4 edele waarheden - Bewerkingsoverzicht

Admin: /* 4 edele waarheden en het 8-voudige pad */

2023-06-07T13:04:18Z

4 edele waarheden en het 8-voudige pad

← Oudere versie		Versie van 7 jun 2023 09:04
Regel 167:		Regel 167:

	{{Pijl}} [[8-voudige pad]]		{{Pijl}} [[8-voudige pad]]

			==Uitleg op film==
			<youtube service="youtube">https://youtu.be/8rNUYw0Oi74"</youtube>

	[[categorie: boeddhisme]]		[[categorie: boeddhisme]]

Admin op 16 dec 2022 om 12:05

2022-12-16T12:05:23Z

← Oudere versie		Versie van 16 dec 2022 08:05
Regel 1:		Regel 1:
			{{#seo:
			\|title=De 4 edele waarheden
			\|titlemode=append
			\|keywords=4, edele, waarheden, inzichten, boeddhisme, boeddha, boeddhistisch, Dharma, Pali-canon, Gautama, boeddhist, waarheden, soetra, sutta, Dhamma, meditatie, inzicht, Ivar Mol, Dharma-Lotus, mindfulness, India, Nepal
			\|description=de 4 edele waarheden en het 8 voudige pad
			}}
	{{sjabloon:boeddhisme}}		{{sjabloon:boeddhisme}}
			{{4 edele waarheden en 8 voudige pad}}
	De '''4 edele waarheden''' (cattãri ariyasaccãni), en het daaruit voortkomende [[8-voudige pad]], vormt de basis van de [[Dharma\|boeddhistische filosofie]]. Al in zijn eerste leerrede in juli 589 v. Chr. in het Hertenpark van [[Sarnath]] (nabij Varanasi, [[Het Boeddhisme in India\|India]]) maakt [[Gautama de Boeddha]] melding van deze waarheden:		De '''4 edele waarheden''' (cattãri ariyasaccãni), en het daaruit voortkomende [[8-voudige pad]], vormt de basis van de [[Dharma\|boeddhistische filosofie]]. Al in zijn eerste leerrede in juli 589 v. Chr. in het Hertenpark van [[Sarnath]] (nabij Varanasi, [[Het Boeddhisme in India\|India]]) maakt [[Gautama de Boeddha]] melding van deze waarheden:

Admin: /* De 4 edele waarheden */

2022-12-16T11:44:13Z

De 4 edele waarheden

Admin: /* De 4 edele waarheden */

2022-12-16T11:42:32Z

De 4 edele waarheden

← Oudere versie		Versie van 16 dec 2022 07:42
Regel 21:		Regel 21:
	* 4e edele waarheid: Magga - de waarheid (Dharma) van de weg. Magga verwijst naar het 8-voudige pad		* 4e edele waarheid: Magga - de waarheid (Dharma) van de weg. Magga verwijst naar het 8-voudige pad

			===8 voudige pad===

			De 4e waarheid is de uitleg hoe je uit het lijden kan komen. Dit is tevens het [[8 voudige pad]].

	===1e edele waarheid: dhukka - het leven bestaat uit lijden===		===1e edele waarheid: dhukka - het leven bestaat uit lijden===

Admin: /* onthouding door het opnemen van leefregels (samãdãnavirati)= */

2022-12-16T09:41:28Z

onthouding door het opnemen van leefregels (samãdãnavirati)=

← Oudere versie		Versie van 16 dec 2022 05:41
Regel 105:		Regel 105:
	Dit is het onthouden van onzuiver gedrag als de gelegenheid zich voordoet op basis van ego-gerichte factoren zoals status, aanzien of beroep. Iemand kan zich onthouden van stelen uit angst betrapt te worden wat zijn status zou schaden. Hoewel het onthouden ervoor zorgt dat er geen lijden wordt gecreëerd is de intentie om te onthouden onzuiver en conditioneel.		Dit is het onthouden van onzuiver gedrag als de gelegenheid zich voordoet op basis van ego-gerichte factoren zoals status, aanzien of beroep. Iemand kan zich onthouden van stelen uit angst betrapt te worden wat zijn status zou schaden. Hoewel het onthouden ervoor zorgt dat er geen lijden wordt gecreëerd is de intentie om te onthouden onzuiver en conditioneel.

