [[Kushinagar]]. Hier verblijven we in een pelgrimage-huis.

===Lumbini (Nepal)===
We verlaten India en komen in[[ Lumbini]] (ook wel Rupendehi genaamd) aan in het zuiden van Nepal. Het is de geboorteplaats van Gautama Boeddha en staat sinds 1997 staat het op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO.
Doordat het een zo belangrijke bedevaartsoord is voor boeddhisten wereldwijd, zijn er veel verschillende boeddhistische elementen uit verschillende stromingen te vinden. In het gebied staan een Chinees boeddhistische tempel, een Birmese pagode en bij de bodhiboom hangen Tibetaanse gebedsvlaggen en Koreaans boeddhistische lampionnen. De boeddhistische tempels van de hoofdstromingen in het boeddhisme zijn hier te vinden.

→ we verblijven 4 dagen in [[Lumbini]] en hier verblijven we bij Jupiter in een traditioneel Nepalees herenhuis.

===Pokhara (Nepal)===
Als we in Lumbini zijn zitten we hemelsbreed nog geen 100 kilometer van het grootste bergmassief van de Himalaya; de Annapurna. Daarom maken we aan het einde van de pelgrimage nog een klein uitstapje naar dit geweldig mooie dorp aan de voet van de Annapurna. We maken een dagtocht met als eindpunt een geweldig mooi uitzicht op dit bergmassief. Ook maken we een dagtocht door de oerbossen van Nepal waarbij we ook een tempel bovenop een berg gaan bezoeken.

→ we verblijven 5 dagen in [[Pokhara]] in een wat luxer hotel.

===Kathmandu===
Een geweldige autorit van Pokhara naar [[Kathmandu]] brengt ons op de laatste standplaats. Niet verkeerd wat hoewel de stad druk is, is het tegelijk een openluchtmuseum. Het is heerlijk hier te chillen, de markten af te lopen en de laatste inkopen te doen.

→ we verblijven 1 dag in [[Kathmandu]] in een wat luxer hotel.

==Organisatorisch==

Een reis door India en Nepal is iets anders dan 'op de camping in Frankrijk'. Het is geen moeilijk land, maar we moeten we de nodige maatregelen nemen, wij helpen je daarbij.

===gezondheid===

Gezondheid is erg belangrijk en vraag zorg vooraf en tijdens de reis. Sri-Lanka is voor zuid-oost Aziatische begrippen een rijk en geciviliseerd land maar enige voorzorgsmaatregelen menen is niet verkeerd.
Ivar heeft zowel in India als in Nepal gewoond en heeft veel in Azië gereisd. Hij zal tips geven en betrouwbare restaurants uitzoeken. Afhankelijk waar je reeds op reis bent geweest adviseert de [http://www.ggdreisvaccinaties.nl/land/sri-lanka GGD de volgende inentingen]:

====voor de reis begint====
* DKTP (Difterie, Kinkhoest, Tetanus, Polio) inenting
* Buiktyfus inenting
* Hepatitis A

We zitten deels in een malariagebied. Malariatabletten wordt door de GGD aangeraden. Dengue en filariasis is ook aanwezig maar kan voorkomen worden met Deet (50% van Care Plus, te koop bij de apotheek), lange kleding en een klamboe of spray.

====tijdens de reis====
Weet dat de meeste reizigers nergens last van hebben tijdens hun reis, zolang je maar enkele gezondheidsregels in acht neemt.

* drink geen kraanwater. Ook ijsklontjes, waterijsjes, tafelwater in restaurants en gewassen sla dien je te laten staan
* ga geen honden of katten aanhalen en probeer geen apen te voeren
* neem een eigen kussensloop mee, lakenzak is handig
* ga daar eten waar het druk is, niet daar waar het chique (westers) eruit ziet.
* drink veel (gekochte en gesloten flessen), zeker 4 liter op een dag
* drink elke dag een coca-cola (dit vernietigd veel bacteriën in je maag-/darmkanaal
* neem dagelijk 1 orhtiflor probioticum
* neem dagelijks 1 druppel tea-tree
* denk logisch na

De grootste ziekmaker is onze angst. Ga niet krampachtig om met alles, geniet van de reis, geniet van de keuken en met een beetje logisch nadenken kom je een heel eind.

===voeding===

De maaltijden zitten niet bij de reissom inbegrepen omdat de groep niet continue bij elkaar is (er is redelijk wat vrijheid in het programma). Het zal dus voorkomen dat we niet met de gehele groep eten. Daarnaast zal de ene het leuk vinden in een lokaal restaurantje te eten en iemand anders kiest liever een toeristenrestaurant en de volgende haalt wat fruit op de markt.
Zodoende kan je al voor 5 euro 3 maaltijden inclusief drinken bestellen op een dag, een ander doet het voor 20 euro.
Het is wel zo dat Ivar altijd tips zal geven en je kunt altijd met hem meegaan naar een betrouwbare plek om te eten. Je mag mee, het hoeft niet.

==De prijs==

De prijs ligt op 2.200 euro voor 30 dagen (als studiereis tot 700 euro retour van de belasting), dit is dan:

===inclusief===
* vervoer ter plaatse over de weg
* overnachtingen in kloosters en pensions (2 personen/kamer)
* programma, gids en vraagbaak
* alle hulp bij de aankoop van tickets en visa, checklists, pre-meeting, etc...

===exclusief===
* vliegtickets (totaal +/- 950,=, afhankelijk van jouw wensen en vanwaar je vliegt)
* visa's (totaal +/- 75,=)
* reis- en ongevallenverzekering (+ 1 euro per dag, zie je ziektekostenpolis)
* inentingen (zie je ziektekostenpolis, doorgaans wordt dit grotendeels vergoed)
* voeding (+/- 7,= p/d)
* persoonlijke aankopen

==Aanmelden==

* [https://www.dharma-reizen.nl/in-de-voetsporen-v-d-boeddha Zie hier de speciale website van Dharma-Reizen]
* [https://www.dharma-reizen.nl/inschrijfformulier schrijf je hier in]

==Uitleg op film==
<youtube service="youtube">https://youtu.be/oGFiKkHVxaA"</youtube>

[[Categorie:In de Voetsporen v/d Boeddha]]

Bestand:Sweda-cursus.jpg

2026-06-19T07:39:41Z

Admin: Admin heeft een nieuwe versie van Bestand:Sweda-cursus.jpg geüpload

Bestand:BB-ekayano.jpg

2026-06-15T07:00:53Z

Admin: Admin heeft Bestand:BB-ekayano.jpg naar een oudere versie teruggedraaid

In de voetsporen v/d Boeddha

2026-06-12T14:21:54Z

Admin: /* Enkele gegevens op een rijtje */

{{In de voetsporen v/d Boeddha}}
[[Bestand:In-de-voetsporen-vd-boeddha.jpg|thumb|350px|de route zoals we die nemen tijdens deze reis]]
Wie was [[Gautama de Boeddha]], hoe ontdekte hij de [[verlichting]], wat was zijn [[dharma|visie]] en waar heeft hij geleefd?

