Jhana - Bewerkingsoverzicht

Admin: /* de 5 jhãna factoren (jhãnaga's) */

2025-12-17T13:04:01Z

de 5 jhãna factoren (jhãnaga's)

← Oudere versie		Versie van 17 dec 2025 09:04
Regel 31:		Regel 31:
	Elk van de 5 jhãna factoren haalt een specifieke hindernis weg; in volgorde is dat:		Elk van de 5 jhãna factoren haalt een specifieke hindernis weg; in volgorde is dat:

	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable" style="width: 60%;"
	!Jhãna factor \|\| Karakter \|\| Onderdrukt		!Jhãna factor \|\| Karakter \|\| Onderdrukt
	\|-		\|-

Admin: /* Uitleg op film */

2025-11-26T10:50:58Z

Uitleg op film

← Oudere versie		Versie van 26 nov 2025 06:50
Regel 187:		Regel 187:

	{{Pijl}} [[Bezoedeling van inzicht]]		{{Pijl}} [[Bezoedeling van inzicht]]

			{{Tabel meditatie}}

	==Uitleg op film==		==Uitleg op film==

Admin: /* 6e jhãna: de jhãna van de oneindigheid van bewustzijn */

2025-11-25T07:46:47Z

6e jhãna: de jhãna van de oneindigheid van bewustzijn

← Oudere versie		Versie van 25 nov 2025 03:46
Regel 148:		Regel 148:

	''Na de sfeer van oneindigheid van de ruimte geheel overstegen te hebben stellen wij ons, wanneer wij maar willen, voor dat het bewustzijn oneindig is en betreden zo de sfeer van oneindigheid van het bewustzijn en verblijven erin'' (Cüla-Gosinga-Sutta, MN 31, i 209, 15).		''Na de sfeer van oneindigheid van de ruimte geheel overstegen te hebben stellen wij ons, wanneer wij maar willen, voor dat het bewustzijn oneindig is en betreden zo de sfeer van oneindigheid van het bewustzijn en verblijven erin'' (Cüla-Gosinga-Sutta, MN 31, i 209, 15).

			{{pijl}} [[Bewustzijn]]

	==7e jhãna: de jhãna van nietsheid==		==7e jhãna: de jhãna van nietsheid==

Admin: /* Valkuilen van de Jhãna's */

2025-11-23T12:46:55Z

Valkuilen van de Jhãna's

← Oudere versie		Versie van 23 nov 2025 08:46
Regel 183:		Regel 183:

	De bovenstaande jhãna's zijn meditatiestadia die iemand doorloopt in zijn proces. Binnen dat proces liggen valkuilen en 'doodlopende zijwegen' die in de [[dharma]] 'de 10 vormen van bezoedeling' worden genoemde. Deze kunnen veel lijken op de jhãna's (zoals verrukking en blijdschap).		De bovenstaande jhãna's zijn meditatiestadia die iemand doorloopt in zijn proces. Binnen dat proces liggen valkuilen en 'doodlopende zijwegen' die in de [[dharma]] 'de 10 vormen van bezoedeling' worden genoemde. Deze kunnen veel lijken op de jhãna's (zoals verrukking en blijdschap).

	{{Pijl}} [[Bezoedeling van inzicht]]		{{Pijl}} [[Bezoedeling van inzicht]]

Admin: /* Valkuilen van de Jhãna's */

2025-11-23T12:46:35Z

Valkuilen van de Jhãna's

← Oudere versie		Versie van 23 nov 2025 08:46
Regel 183:		Regel 183:

	De bovenstaande jhãna's zijn meditatiestadia die iemand doorloopt in zijn proces. Binnen dat proces liggen valkuilen en 'doodlopende zijwegen' die in de [[dharma]] 'de 10 vormen van bezoedeling' worden genoemde. Deze kunnen veel lijken op de jhãna's (zoals verrukking en blijdschap).		De bovenstaande jhãna's zijn meditatiestadia die iemand doorloopt in zijn proces. Binnen dat proces liggen valkuilen en 'doodlopende zijwegen' die in de [[dharma]] 'de 10 vormen van bezoedeling' worden genoemde. Deze kunnen veel lijken op de jhãna's (zoals verrukking en blijdschap).
	~~→ een apart artikel over deze 10 vormen~~ van ~~bezoedeling kan je hier vinden.~~		{{Pijl}} [[Bezoedeling van inzicht]]

	==Uitleg op film==		==Uitleg op film==

Admin: /* de 5 jhãna factoren (jhãnaga's) */

2025-11-23T12:45:04Z

de 5 jhãna factoren (jhãnaga's)

← Oudere versie		Versie van 23 nov 2025 08:45
Regel 32:		Regel 32:

	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\|Jhãna factor \|\| Karakter \|\| Onderdrukt		!Jhãna factor \|\| Karakter \|\| Onderdrukt
	\|-		\|-
	\| 1e \|\| beginnende aandacht \|\| de hindernis van traagheid en sufheid		\| 1e \|\| beginnende aandacht \|\| de hindernis van traagheid en sufheid

Admin: /* de 5 jhãna factoren (jhãnaga's) */

2025-11-23T12:44:29Z

de 5 jhãna factoren (jhãnaga's)

← Oudere versie		Versie van 23 nov 2025 08:44
Regel 43:		Regel 43:
	\|-		\|-
	\| 5e \|\| éénpuntigheid van geest \|\| onderdrukt de hindernis van zintuiglijk verlangen		\| 5e \|\| éénpuntigheid van geest \|\| onderdrukt de hindernis van zintuiglijk verlangen
			\|}

	===kenmerken voor het 1e jhãna (van het vormgebied)===		===kenmerken voor het 1e jhãna (van het vormgebied)===

Admin: /* de 5 jhãna factoren (jhãnaga's) */

2025-11-23T12:44:02Z

de 5 jhãna factoren (jhãnaga's)

← Oudere versie		Versie van 23 nov 2025 08:44
Regel 31:		Regel 31:
	Elk van de 5 jhãna factoren haalt een specifieke hindernis weg; in volgorde is dat:		Elk van de 5 jhãna factoren haalt een specifieke hindernis weg; in volgorde is dat:

	* 1e ~~jhãna factor,~~ beginnende aandacht~~, onderdrukt~~ de hindernis van traagheid en sufheid.		{\| class="wikitable"
	* 2e ~~jhãna factor,~~ aanhoudende aandacht~~, onderdrukt~~ de hindernis van twijfel.		\|Jhãna factor \|\| Karakter \|\| Onderdrukt
	* 3e ~~jhãna factor,~~ verrukking ~~onderdrukt,~~ de hindernis van kwade wil.		\|-
	* 4e ~~jhãna factor,~~ blijdschap ~~onderdrukt,~~ de hindernis van rusteloosheid en schuldgevoelens.		\| 1e \|\| beginnende aandacht \|\| de hindernis van traagheid en sufheid
	* 5e ~~jhãna factor,~~ éénpuntigheid van geest, onderdrukt de hindernis ~~van~~ van zintuiglijk verlangen.		\|-
			\| 2e \|\| aanhoudende aandacht \|\|de hindernis van twijfel
			\|-
			\| 3e \|\| verrukking \|\| de hindernis van kwade wil
			\|-
			\| 4e \|\| blijdschap \|\| de hindernis van rusteloosheid en schuldgevoelens
			\|-
			\| 5e \|\| éénpuntigheid van geest \|\| onderdrukt de hindernis van zintuiglijk verlangen

	===kenmerken voor het 1e jhãna (van het vormgebied)===		===kenmerken voor het 1e jhãna (van het vormgebied)===

Admin: /* 4e jhãna: de bovenwereldse jhãna's */

2025-10-21T08:26:10Z

4e jhãna: de bovenwereldse jhãna's

← Oudere versie		Versie van 21 okt 2025 04:26
Regel 101:		Regel 101:
	==4e jhãna: de bovenwereldse jhãna's==		==4e jhãna: de bovenwereldse jhãna's==

	(Bovenwerelds bewustzijn, lokuttaracitta). De bovennatuurlijke jhãna's worden bewust als "Nirvana is rust" als meditatie object wordt genomen. Wat overblijft is de concentratie/neutraliteit/observatie, waarbij de neutraliteit in al zijn aspecten (gelijkheid, nietsheid) heel duidelijk naar voren komt. De 4e jhãna factor 'blijdschap' wordt vervangen door 'gelijkmoedigheid' en tezamen met 'éénpuntigheid van geest' zijn ~~dit~~ de enige 2 jhãna factoren die overblijven. Zodoende is de focus geheel gericht op "dat wat is" ofwel de ~~universele~~ waarheden (~~essentie der dingen~~) en niet meer op "dat wat wordt ~~gelooft~~" ofwel individuele waarheden.		(Bovenwerelds bewustzijn, lokuttaracitta). De bovennatuurlijke jhãna worden bewust als "Nirvana is rust" als meditatie object wordt genomen. Wat overblijft is de concentratie/neutraliteit/observatie, waarbij de neutraliteit in al zijn aspecten (gelijkheid, nietsheid) heel duidelijk naar voren komt. De 4e jhãna factor 'blijdschap' wordt vervangen door 'gelijkmoedigheid', tezamen met 'éénpuntigheid van geest' zijn de enige 2 jhãna factoren die overblijven. Zodoende is de focus geheel gericht op "dat wat is" ofwel de 3 grote waarheden (datgene wat is) en niet meer op "dat wat wordt geloofd" ofwel individuele waarheden.
	Alles wordt logisch en het inzicht dat alles neutraal is wordt steeds meer versterkt. De zintuigen spelen hierin ook een rol en de gewaarwordingen kunnen als "bovenwerelds" beschreven worden.		Alles wordt logisch en het inzicht dat alles neutraal is, wordt steeds meer versterkt. De zintuigen spelen hierin ook een rol en de gewaarwordingen kunnen als "bovenwerelds" beschreven worden.