	====onthouding door het opnemen van leefregels (samãdãnavirati)=====		====onthouding door het opnemen van leefregels (samãdãnavirati)====

	Dit is het conditioneel naleven van (leef)regels om zodoende te voorkomen dat we lijden veroorzaken middels ons gedrag. Een verschil met natuurlijke onthouding is dat we middels het opnemen van leefregels de gelegenheid tot onzuiver gedrag deels uitbannen. Een monnik leeft in een klooster en en heeft geen bezit, heeft geen baan en geen andere verantwoordelijkheden en komt zodoende niet in situaties waarin een getrouwde burger wel in verkeert. De gelegenheid tot onzuiver gedrag is dan deels afwezig en zodoende komt deze onthouding voort uit (leef)regels.		Dit is het conditioneel naleven van (leef)regels om zodoende te voorkomen dat we lijden veroorzaken middels ons gedrag. Een verschil met natuurlijke onthouding is dat we middels het opnemen van leefregels de gelegenheid tot onzuiver gedrag deels uitbannen. Een monnik leeft in een klooster en en heeft geen bezit, heeft geen baan en geen andere verantwoordelijkheden en komt zodoende niet in situaties waarin een getrouwde burger wel in verkeert. De gelegenheid tot onzuiver gedrag is dan deels afwezig en zodoende komt deze onthouding voort uit (leef)regels.

Admin: /* 4 edele waarheden en het 8-voudige pad */

2022-12-16T08:31:37Z

4 edele waarheden en het 8-voudige pad

@@ Regel 153: / Regel 153: @@
 Enerzijds is dit geheel een cirkelredenatie waarin het ene het andere bevestigd. Anderzijds zijn er meerdere lagen waarop inzicht verkregen kan worden; allereerst zal alles cognitief begrepen gaan worden. Het cognitief begrijpen van de 4 edele waarheden leidt tot het cognitief begrijpen van het 8-voudige pad waarna de 4 edele waarheden gevoelsmatig begrepen gaan worden, etc... Op een steeds dieper niveau komen dezelfde leerstellingen en inzichten voorbij tot aan de verlichting aan toe.
+{{tabel 4 edele waarheden en 8 voudige pad}}
 {{Pijl}} [[8-voudige pad]]
 [[categorie: boeddhisme]]

Admin op 16 dec 2022 om 08:09

2022-12-16T08:09:52Z

← Oudere versie		Versie van 16 dec 2022 04:09
Regel 41:		Regel 41:
	* de 5 geledingen van het toe-eigenen - lichaam, gevoelens, cognitie, drijfveren, gewaarwordingen		* de 5 geledingen van het toe-eigenen - lichaam, gevoelens, cognitie, drijfveren, gewaarwordingen

	→ [[5 khanda's~~\|lees hier verder...~~]]		{{Pijl}} [[5 khanda's]]

	Je kunt het lijden zien als onderdeel van het leven en accepteren voor wat het is. Je kunt het proberen te camoufleren middels fijne gedachten en positief denken. Je kunt het karma of lot noemen en je kunt het zien als een opdracht van god. Dit wordt gezien als een onjuiste denkwijze aangezien het lijden wel degelijk overkomelijk is door in te zien wat de processen van het lijden zijn. Er dient een inherente behoefte te bestaan om niet genoegen te nemen met dit lijden. vandaar ontstaat de vraag waar dit lijden vandaan komt en of lijden wel zin heeft.		Je kunt het lijden zien als onderdeel van het leven en accepteren voor wat het is. Je kunt het proberen te camoufleren middels fijne gedachten en positief denken. Je kunt het karma of lot noemen en je kunt het zien als een opdracht van god. Dit wordt gezien als een onjuiste denkwijze aangezien het lijden wel degelijk overkomelijk is door in te zien wat de processen van het lijden zijn. Er dient een inherente behoefte te bestaan om niet genoegen te nemen met dit lijden. vandaar ontstaat de vraag waar dit lijden vandaan komt en of lijden wel zin heeft.
Regel 90:		Regel 90:
	De vraag naar inzicht is de uitnodiging naar de 3e edele waarheid; nirodha.		De vraag naar inzicht is de uitnodiging naar de 3e edele waarheid; nirodha.