Deze vragen zijn het beste te beantwoorden door de belangrijkste plaatsen in zijn leven te bezoeken. De authentieke positionering is bewaard gebleven en vele boeddhistische landen hebben er prachtige kloosters en tempels gebouwd. [[Monnik|Monniken]], nonnen, novicen en pelgrims uit alle [[boeddhisme|boeddhistische]] windstreken gaan hierheen voor hun [[puja's]], [[meditatie|meditaties]], rituelen, oefeningen en onderwijs. Elk jaar maken wij deze pelgrimage en je bent van harte uitgenodigd met ons mee te gaan.

==De reis==

De reis wordt georganiseerd, gecoördineerd en begeleidt vanuit [[Dharma-Lotus]], er zit dus geen touroperator tussen. In een kleine groep (maximaal 8 personen, inclusief begeleiding) zullen we deels met openbaar vervoer (trein, bus en vliegtuig) en deels met een taxibus de plaatsen langsgaan die toonaangevend zijn geweest in [[Gautama de Boeddha|Boeddha's]] leven. Tijdens de reis zullen we overnachten in guesthouses, bij mensen thuis en in enkele Boeddhistische kloosters.

De reis wordt geen droge opsomming van wetenswaardigheden begeleidt door een gids met paraplu ("follow me please and hurry up, we have to catch the next spot"). Voor velen zal het de eerste keer zijn dat ze in India en Nepal rondlopen en er zal genoeg ruimte zijn om deze indruk op je in te laten werken. Vrijheid om je eigen weg te gaan als we een plaats bezoeken of met Ivar/Monique mee te gaan.

Een rondreis door zoals deze wordt door meerdere reis organisaties aangeboden. Waarin verschillen wij:

* deze reis is een stuk goedkoper
* we reizen in een kleine groep van max. 8 deelnemers
* 2 reisbegeleiders met veel ervaring van het gebied en het boeddhisme
* de reisbegeleiders zijn continu aanspreekbaar en actief, van 06:00 - 22:00 uur
* dagelijks lezingen en veel uitleg en meditaties
* volledig dagprogramma waar je vrijwillig aan mee doet
* ga je alleen iets doen kan je alle tips, kaarten, boekjes vragen
* veel inbreng mogelijk, het dagprogramma ligt niet vast
* lokaal vervoer dus veel contact met de lokale bevolking
* slapen in Bed-and-Breafasts, in een klooster en kleine guesthousjes ipv grote (saaie) hotels

Belangrijk te beseffen is dat deze reis een boeddhistische pelgrimage is en geen (spirituele) vakantie. Het belangrijkste thema ben jezelf en de reis geeft je de mogelijkheid dit 'zelf' een grondig te onderzoeken vanuit de boeddhistische visie. We blijven lang op 1 plaats, doen veel aan meditatie en contemplatie, en zorgen voor zo weinig mogelijk afleiding door andere thema's erbij te betrekken. We maken lange dagen en komen in een streek in India waar weinig toeristen komen en waar faciliteiten eenvoudig zijn. Iedereen kan deze reis aan en speciale voorbereiding is niet nodig, maar eenvoud volgens de Indiase standaard is wat we gaan tegenkomen.

De reis zal niet alleen 'fysiek' zijn, de reis zelf is de vorm maar uiteindelijk een uitnodiging om de inhoud te raken. Die inhoud zal de [[Dharma]] zelf zijn, de leringen van Gautama de Boeddha welk we aanbieden in de vorm van het 8-voudige pad. Dit zijn geen 8 geboden, wetten of voorschriften maar uitnodigingen om bij jezelf te rade te gaan hoe zuiver jij staat in een bepaald aspect. Overzie je al deze 8 aspecten dan overzie je jezelf en daarmee dus de inhoud; hoe zuiver sta jij in het leven. Om die vraag überhaupt te kunnen beantwoorden ontkom je niet aan een andere vraag: wie ben ik?

==De route==
We vertrekken vanaf vliegveld Schiphol naar Delhi en maken een doorvlucht naar [[Varanasi]]. Onderstaande informatie is zoals we het voorgaande jaren hebben gedaan.

===Varanasi (India)===
"Eerst Varanasi zien en dan sterven", veel Hindoes nemen dit letterlijk want de Ganges spoelt al je negatief [[karma]] weg en 'zijn' in Varanasi zorgt dat je geen negatief karma aanmaakt. De dood staat dan ook centraal in deze plaats inclusief crematieplaatsen en wasrituelen aan het water. Nergens ter wereld wordt de vergankelijkheid van het leven zo tentoon gespreid als hier.

→ we verblijven 3 dagen in [[Varanasi]] en overnachten in het kleurrijke Ganpati guesthouse. Deze is aan de rivier gelegen en heeft een dakterras met eigen keuken en een geweldig uitzicht.

===Sarnath (India)===
[[Sarnath]] ligt op een uur rijden van Varanasi en is het vroegere hertenpark waar Gautama Boeddha voor het eerst de Dharma onderwees. Hier is de [[Sangha]] (de boeddhistische gemeenschap van monniken) ontstaan.

→ we verblijven 3 dagen in [[Sarnath]] bij de familie van Dr. jain en hebben uitzicht op het park en de grote tempel.

