https://dharma-lotus.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=AfhankelijkheidAfhankelijkheid - Bewerkingsoverzicht2026-07-26T06:22:38ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.38.4https://dharma-lotus.nl/index.php?title=Afhankelijkheid&diff=5645&oldid=prevAdmin: Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Boeddhistisch woordenboek}} ==Afhankelijkheid== '''Afhankelijkheid''' (Pali: dukkha) is één van de 3 karakteristieken van bestaan, naast veranderlijkheid (anicca) en niet-zelf (anatta). Het is een van de meest fundamentele inzichten in het Theravada-boeddhisme en vormt de basis voor het loslaten van gehechtheid en het bereiken van bevrijding. Dukkha wordt vaak vertaald als “lijden”, maar de betekenis is b...'2026-01-14T08:12:21Z<p>Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Boeddhistisch woordenboek}} ==Afhankelijkheid== '''Afhankelijkheid''' (<a href="/Pali" title="Pali">Pali</a>: dukkha) is één van de <a href="/3_karakteristieken" title="3 karakteristieken">3 karakteristieken</a> van bestaan, naast <a href="/Veranderlijkheid" title="Veranderlijkheid">veranderlijkheid</a> (anicca) en <a href="/Niet-zelf" title="Niet-zelf">niet-zelf</a> (anatta). Het is een van de meest fundamentele inzichten in het <a href="/Theravada" title="Theravada">Theravada-boeddhisme</a> en vormt de basis voor het loslaten van gehechtheid en het bereiken van <a href="/Verlichting" title="Verlichting">bevrijding</a>. Dukkha wordt vaak vertaald als “lijden”, maar de betekenis is b...'</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Boeddhistisch woordenboek}}<br />
==Afhankelijkheid==<br />
'''Afhankelijkheid''' ([[Pali]]: dukkha) is één van de [[3 karakteristieken]] van bestaan, naast [[veranderlijkheid]] (anicca) en [[niet-zelf]] (anatta). Het is een van de meest fundamentele inzichten in het [[Theravada|Theravada-boeddhisme]] en vormt de basis voor het loslaten van gehechtheid en het bereiken van [[verlichting|bevrijding]]. <br />
<br />
Dukkha wordt vaak vertaald als “lijden”, maar de betekenis is breder en subtieler: alles wat geconditioneerd is, is inherent onbevredigend, onbetrouwbaar en niet in staat om blijvend geluk of vervulling te bieden. Het inzicht in dukkha is de motivatie om het pad te bewandelen en het lijden te beëindigen. <br />
<br />
==Afhankelijkheid in 3 lagen==<br />
<br />
Dukkha heeft drie lagen; <br />
<br />
* dukkha als gewoon lijden; directe pijn en ongemak: lichamelijke pijn, ziekte, ouderdom, dood, verdriet, rouw, wanhoop, niet krijgen wat je wilt, scheiding van wat je lief is<br />
* dukkha door verandering: alles wat plezierig is, verandert en eindigt. Vreugde, gezondheid, rijkdom, relaties – ze zijn tijdelijk en leiden tot teleurstelling wanneer ze verdwijnen<br />
* dukkha als conditionering; de diepste laag: alles wat geconditioneerd is ([[khanda|de vijf aggregaten]]) is inherent onbevredigend omdat het afhankelijk ontstaat, verandert en geen stabiele kern heeft. Zelfs neutrale of prettige ervaringen dragen de kiem van onvrede in zich omdat ze niet blijvend zijn<br />
<br />
{{tabel:3 karakteristieken}}<br />
<br />
==Afhankelijkheid in de meditatie==<br />
<br />
In [[vipassana|vipassana-meditatie]] is het direct ervaren van de afhankelijkheid een van de belangrijkste inzichten: <br />
<br />
* oberveer je afhankelijkheid in je huidige omgeving: temperatuur, zuurstof, lichtdruk<br />
* merk de signalen op die bij elk individueel [[zintuigpoorten|zintuigen]] binnenkomen; geluid, licht, gevoel, geur, smaak, ingevingen<br />
* bij plezierige gevoelens: zie hoe ze eindigen → onbevredigend<br />
* bij pijn: zie hoe het kwelt → onbevredigend<br />
* bij neutrale sensaties: zie hoe saaiheid of onrust opkomt → onbevredigend<br />
<br />
==Volledig artikel==<br />
Een volledig artikel over dit thema kan je vinden op [[Panna]].<br />
<br />
[[Categorie: Boeddhistisch woordenboek]]</div>Admin