	→ [[Mentale vergiften~~\|lees hier verder...~~]]		{{Pijl}} [[Mentale vergiften]]

	===3e edele waarheid: Nirodha - de waarheid van het verdwijnen van het lijden===		===3e edele waarheid: Nirodha - de waarheid van het verdwijnen van het lijden===
Regel 120:		Regel 120:
	Onthouding door van uitroeiing is een proces op zich waarbij positieve mentale factoren eerst ontwikkeld moeten worden. Hoe je dit kunt doen laat de 4e edele waarheid ons zien: magga.		Onthouding door van uitroeiing is een proces op zich waarbij positieve mentale factoren eerst ontwikkeld moeten worden. Hoe je dit kunt doen laat de 4e edele waarheid ons zien: magga.

	→ [[Liefde~~\|lees hier verder...~~]]		{{Pijl}} [[Liefde]]

	===4e edele waarheid: Magga - de waarheid van de weg===		===4e edele waarheid: Magga - de waarheid van de weg===
Regel 205:		Regel 205:
	</table>		</table>

	→ [[8-voudige pad~~\|lees hier verder...~~]]		{{Pijl}} [[8-voudige pad]]

	[[categorie: boeddhisme]]		[[categorie: boeddhisme]]

Admin: /* 4e edele waarheid: Magga - de waarheid van de weg */

2022-12-12T09:23:49Z

4e edele waarheid: Magga - de waarheid van de weg

← Oudere versie		Versie van 12 dec 2022 05:23
Regel 122:		Regel 122:
	→ [[Liefde\|lees hier verder...]]		→ [[Liefde\|lees hier verder...]]

	==4e edele waarheid: Magga - de waarheid van de weg==		===4e edele waarheid: Magga - de waarheid van de weg===

	Gautama de Boeddha beschreef Magga als volgt:		Gautama de Boeddha beschreef Magga als volgt:

Admin: /* 4 edele waarheden en het 8-voudige pad */

2022-12-12T09:21:25Z

4 edele waarheden en het 8-voudige pad

← Oudere versie		Versie van 12 dec 2022 05:21
Regel 204:		Regel 204:
	</tr>		</tr>
	</table>		</table>

			→ [[8-voudige pad\|lees hier verder...]]

	[[categorie: boeddhisme]]		[[categorie: boeddhisme]]

Admin: /* 1e edele waarheid: dhukka - het leven bestaat uit lijden */

2022-12-12T09:20:26Z

1e edele waarheid: dhukka - het leven bestaat uit lijden

← Oudere versie		Versie van 12 dec 2022 05:20
Regel 41:		Regel 41:
	* de 5 geledingen van het toe-eigenen - lichaam, gevoelens, cognitie, drijfveren, gewaarwordingen		* de 5 geledingen van het toe-eigenen - lichaam, gevoelens, cognitie, drijfveren, gewaarwordingen

	→ [[~~Khanda~~'s\|lees hier verder...]]		→ [[5 khanda's\|lees hier verder...]]

	Je kunt het lijden zien als onderdeel van het leven en accepteren voor wat het is. Je kunt het proberen te camoufleren middels fijne gedachten en positief denken. Je kunt het karma of lot noemen en je kunt het zien als een opdracht van god. Dit wordt gezien als een onjuiste denkwijze aangezien het lijden wel degelijk overkomelijk is door in te zien wat de processen van het lijden zijn. Er dient een inherente behoefte te bestaan om niet genoegen te nemen met dit lijden. vandaar ontstaat de vraag waar dit lijden vandaan komt en of lijden wel zin heeft.		Je kunt het lijden zien als onderdeel van het leven en accepteren voor wat het is. Je kunt het proberen te camoufleren middels fijne gedachten en positief denken. Je kunt het karma of lot noemen en je kunt het zien als een opdracht van god. Dit wordt gezien als een onjuiste denkwijze aangezien het lijden wel degelijk overkomelijk is door in te zien wat de processen van het lijden zijn. Er dient een inherente behoefte te bestaan om niet genoegen te nemen met dit lijden. vandaar ontstaat de vraag waar dit lijden vandaan komt en of lijden wel zin heeft.
	Om deze vraag te beantwoorden gaan we naar de 2e waarheid kijken: Samudaya.		Om deze vraag te beantwoorden gaan we naar de 2e waarheid kijken: Samudaya.