===Bodhgaya (India)===
Vervolgens gaan we naar [[Bodhgaya]] per bus, hier zullen we 2 á 3 dagen blijven. Bodhgaya is de plaats waar de Boeddha in 518 v. Chr. zijn verlichting heeft bereikt en is derhalve één de vier voornaamste plaatsen van pelgrimage in het boeddhisme. Vooral in januari is de lokale pelgrimage op zijn hoogtepunt en zijn er veel ceremonies.
Veel landen en boeddhistische stromingen hebben hier een tempel of kloostercomplex in de stijl van het thuisland gebouwd waaronder die van Bhutan, China, Japan, Myanmar, Nepal, Sikkim, Sri Lanka, Thailand, Tibet en Vietnam. Sinds 2002 staat het op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO. We maken enkele rondritten naar plaatsen waar de Boeddha als asceet leefde.

→ we verblijven 4 dagen in Bodhgaya in het Root institute. Dit is een boeddhistisch klooster bestemd voor pelgrims uit niet-boeddhistische landen.

===Gierenpiek en Nalanda (India)===
We strijken neer in [[Rajgir]], deep-down India, het echte India ver van het toerisme. In dit rurale gebied staat de plaats (Gierenpiek) waar de Boeddha enkele van zijn belangrijkste lezingen heeft gegeven, waar het Zen boeddhisme is ontstaan en waar hij een moordaanslag heeft overleefd. Buiten dat was het één van de lievelingsplaatsen van de Boeddha.
Nalanda is de allereerste universiteit ooit met op zijn hoogtijdagen 10.000 monniken. Er is nog veel over van dit immense complex.

→ we verblijven 3 dagen in [[Rajgir]] en verblijven in eenvoudig en kleurrijk hotelletje in het centrum van het stadje.

===Kushinagar (India)===
De volgende stop voor 2 á 3 dagen is [[Kushinagar]]. Dit was in zeer vroegere tijden het voornaamste centrum van het Malla koninkrijk in het antiek India. Het is tevens de plaats waar de Boeddha in 483 v. Chr. overleed. De precieze locatie is nabij de Hiranyavati rivier. Gautama Boeddha werd hier ook gecremeerd, en zijn relikwieën werden verdeeld tussen 8 verschillende koninkrijken, en verspreidden zich zo vanuit Kushinagara over de rest van India.

→ we verblijven 2 dagen in [[Kushinagar]]. Hier verblijven we in een pelgrimage-huis.

===Lumbini (Nepal)===
We verlaten India en komen in[[ Lumbini]] (ook wel Rupendehi genaamd) aan in het zuiden van Nepal. Het is de geboorteplaats van Gautama Boeddha en staat sinds 1997 staat het op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO.
Doordat het een zo belangrijke bedevaartsoord is voor boeddhisten wereldwijd, zijn er veel verschillende boeddhistische elementen uit verschillende stromingen te vinden. In het gebied staan een Chinees boeddhistische tempel, een Birmese pagode en bij de bodhiboom hangen Tibetaanse gebedsvlaggen en Koreaans boeddhistische lampionnen. De boeddhistische tempels van de hoofdstromingen in het boeddhisme zijn hier te vinden.

→ we verblijven 4 dagen in [[Lumbini]] en hier verblijven we bij Jupiter in een traditioneel Nepalees herenhuis.

===Pokhara (Nepal)===
Als we in Lumbini zijn zitten we hemelsbreed nog geen 100 kilometer van het grootste bergmassief van de Himalaya; de Annapurna. Daarom maken we aan het einde van de pelgrimage nog een klein uitstapje naar dit geweldig mooie dorp aan de voet van de Annapurna. We maken een dagtocht met als eindpunt een geweldig mooi uitzicht op dit bergmassief. Ook maken we een dagtocht door de oerbossen van Nepal waarbij we ook een tempel bovenop een berg gaan bezoeken.

→ we verblijven 5 dagen in [[Pokhara]] in een wat luxer hotel.

===Kathmandu===
Een geweldige autorit van Pokhara naar [[Kathmandu]] brengt ons op de laatste standplaats. Niet verkeerd wat hoewel de stad druk is, is het tegelijk een openluchtmuseum. Het is heerlijk hier te chillen, de markten af te lopen en de laatste inkopen te doen.

→ we verblijven 1 dag in [[Kathmandu]] in een wat luxer hotel.

==Organisatorisch==

Een reis door India en Nepal is iets anders dan 'op de camping in Frankrijk'. Het is geen moeilijk land, maar we moeten we de nodige maatregelen nemen, wij helpen je daarbij.

===gezondheid===

Gezondheid is erg belangrijk en vraag zorg vooraf en tijdens de reis. Sri-Lanka is voor zuid-oost Aziatische begrippen een rijk en geciviliseerd land maar enige voorzorgsmaatregelen menen is niet verkeerd.
Ivar heeft zowel in India als in Nepal gewoond en heeft veel in Azië gereisd. Hij zal tips geven en betrouwbare restaurants uitzoeken. Afhankelijk waar je reeds op reis bent geweest adviseert de [http://www.ggdreisvaccinaties.nl/land/sri-lanka GGD de volgende inentingen]:

====voor de reis begint====
* DKTP (Difterie, Kinkhoest, Tetanus, Polio) inenting
* Buiktyfus inenting
* Hepatitis A

We zitten deels in een malariagebied. Malariatabletten wordt door de GGD aangeraden. Dengue en filariasis is ook aanwezig maar kan voorkomen worden met Deet (50% van Care Plus, te koop bij de apotheek), lange kleding en een klamboe of spray.

====tijdens de reis====
Weet dat de meeste reizigers nergens last van hebben tijdens hun reis, zolang je maar enkele gezondheidsregels in acht neemt.

* drink geen kraanwater. Ook ijsklontjes, waterijsjes, tafelwater in restaurants en gewassen sla dien je te laten staan
* ga geen honden of katten aanhalen en probeer geen apen te voeren
* neem een eigen kussensloop mee, lakenzak is handig
* ga daar eten waar het druk is, niet daar waar het chique (westers) eruit ziet.
* drink veel (gekochte en gesloten flessen), zeker 4 liter op een dag
* drink elke dag een coca-cola (dit vernietigd veel bacteriën in je maag-/darmkanaal
* neem dagelijk 1 orhtiflor probioticum
* neem dagelijks 1 druppel tea-tree
* denk logisch na

De grootste ziekmaker is onze angst. Ga niet krampachtig om met alles, geniet van de reis, geniet van de keuken en met een beetje logisch nadenken kom je een heel eind.