	===~~kernmerken~~ voor de bovenwereldse jhãna's===		===Kenmerken voor de bovenwereldse jhãna===

	Er wordt alleen maar pure zuiverheid en perfectie waargenomen. Deze jhãna is dus niet Nirvana zelf.		Er wordt alleen maar pure zuiverheid en perfectie waargenomen. Deze jhãna is dus niet Nirvana zelf.

Admin: /* 3e jhãna: de vipassana jhãna's */

2025-10-21T08:21:35Z

3e jhãna: de vipassana jhãna's

← Oudere versie		Versie van 21 okt 2025 04:21
Regel 83:		Regel 83:
	==3e jhãna: de vipassana jhãna's==		==3e jhãna: de vipassana jhãna's==

	(Bewustzijn in de onstoffelijke sfeer, arüpãvacaracitta). Deze jhãna's doen zich voor tijdens de vipassana-meditatie en niet tijdens de concentratie-meditatie. Om deze jhãna's gewaar te worden is en nog betere concentratie/neutraliteit/observatie nodig en is de 3e jhãna factor (verrukking) losgelaten. Deze hoedanigheid ~~vind~~ alleen plaats in de ~~vipassana~~-meditatie.		(Bewustzijn in de onstoffelijke sfeer, arüpãvacaracitta). Deze jhãna's doen zich voor tijdens de vipassana-meditatie en niet tijdens de concentratie-meditatie. Om deze jhãna's gewaar te worden is een nog betere concentratie/neutraliteit/observatie nodig en is de 3e jhãna factor (verrukking) losgelaten. Deze hoedanigheid vindt alleen plaats in de concentratie-meditatie.
	De 3 ~~edele~~ waarheden (alles is veranderlijk, alles is afhankelijk, Nirvana is rust) wordt in dit proces zeer helder en is constant aanwezig.		De [[3 grote waarheden\|3 grote waarheden]] (alles is veranderlijk, alles is afhankelijk, Nirvana is rust) wordt in dit proces zeer helder en is constant aanwezig.
	~~De vipassana jhãna's worden doorgaans bereikt middels de vipassana-meditatie~~.

	===kernmerken voor de vipassana jhãna's===		===kernmerken voor de vipassana jhãna's===

	Het gevoel van gelukzaligheid verdwijnt en wat overblijft is een gevoel van vrede. Na het verdwijnen van de specifieke hindernissen van de jhãna van het vormgebied verdwijnt nu ook de ijdelheid. Doordat ijdelheid verdwijnt wordt het lichaam zacht (als een baby) en krijgt het een natuurlijke lenigheid.		Het gevoel van gelukzaligheid verdwijnt en wat overblijft, is een gevoel van vrede. Na het verdwijnen van de specifieke hindernissen van de jhãna van het vormgebied verdwijnt nu ook de ijdelheid. Doordat ijdelheid verdwijnt, wordt het lichaam zacht (als een baby) en krijgt het een natuurlijke lenigheid.
	Het 3e jhãna wordt in de pali-canon als volgt omschreven:		Het 3e jhãna wordt in de pali-canon als volgt omschreven:

Regel 98:		Regel 97:
	===storend element===		===storend element===

	Als storende factor binnen het 3e jhana wordt de gelijkmoedigheid en geluk genoemd (Latukikopama-Sutta, MN 66, i 455, 23). Deze gelijkmoedigheid en geluk is een tussenstation binnen de meditatie welk op zijn beurt losgelaten dient te worden omdat het uiteindelijk een valkuil is vanwaar begeerte kan optreden. Een juiste beoefenaar gaat door naar het, van leed en geluk vrije, door zuivere gelijkmoedigheid en aandacht gekenmerkte 4e jhana.		Als storende factor binnen het 3e jhana wordt de gelijkmoedigheid en geluk genoemd (Latukikopama-Sutta, MN 66, i 455, 23). Deze gelijkmoedigheid en geluk is een tussenstation binnen de meditatie welk op zijn beurt losgelaten dient te worden, omdat het uiteindelijk een valkuil is vanwaar begeerte kan optreden. Een juiste beoefenaar gaat door naar het, van leed en geluk vrije, door zuivere gelijkmoedigheid en aandacht gekenmerkte 4e jhana.

	==4e jhãna: de bovenwereldse jhãna's==		==4e jhãna: de bovenwereldse jhãna's==