	===2e edele waarheid: Samudaya - de oorzaak van het lijden===		===2e edele waarheid: Samudaya - de oorzaak van het lijden===

← Oudere versie		Versie van 16 dec 2022 07:44
Regel 25:		Regel 25:
	De 4e waarheid is de uitleg hoe je uit het lijden kan komen. Dit is tevens het [[8 voudige pad]].		De 4e waarheid is de uitleg hoe je uit het lijden kan komen. Dit is tevens het [[8 voudige pad]].

	===1e edele waarheid: dhukka - het leven bestaat uit lijden===		==1e edele waarheid: dhukka - het leven bestaat uit lijden==

	Gautama de Boeddha beschreef dhukka (Pali; lijden, stress, angst, ontevredenheid) als volgt:		Gautama de Boeddha beschreef dhukka (Pali; lijden, stress, angst, ontevredenheid) als volgt:
Regel 50:		Regel 50:
	Om deze vraag te beantwoorden gaan we naar de 2e waarheid kijken: Samudaya.		Om deze vraag te beantwoorden gaan we naar de 2e waarheid kijken: Samudaya.

	===2e edele waarheid: Samudaya - de oorzaak van het lijden===		==2e edele waarheid: Samudaya - de oorzaak van het lijden==

	Gautama de Boeddha beschreef Samudaya als volgt:		Gautama de Boeddha beschreef Samudaya als volgt:
Regel 96:		Regel 96:
	{{Pijl}} [[Mentale vergiften]]		{{Pijl}} [[Mentale vergiften]]

	===3e edele waarheid: Nirodha - de waarheid van het verdwijnen van het lijden===		==3e edele waarheid: Nirodha - de waarheid van het verdwijnen van het lijden==

	Gautama de Boeddha beschreef Nirodha als volgt:		Gautama de Boeddha beschreef Nirodha als volgt:
Regel 105:		Regel 105:
	Bij deze 3e waarheid leren we los te laten. Het loslaten is géén actief zelfstandig proces maar een gevolg van ontwikkeling waarbij inzichten worden verkregen. Inzichten verdrijft onwetendheid en als onwetendheid verdreven is zijn begeerte en aversie eveneens verdreven. Dit wordt de onthoudingen (virati's) genoemd en er zijn 3 vormen van onthoudingen waarbij "onthouding door uitroeiing" de beste manier is om los te laten omdat het vanuit inzicht gebeurt. Middels onthoudingen zorgen we ervoor niet meer in begeerte en versie terecht te komen:		Bij deze 3e waarheid leren we los te laten. Het loslaten is géén actief zelfstandig proces maar een gevolg van ontwikkeling waarbij inzichten worden verkregen. Inzichten verdrijft onwetendheid en als onwetendheid verdreven is zijn begeerte en aversie eveneens verdreven. Dit wordt de onthoudingen (virati's) genoemd en er zijn 3 vormen van onthoudingen waarbij "onthouding door uitroeiing" de beste manier is om los te laten omdat het vanuit inzicht gebeurt. Middels onthoudingen zorgen we ervoor niet meer in begeerte en versie terecht te komen:

	====natuurlijke onthouding (sampattavirati)====		===natuurlijke onthouding (sampattavirati)===

	Dit is het onthouden van onzuiver gedrag als de gelegenheid zich voordoet op basis van ego-gerichte factoren zoals status, aanzien of beroep. Iemand kan zich onthouden van stelen uit angst betrapt te worden wat zijn status zou schaden. Hoewel het onthouden ervoor zorgt dat er geen lijden wordt gecreëerd is de intentie om te onthouden onzuiver en conditioneel.		Dit is het onthouden van onzuiver gedrag als de gelegenheid zich voordoet op basis van ego-gerichte factoren zoals status, aanzien of beroep. Iemand kan zich onthouden van stelen uit angst betrapt te worden wat zijn status zou schaden. Hoewel het onthouden ervoor zorgt dat er geen lijden wordt gecreëerd is de intentie om te onthouden onzuiver en conditioneel.