===voeding===

De maaltijden zitten niet bij de reissom inbegrepen omdat de groep niet continue bij elkaar is (er is redelijk wat vrijheid in het programma). Het zal dus voorkomen dat we niet met de gehele groep eten. Daarnaast zal de ene het leuk vinden in een lokaal restaurantje te eten en iemand anders kiest liever een toeristenrestaurant en de volgende haalt wat fruit op de markt.
Zodoende kan je al voor 5 euro 3 maaltijden inclusief drinken bestellen op een dag, een ander doet het voor 20 euro.
Het is wel zo dat Ivar altijd tips zal geven en je kunt altijd met hem meegaan naar een betrouwbare plek om te eten. Je mag mee, het hoeft niet.

==De prijs==

De prijs ligt op 2.200 euro voor 30 dagen (als studiereis tot 700 euro retour van de belasting), dit is dan:

===inclusief===
* vervoer ter plaatse over de weg
* overnachtingen in kloosters en pensions (2 personen/kamer)
* programma, gids en vraagbaak
* alle hulp bij de aankoop van tickets en visa, checklists, pre-meeting, etc...

===exclusief===
* vliegtickets (totaal +/- 950,=, afhankelijk van jouw wensen en vanwaar je vliegt)
* visa's (totaal +/- 75,=)
* reis- en ongevallenverzekering (+ 1 euro per dag, zie je ziektekostenpolis)
* inentingen (zie je ziektekostenpolis, doorgaans wordt dit grotendeels vergoed)
* voeding (+/- 7,= p/d)
* persoonlijke aankopen

==Aanmelden==

* [https://www.dharma-reizen.nl/in-de-voetsporen-v-d-boeddha Zie hier de speciale website van Dharma-Reizen]
* [https://www.dharma-reizen.nl/inschrijfformulier schrijf je hier in]

==Uitleg op film==
<youtube service="youtube">https://youtu.be/aT1YCsrPadQ"</youtube>

[[Categorie:In de Voetsporen v/d Boeddha]]

In de voetsporen v/d Boeddha

2026-06-12T14:21:21Z

Admin: /* Organisatorisch */

{{In de voetsporen v/d Boeddha}}
[[Bestand:In-de-voetsporen-vd-boeddha.jpg|thumb|350px|de route zoals we die nemen tijdens deze reis]]
Wie was [[Gautama de Boeddha]], hoe ontdekte hij de [[verlichting]], wat was zijn [[dharma|visie]] en waar heeft hij geleefd?

Deze vragen zijn het beste te beantwoorden door de belangrijkste plaatsen in zijn leven te bezoeken. De authentieke positionering is bewaard gebleven en vele boeddhistische landen hebben er prachtige kloosters en tempels gebouwd. [[Monnik|Monniken]], nonnen, novicen en pelgrims uit alle [[boeddhisme|boeddhistische]] windstreken gaan hierheen voor hun [[puja's]], [[meditatie|meditaties]], rituelen, oefeningen en onderwijs. Elk jaar maken wij deze pelgrimage en je bent van harte uitgenodigd met ons mee te gaan.

==De reis==

De reis wordt georganiseerd, gecoördineerd en begeleidt vanuit [[Dharma-Lotus]], er zit dus geen touroperator tussen. In een kleine groep (maximaal 8 personen, inclusief begeleiding) zullen we deels met openbaar vervoer (trein, bus en vliegtuig) en deels met een taxibus de plaatsen langsgaan die toonaangevend zijn geweest in [[Gautama de Boeddha|Boeddha's]] leven. Tijdens de reis zullen we overnachten in guesthouses, bij mensen thuis en in enkele Boeddhistische kloosters.

De reis wordt geen droge opsomming van wetenswaardigheden begeleidt door een gids met paraplu ("follow me please and hurry up, we have to catch the next spot"). Voor velen zal het de eerste keer zijn dat ze in India en Nepal rondlopen en er zal genoeg ruimte zijn om deze indruk op je in te laten werken. Vrijheid om je eigen weg te gaan als we een plaats bezoeken of met Ivar/Monique mee te gaan.

Een rondreis door zoals deze wordt door meerdere reis organisaties aangeboden. Waarin verschillen wij:

* deze reis is een stuk goedkoper
* we reizen in een kleine groep van max. 8 deelnemers
* 2 reisbegeleiders met veel ervaring van het gebied en het boeddhisme
* de reisbegeleiders zijn continu aanspreekbaar en actief, van 06:00 - 22:00 uur
* dagelijks lezingen en veel uitleg en meditaties
* volledig dagprogramma waar je vrijwillig aan mee doet
* ga je alleen iets doen kan je alle tips, kaarten, boekjes vragen
* veel inbreng mogelijk, het dagprogramma ligt niet vast
* lokaal vervoer dus veel contact met de lokale bevolking
* slapen in Bed-and-Breafasts, in een klooster en kleine guesthousjes ipv grote (saaie) hotels

Belangrijk te beseffen is dat deze reis een boeddhistische pelgrimage is en geen (spirituele) vakantie. Het belangrijkste thema ben jezelf en de reis geeft je de mogelijkheid dit 'zelf' een grondig te onderzoeken vanuit de boeddhistische visie. We blijven lang op 1 plaats, doen veel aan meditatie en contemplatie, en zorgen voor zo weinig mogelijk afleiding door andere thema's erbij te betrekken. We maken lange dagen en komen in een streek in India waar weinig toeristen komen en waar faciliteiten eenvoudig zijn. Iedereen kan deze reis aan en speciale voorbereiding is niet nodig, maar eenvoud volgens de Indiase standaard is wat we gaan tegenkomen.

De reis zal niet alleen 'fysiek' zijn, de reis zelf is de vorm maar uiteindelijk een uitnodiging om de inhoud te raken. Die inhoud zal de [[Dharma]] zelf zijn, de leringen van Gautama de Boeddha welk we aanbieden in de vorm van het 8-voudige pad. Dit zijn geen 8 geboden, wetten of voorschriften maar uitnodigingen om bij jezelf te rade te gaan hoe zuiver jij staat in een bepaald aspect. Overzie je al deze 8 aspecten dan overzie je jezelf en daarmee dus de inhoud; hoe zuiver sta jij in het leven. Om die vraag überhaupt te kunnen beantwoorden ontkom je niet aan een andere vraag: wie ben ik?

==De route==
We vertrekken vanaf vliegveld Schiphol naar Delhi en maken een doorvlucht naar [[Varanasi]]. Onderstaande informatie is zoals we het voorgaande jaren hebben gedaan.

===Varanasi (India)===
"Eerst Varanasi zien en dan sterven", veel Hindoes nemen dit letterlijk want de Ganges spoelt al je negatief [[karma]] weg en 'zijn' in Varanasi zorgt dat je geen negatief karma aanmaakt. De dood staat dan ook centraal in deze plaats inclusief crematieplaatsen en wasrituelen aan het water. Nergens ter wereld wordt de vergankelijkheid van het leven zo tentoon gespreid als hier.

→ we verblijven 3 dagen in [[Varanasi]] en overnachten in het kleurrijke Ganpati guesthouse. Deze is aan de rivier gelegen en heeft een dakterras met eigen keuken en een geweldig uitzicht.

===Sarnath (India)===
[[Sarnath]] ligt op een uur rijden van Varanasi en is het vroegere hertenpark waar Gautama Boeddha voor het eerst de Dharma onderwees. Hier is de [[Sangha]] (de boeddhistische gemeenschap van monniken) ontstaan.

→ we verblijven 3 dagen in [[Sarnath]] bij de familie van Dr. jain en hebben uitzicht op het park en de grote tempel.

===Bodhgaya (India)===
Vervolgens gaan we naar [[Bodhgaya]] per bus, hier zullen we 2 á 3 dagen blijven. Bodhgaya is de plaats waar de Boeddha in 518 v. Chr. zijn verlichting heeft bereikt en is derhalve één de vier voornaamste plaatsen van pelgrimage in het boeddhisme. Vooral in januari is de lokale pelgrimage op zijn hoogtepunt en zijn er veel ceremonies.
Veel landen en boeddhistische stromingen hebben hier een tempel of kloostercomplex in de stijl van het thuisland gebouwd waaronder die van Bhutan, China, Japan, Myanmar, Nepal, Sikkim, Sri Lanka, Thailand, Tibet en Vietnam. Sinds 2002 staat het op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO. We maken enkele rondritten naar plaatsen waar de Boeddha als asceet leefde.

→ we verblijven 4 dagen in Bodhgaya in het Root institute. Dit is een boeddhistisch klooster bestemd voor pelgrims uit niet-boeddhistische landen.

===Gierenpiek en Nalanda (India)===
We strijken neer in [[Rajgir]], deep-down India, het echte India ver van het toerisme. In dit rurale gebied staat de plaats (Gierenpiek) waar de Boeddha enkele van zijn belangrijkste lezingen heeft gegeven, waar het Zen boeddhisme is ontstaan en waar hij een moordaanslag heeft overleefd. Buiten dat was het één van de lievelingsplaatsen van de Boeddha.
Nalanda is de allereerste universiteit ooit met op zijn hoogtijdagen 10.000 monniken. Er is nog veel over van dit immense complex.

→ we verblijven 3 dagen in [[Rajgir]] en verblijven in eenvoudig en kleurrijk hotelletje in het centrum van het stadje.

===Kushinagar (India)===
De volgende stop voor 2 á 3 dagen is [[Kushinagar]]. Dit was in zeer vroegere tijden het voornaamste centrum van het Malla koninkrijk in het antiek India. Het is tevens de plaats waar de Boeddha in 483 v. Chr. overleed. De precieze locatie is nabij de Hiranyavati rivier. Gautama Boeddha werd hier ook gecremeerd, en zijn relikwieën werden verdeeld tussen 8 verschillende koninkrijken, en verspreidden zich zo vanuit Kushinagara over de rest van India.

→ we verblijven 2 dagen in [[Kushinagar]]. Hier verblijven we in een pelgrimage-huis.

===Lumbini (Nepal)===
We verlaten India en komen in[[ Lumbini]] (ook wel Rupendehi genaamd) aan in het zuiden van Nepal. Het is de geboorteplaats van Gautama Boeddha en staat sinds 1997 staat het op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO.
Doordat het een zo belangrijke bedevaartsoord is voor boeddhisten wereldwijd, zijn er veel verschillende boeddhistische elementen uit verschillende stromingen te vinden. In het gebied staan een Chinees boeddhistische tempel, een Birmese pagode en bij de bodhiboom hangen Tibetaanse gebedsvlaggen en Koreaans boeddhistische lampionnen. De boeddhistische tempels van de hoofdstromingen in het boeddhisme zijn hier te vinden.

→ we verblijven 4 dagen in [[Lumbini]] en hier verblijven we bij Jupiter in een traditioneel Nepalees herenhuis.

===Pokhara (Nepal)===
Als we in Lumbini zijn zitten we hemelsbreed nog geen 100 kilometer van het grootste bergmassief van de Himalaya; de Annapurna. Daarom maken we aan het einde van de pelgrimage nog een klein uitstapje naar dit geweldig mooie dorp aan de voet van de Annapurna. We maken een dagtocht met als eindpunt een geweldig mooi uitzicht op dit bergmassief. Ook maken we een dagtocht door de oerbossen van Nepal waarbij we ook een tempel bovenop een berg gaan bezoeken.

→ we verblijven 5 dagen in [[Pokhara]] in een wat luxer hotel.

===Kathmandu===
Een geweldige autorit van Pokhara naar [[Kathmandu]] brengt ons op de laatste standplaats. Niet verkeerd wat hoewel de stad druk is, is het tegelijk een openluchtmuseum. Het is heerlijk hier te chillen, de markten af te lopen en de laatste inkopen te doen.

→ we verblijven 1 dag in [[Kathmandu]] in een wat luxer hotel.

==Organisatorisch==

Een reis door India en Nepal is iets anders dan 'op de camping in Frankrijk'. Het is geen moeilijk land, maar we moeten we de nodige maatregelen nemen, wij helpen je daarbij.