	====onthouding door het opnemen van leefregels (samãdãnavirati)====		===onthouding door het opnemen van leefregels (samãdãnavirati)===

	Dit is het conditioneel naleven van (leef)regels om zodoende te voorkomen dat we lijden veroorzaken middels ons gedrag. Een verschil met natuurlijke onthouding is dat we middels het opnemen van leefregels de gelegenheid tot onzuiver gedrag deels uitbannen. Een monnik leeft in een klooster en en heeft geen bezit, heeft geen baan en geen andere verantwoordelijkheden en komt zodoende niet in situaties waarin een getrouwde burger wel in verkeert. De gelegenheid tot onzuiver gedrag is dan deels afwezig en zodoende komt deze onthouding voort uit (leef)regels.		Dit is het conditioneel naleven van (leef)regels om zodoende te voorkomen dat we lijden veroorzaken middels ons gedrag. Een verschil met natuurlijke onthouding is dat we middels het opnemen van leefregels de gelegenheid tot onzuiver gedrag deels uitbannen. Een monnik leeft in een klooster en en heeft geen bezit, heeft geen baan en geen andere verantwoordelijkheden en komt zodoende niet in situaties waarin een getrouwde burger wel in verkeert. De gelegenheid tot onzuiver gedrag is dan deels afwezig en zodoende komt deze onthouding voort uit (leef)regels.

	====onthouding door uitroeiing (samucchedavirati)====		===onthouding door uitroeiing (samucchedavirati)===

	Dit is de meest zuivere vorm van onthouding, omdat het voortkomt vanuit een zuivere intentie. Iemand hoeft zich niet te ontrekken uit situaties om zich toch zuiver te gedragen. Het zuivere gedrag komt voort uit een diepgeworteld inzien en begrijpen wat bhavana-maya pañña wordt genoemd. Dit uitroeien is een proces op zich waarin de 4 onbegrensdheden ontwikkeld dienen te worden, vandaar uit is onthouding door uitroeiing pas mogelijk. De 4 onbegrensdheden zijn:		Dit is de meest zuivere vorm van onthouding, omdat het voortkomt vanuit een zuivere intentie. Iemand hoeft zich niet te ontrekken uit situaties om zich toch zuiver te gedragen. Het zuivere gedrag komt voort uit een diepgeworteld inzien en begrijpen wat bhavana-maya pañña wordt genoemd. Dit uitroeien is een proces op zich waarin de 4 onbegrensdheden ontwikkeld dienen te worden, vandaar uit is onthouding door uitroeiing pas mogelijk. De 4 onbegrensdheden zijn:
Regel 126:		Regel 126:
	{{Pijl}} [[Liefde]]		{{Pijl}} [[Liefde]]

	===4e edele waarheid: Magga - de waarheid van de weg===		==4e edele waarheid: Magga - de waarheid van de weg==

	Gautama de Boeddha beschreef Magga als volgt:		Gautama de Boeddha beschreef Magga als volgt:
Regel 134:		Regel 134:
	De 4e edele waarheid is de uitleg over het 8-voudige pad. Deze kan je zien als handleiding voor de 3 meditatiemethoden die Gautama de Boeddha ontwikkeld heeft: vipassana, de jjhãna's en de 4 vormen van cultiveren van aandacht. De 8 paden zijn weer opgedeeld in 3 blokken:		De 4e edele waarheid is de uitleg over het 8-voudige pad. Deze kan je zien als handleiding voor de 3 meditatiemethoden die Gautama de Boeddha ontwikkeld heeft: vipassana, de jjhãna's en de 4 vormen van cultiveren van aandacht. De 8 paden zijn weer opgedeeld in 3 blokken:

	* sillã: de beoefening van moraliteit, het onthouden van alle onheilzame handelingen van lichaam en spraak.		* sillã: de beoefening van [[Vijf voorschriften van de boeddhistische moraal\|moraliteit]], het onthouden van alle onheilzame handelingen van lichaam en spraak.
	* samãdhi: de beoefening van concentratie zodat we de geest scherpen om vervolgens bewust naar onszelf te kijken en observeren.		* samãdhi: de beoefening van concentratie zodat we de geest scherpen om vervolgens bewust naar onszelf te kijken en observeren.
	* pañña : het ontwikkelen van wijsheid en zuiver inzicht van onze ware aard.		* pañña : het ontwikkelen van wijsheid en zuiver inzicht van onze ware aard.