===gezondheid===

Gezondheid is erg belangrijk en vraag zorg vooraf en tijdens de reis. Sri-Lanka is voor zuid-oost Aziatische begrippen een rijk en geciviliseerd land maar enige voorzorgsmaatregelen menen is niet verkeerd.
Ivar heeft zowel in India als in Nepal gewoond en heeft veel in Azië gereisd. Hij zal tips geven en betrouwbare restaurants uitzoeken. Afhankelijk waar je reeds op reis bent geweest adviseert de [http://www.ggdreisvaccinaties.nl/land/sri-lanka GGD de volgende inentingen]:

====voor de reis begint====
* DKTP (Difterie, Kinkhoest, Tetanus, Polio) inenting
* Buiktyfus inenting
* Hepatitis A

We zitten deels in een malariagebied. Malariatabletten wordt door de GGD aangeraden. Dengue en filariasis is ook aanwezig maar kan voorkomen worden met Deet (50% van Care Plus, te koop bij de apotheek), lange kleding en een klamboe of spray.

====tijdens de reis====
Weet dat de meeste reizigers nergens last van hebben tijdens hun reis, zolang je maar enkele gezondheidsregels in acht neemt.

* drink geen kraanwater. Ook ijsklontjes, waterijsjes, tafelwater in restaurants en gewassen sla dien je te laten staan
* ga geen honden of katten aanhalen en probeer geen apen te voeren
* neem een eigen kussensloop mee, lakenzak is handig
* ga daar eten waar het druk is, niet daar waar het chique (westers) eruit ziet.
* drink veel (gekochte en gesloten flessen), zeker 4 liter op een dag
* drink elke dag een coca-cola (dit vernietigd veel bacteriën in je maag-/darmkanaal
* neem dagelijk 1 orhtiflor probioticum
* neem dagelijks 1 druppel tea-tree
* denk logisch na

De grootste ziekmaker is onze angst. Ga niet krampachtig om met alles, geniet van de reis, geniet van de keuken en met een beetje logisch nadenken kom je een heel eind.

===voeding===

De maaltijden zitten niet bij de reissom inbegrepen omdat de groep niet continue bij elkaar is (er is redelijk wat vrijheid in het programma). Het zal dus voorkomen dat we niet met de gehele groep eten. Daarnaast zal de ene het leuk vinden in een lokaal restaurantje te eten en iemand anders kiest liever een toeristenrestaurant en de volgende haalt wat fruit op de markt.
Zodoende kan je al voor 5 euro 3 maaltijden inclusief drinken bestellen op een dag, een ander doet het voor 20 euro.
Het is wel zo dat Ivar altijd tips zal geven en je kunt altijd met hem meegaan naar een betrouwbare plek om te eten. Je mag mee, het hoeft niet.

==De prijs==

De prijs ligt op 2.200 euro voor 30 dagen (als studiereis tot 700 euro retour van de belasting), dit is dan:

===inclusief===
* vervoer ter plaatse over de weg
* overnachtingen in kloosters en pensions (2 personen/kamer)
* programma, gids en vraagbaak
* alle hulp bij de aankoop van tickets en visa, checklists, pre-meeting, etc...

===exclusief===
* vliegtickets (totaal +/- 950,=, afhankelijk van jouw wensen en vanwaar je vliegt)
* visa's (totaal +/- 75,=)
* reis- en ongevallenverzekering (+ 1 euro per dag, zie je ziektekostenpolis)
* inentingen (zie je ziektekostenpolis, doorgaans wordt dit grotendeels vergoed)
* voeding (+/- 7,= p/d)
* persoonlijke aankopen

==Enkele gegevens op een rijtje==

* de reis heet "In de Voetsporen v/d Boeddha"
* de groepsgrootte is maximaal 8 personen
* de prijs is 3.200 euro all-in (700 euro retour v/d belasting)
* [https://www.dharma-reizen.nl/in-de-voetsporen-v-d-boeddha Zie hier de speciale website van Dharma-Reizen]
* [https://www.dharma-reizen.nl/inschrijfformulier schrijf je hier in]

==Uitleg op film==
<youtube service="youtube">https://youtu.be/aT1YCsrPadQ"</youtube>

[[Categorie:In de Voetsporen v/d Boeddha]]

In de voetsporen v/d Boeddha

2026-06-12T14:20:04Z

Admin: /* Uitleg op film */

{{In de voetsporen v/d Boeddha}}
[[Bestand:In-de-voetsporen-vd-boeddha.jpg|thumb|350px|de route zoals we die nemen tijdens deze reis]]
Wie was [[Gautama de Boeddha]], hoe ontdekte hij de [[verlichting]], wat was zijn [[dharma|visie]] en waar heeft hij geleefd?

Deze vragen zijn het beste te beantwoorden door de belangrijkste plaatsen in zijn leven te bezoeken. De authentieke positionering is bewaard gebleven en vele boeddhistische landen hebben er prachtige kloosters en tempels gebouwd. [[Monnik|Monniken]], nonnen, novicen en pelgrims uit alle [[boeddhisme|boeddhistische]] windstreken gaan hierheen voor hun [[puja's]], [[meditatie|meditaties]], rituelen, oefeningen en onderwijs. Elk jaar maken wij deze pelgrimage en je bent van harte uitgenodigd met ons mee te gaan.

==De reis==

De reis wordt georganiseerd, gecoördineerd en begeleidt vanuit [[Dharma-Lotus]], er zit dus geen touroperator tussen. In een kleine groep (maximaal 8 personen, inclusief begeleiding) zullen we deels met openbaar vervoer (trein, bus en vliegtuig) en deels met een taxibus de plaatsen langsgaan die toonaangevend zijn geweest in [[Gautama de Boeddha|Boeddha's]] leven. Tijdens de reis zullen we overnachten in guesthouses, bij mensen thuis en in enkele Boeddhistische kloosters.

De reis wordt geen droge opsomming van wetenswaardigheden begeleidt door een gids met paraplu ("follow me please and hurry up, we have to catch the next spot"). Voor velen zal het de eerste keer zijn dat ze in India en Nepal rondlopen en er zal genoeg ruimte zijn om deze indruk op je in te laten werken. Vrijheid om je eigen weg te gaan als we een plaats bezoeken of met Ivar/Monique mee te gaan.

Een rondreis door zoals deze wordt door meerdere reis organisaties aangeboden. Waarin verschillen wij:

* deze reis is een stuk goedkoper
* we reizen in een kleine groep van max. 8 deelnemers
* 2 reisbegeleiders met veel ervaring van het gebied en het boeddhisme
* de reisbegeleiders zijn continu aanspreekbaar en actief, van 06:00 - 22:00 uur
* dagelijks lezingen en veel uitleg en meditaties
* volledig dagprogramma waar je vrijwillig aan mee doet
* ga je alleen iets doen kan je alle tips, kaarten, boekjes vragen
* veel inbreng mogelijk, het dagprogramma ligt niet vast
* lokaal vervoer dus veel contact met de lokale bevolking
* slapen in Bed-and-Breafasts, in een klooster en kleine guesthousjes ipv grote (saaie) hotels

Belangrijk te beseffen is dat deze reis een boeddhistische pelgrimage is en geen (spirituele) vakantie. Het belangrijkste thema ben jezelf en de reis geeft je de mogelijkheid dit 'zelf' een grondig te onderzoeken vanuit de boeddhistische visie. We blijven lang op 1 plaats, doen veel aan meditatie en contemplatie, en zorgen voor zo weinig mogelijk afleiding door andere thema's erbij te betrekken. We maken lange dagen en komen in een streek in India waar weinig toeristen komen en waar faciliteiten eenvoudig zijn. Iedereen kan deze reis aan en speciale voorbereiding is niet nodig, maar eenvoud volgens de Indiase standaard is wat we gaan tegenkomen.

De reis zal niet alleen 'fysiek' zijn, de reis zelf is de vorm maar uiteindelijk een uitnodiging om de inhoud te raken. Die inhoud zal de [[Dharma]] zelf zijn, de leringen van Gautama de Boeddha welk we aanbieden in de vorm van het 8-voudige pad. Dit zijn geen 8 geboden, wetten of voorschriften maar uitnodigingen om bij jezelf te rade te gaan hoe zuiver jij staat in een bepaald aspect. Overzie je al deze 8 aspecten dan overzie je jezelf en daarmee dus de inhoud; hoe zuiver sta jij in het leven. Om die vraag überhaupt te kunnen beantwoorden ontkom je niet aan een andere vraag: wie ben ik?

==De route==
We vertrekken vanaf vliegveld Schiphol naar Delhi en maken een doorvlucht naar [[Varanasi]]. Onderstaande informatie is zoals we het voorgaande jaren hebben gedaan.

===Varanasi (India)===
"Eerst Varanasi zien en dan sterven", veel Hindoes nemen dit letterlijk want de Ganges spoelt al je negatief [[karma]] weg en 'zijn' in Varanasi zorgt dat je geen negatief karma aanmaakt. De dood staat dan ook centraal in deze plaats inclusief crematieplaatsen en wasrituelen aan het water. Nergens ter wereld wordt de vergankelijkheid van het leven zo tentoon gespreid als hier.

→ we verblijven 3 dagen in [[Varanasi]] en overnachten in het kleurrijke Ganpati guesthouse. Deze is aan de rivier gelegen en heeft een dakterras met eigen keuken en een geweldig uitzicht.

===Sarnath (India)===
[[Sarnath]] ligt op een uur rijden van Varanasi en is het vroegere hertenpark waar Gautama Boeddha voor het eerst de Dharma onderwees. Hier is de [[Sangha]] (de boeddhistische gemeenschap van monniken) ontstaan.

→ we verblijven 3 dagen in [[Sarnath]] bij de familie van Dr. jain en hebben uitzicht op het park en de grote tempel.

===Bodhgaya (India)===
Vervolgens gaan we naar [[Bodhgaya]] per bus, hier zullen we 2 á 3 dagen blijven. Bodhgaya is de plaats waar de Boeddha in 518 v. Chr. zijn verlichting heeft bereikt en is derhalve één de vier voornaamste plaatsen van pelgrimage in het boeddhisme. Vooral in januari is de lokale pelgrimage op zijn hoogtepunt en zijn er veel ceremonies.
Veel landen en boeddhistische stromingen hebben hier een tempel of kloostercomplex in de stijl van het thuisland gebouwd waaronder die van Bhutan, China, Japan, Myanmar, Nepal, Sikkim, Sri Lanka, Thailand, Tibet en Vietnam. Sinds 2002 staat het op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO. We maken enkele rondritten naar plaatsen waar de Boeddha als asceet leefde.

→ we verblijven 4 dagen in Bodhgaya in het Root institute. Dit is een boeddhistisch klooster bestemd voor pelgrims uit niet-boeddhistische landen.

===Gierenpiek en Nalanda (India)===
We strijken neer in [[Rajgir]], deep-down India, het echte India ver van het toerisme. In dit rurale gebied staat de plaats (Gierenpiek) waar de Boeddha enkele van zijn belangrijkste lezingen heeft gegeven, waar het Zen boeddhisme is ontstaan en waar hij een moordaanslag heeft overleefd. Buiten dat was het één van de lievelingsplaatsen van de Boeddha.
Nalanda is de allereerste universiteit ooit met op zijn hoogtijdagen 10.000 monniken. Er is nog veel over van dit immense complex.

→ we verblijven 3 dagen in [[Rajgir]] en verblijven in eenvoudig en kleurrijk hotelletje in het centrum van het stadje.

===Kushinagar (India)===
De volgende stop voor 2 á 3 dagen is [[Kushinagar]]. Dit was in zeer vroegere tijden het voornaamste centrum van het Malla koninkrijk in het antiek India. Het is tevens de plaats waar de Boeddha in 483 v. Chr. overleed. De precieze locatie is nabij de Hiranyavati rivier. Gautama Boeddha werd hier ook gecremeerd, en zijn relikwieën werden verdeeld tussen 8 verschillende koninkrijken, en verspreidden zich zo vanuit Kushinagara over de rest van India.

→ we verblijven 2 dagen in [[Kushinagar]]. Hier verblijven we in een pelgrimage-huis.

===Lumbini (Nepal)===
We verlaten India en komen in[[ Lumbini]] (ook wel Rupendehi genaamd) aan in het zuiden van Nepal. Het is de geboorteplaats van Gautama Boeddha en staat sinds 1997 staat het op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO.
Doordat het een zo belangrijke bedevaartsoord is voor boeddhisten wereldwijd, zijn er veel verschillende boeddhistische elementen uit verschillende stromingen te vinden. In het gebied staan een Chinees boeddhistische tempel, een Birmese pagode en bij de bodhiboom hangen Tibetaanse gebedsvlaggen en Koreaans boeddhistische lampionnen. De boeddhistische tempels van de hoofdstromingen in het boeddhisme zijn hier te vinden.

→ we verblijven 4 dagen in [[Lumbini]] en hier verblijven we bij Jupiter in een traditioneel Nepalees herenhuis.

===Pokhara (Nepal)===
Als we in Lumbini zijn zitten we hemelsbreed nog geen 100 kilometer van het grootste bergmassief van de Himalaya; de Annapurna. Daarom maken we aan het einde van de pelgrimage nog een klein uitstapje naar dit geweldig mooie dorp aan de voet van de Annapurna. We maken een dagtocht met als eindpunt een geweldig mooi uitzicht op dit bergmassief. Ook maken we een dagtocht door de oerbossen van Nepal waarbij we ook een tempel bovenop een berg gaan bezoeken.

→ we verblijven 5 dagen in [[Pokhara]] in een wat luxer hotel.

===Kathmandu===
Een geweldige autorit van Pokhara naar [[Kathmandu]] brengt ons op de laatste standplaats. Niet verkeerd wat hoewel de stad druk is, is het tegelijk een openluchtmuseum. Het is heerlijk hier te chillen, de markten af te lopen en de laatste inkopen te doen.

→ we verblijven 1 dag in [[Kathmandu]] in een wat luxer hotel.

==Organisatorisch==

Een reis door India en Nepal is iets anders dan 'op de camping in Frankrijk'. Het is geen moeilijk land, maar we moeten we de nodige maatregelen nemen, wij helpen je daarbij.

===gezondheid===

Gezondheid is erg belangrijk en vraag zorg vooraf en tijdens de reis. Sri-Lanka is voor zuid-oost Aziatische begrippen een rijk en geciviliseerd land maar enige voorzorgsmaatregelen menen is niet verkeerd.
Ivar heeft zowel in India als in Nepal gewoond en heeft veel in Azië gereisd. Hij zal tips geven en betrouwbare restaurants uitzoeken. Afhankelijk waar je reeds op reis bent geweest adviseert de [http://www.ggdreisvaccinaties.nl/land/sri-lanka GGD de volgende inentingen]:

====voor de reis begint====
* DKTP (Difterie, Kinkhoest, Tetanus, Polio) inenting
* Buiktyfus inenting
* Hepatitis A

We zitten deels in een malariagebied. Malariatabletten wordt door de GGD aangeraden. Dengue en filariasis is ook aanwezig maar kan voorkomen worden met Deet (50% van Care Plus, te koop bij de apotheek), lange kleding en een klamboe of spray.

====tijdens de reis====
Weet dat de meeste reizigers nergens last van hebben tijdens hun reis, zolang je maar enkele gezondheidsregels in acht neemt.

* drink geen kraanwater. Ook ijsklontjes, waterijsjes, tafelwater in restaurants en gewassen sla dien je te laten staan
* ga geen honden of katten aanhalen en probeer geen apen te voeren
* neem een eigen kussensloop mee, lakenzak is handig
* ga daar eten waar het druk is, niet daar waar het chique (westers) eruit ziet.
* drink veel (gekochte en gesloten flessen), zeker 4 liter op een dag
* drink elke dag een coca-cola (dit vernietigd veel bacteriën in je maag-/darmkanaal
* neem dagelijk 1 orhtiflor probioticum
* neem dagelijks 1 druppel tea-tree
* denk logisch na

De grootste ziekmaker is onze angst. Ga niet krampachtig om met alles, geniet van de reis, geniet van de keuken en met een beetje logisch nadenken kom je een heel eind.

===voeding===

De maaltijden zitten niet bij de reissom inbegrepen omdat de groep niet continue bij elkaar is (er is redelijk wat vrijheid in het programma). Het zal dus voorkomen dat we niet met de gehele groep eten. Daarnaast zal de ene het leuk vinden in een lokaal restaurantje te eten en iemand anders kiest liever een toeristenrestaurant en de volgende haalt wat fruit op de markt.
Zodoende kan je al voor 5 euro 3 maaltijden inclusief drinken bestellen op een dag, een ander doet het voor 20 euro.
Het is wel zo dat Ivar altijd tips zal geven en je kunt altijd met hem meegaan naar een betrouwbare plek om te eten. Je mag mee, het hoeft niet.

===de prijs===

De prijs ligt op 2.200 euro voor 30 dagen (als studiereis tot 700 euro retour van de belasting), dit is dan:

====inclusief====
* vervoer ter plaatsen over de weg
* overnachtingen in kloosters en pensions (2 personen/kamer)
* programma, gids en vraagbaak
* alle hulp bij de aankoop van tickets en visa, checklists, pre-meeting, etc...

====exclusief====
* vliegtickets (totaal +/- 950,=, afhankelijk van jouw wensen en vanwaar je vliegt)
* visa's (totaal +/- 75,=)
* reis- en ongevallenverzekering (+ 1 euro per dag, zie je ziektekostenpolis)
* inentingen (zie je ziektekostenpolis, doorgaans wordt dit grotendeels vergoed)
* voeding (+/- 7,= p/d)
* persoonlijke aankopen

==Enkele gegevens op een rijtje==

* de reis heet "In de Voetsporen v/d Boeddha"
* de groepsgrootte is maximaal 8 personen
* de prijs is 3.200 euro all-in (700 euro retour v/d belasting)
* [https://www.dharma-reizen.nl/in-de-voetsporen-v-d-boeddha Zie hier de speciale website van Dharma-Reizen]
* [https://www.dharma-reizen.nl/inschrijfformulier schrijf je hier in]

==Uitleg op film==
<youtube service="youtube">https://youtu.be/aT1YCsrPadQ"</youtube>

[[Categorie:In de Voetsporen v/d Boeddha]]