Zintuigpoort - Bewerkingsoverzicht

Admin: Verwijst door naar 6 zintuigpoorten

2025-06-20T07:21:46Z

← Oudere versie		Versie van 20 jun 2025 03:21
Regel 1:		Regel 1:
	~~{{Boeddhistisch woordenboek}}~~		#REDIRECT [[6 zintuigpoorten]]
	~~==Zintuigpoorten==~~

	~~In het~~ [[~~boeddhisme]] verwijzen de '''6 zintuigpoorten''' ([[Pali]]: āyatana, [[Sanskriet]]: āyatana) naar de~~ 6 ~~zintuigen die elk op zich een eigen waarneming kunnen doen waardoor [[phassa\|contact (phassa)]] ontstaat. De zes zintuigpoorten bestaan uit:~~

	* Oog (cakkhu) neemt waar: zichtbare vormen (rūpa)
	* Oor (sota) neemt waar: geluiden (sadda)
	* Neus (ghāna) neemt waar: geuren (gandha)
	* Tong (jivhā) neemt waar: smaken (rasa)
	* tastzin (kāya) neemt waar: tastbare objecten (phoṭṭhabba)
	* Geest (mano) neemt waar: mentale objecten (dhamma), zoals gedachten, herinneringen of concepten

	Deze zes paren (zintuig en object) worden in het boeddhisme de [[12 zintuiglijke domeinen\|12 zintuiglijke domeinen (12 ayatana)]] genoemd. Samen met het bijbehorende [[bewustzijn]] (bijv. [[oogbewustzijn]], [[oorbewustzijn]], enz.) faciliteren ze het proces van waarneming:

	~~{{bewustzijnstypen}}~~

	De zintuigpoorten zijn cruciaal in de leer van [[Afhankelijk ontstaan]] (paticcasamuppada), omdat ze de voorwaarden scheppen voor contact (phassa), dat leidt tot [[gevoel\|gevoel (vedanā)]], [[begeerte\|begeerte (tanhā)]] en uiteindelijk [[lijden\|lijden (dukkha)]].

	~~==Meditatie==~~

	In [[meditatie\|meditatiepraktijken]], zoals [[mindfulness]] en [[vipassana]], worden de zintuigpoorten nauwkeurig geobserveerd om te begrijpen hoe waarnemingen ontstaan en hoe gehechtheid of afkeer wordt getriggerd. Door bewuste aandacht op de zintuigpoorten te richten, kan men de automatische reacties van de geest doorbreken en bevrijding nastreven.
	Het bewaken van de zintuigpoorten (indriya-saṃvara) is ook een belangrijke ethische praktijk, waarbij men bewust kiest om de zintuigen niet te laten overheersen door zintuiglijke prikkels die leiden tot onheilzame mentale staten.

Admin: /* Zintuigpoorten */

2025-06-19T15:26:47Z

Zintuigpoorten

@@ Regel 13: / Regel 13: @@
 Deze zes paren (zintuig en object) worden in het boeddhisme de [[12 zintuiglijke domeinen|12 zintuiglijke domeinen (12 ayatana)]] genoemd. Samen met het bijbehorende [[bewustzijn]] (bijv. [[oogbewustzijn]], [[oorbewustzijn]], enz.) faciliteren ze het proces van waarneming:
-{| class="wikitable" style="width: 60%;"
+{{bewustzijnstypen}}
 De zintuigpoorten zijn cruciaal in de leer van [[Afhankelijk ontstaan]] (paticcasamuppada), omdat ze de voorwaarden scheppen voor contact (phassa), dat leidt tot [[gevoel|gevoel (vedanā)]], [[begeerte|begeerte (tanhā)]] en uiteindelijk [[lijden|lijden (dukkha)]].

Admin: /* Zintuigpoorten */

2025-06-19T14:59:31Z

Zintuigpoorten

← Oudere versie		Versie van 19 jun 2025 10:59
Regel 11:		Regel 11:
	* Geest (mano) neemt waar: mentale objecten (dhamma), zoals gedachten, herinneringen of concepten		* Geest (mano) neemt waar: mentale objecten (dhamma), zoals gedachten, herinneringen of concepten

	Deze zes paren (zintuig en object) worden in het boeddhisme de [[12 ayatana]] genoemd. Samen met het bijbehorende [[bewustzijn]] (bijv. [[oogbewustzijn]], [[oorbewustzijn]], enz.) faciliteren ze het proces van waarneming:		Deze zes paren (zintuig en object) worden in het boeddhisme de [[12 zintuiglijke domeinen\|12 zintuiglijke domeinen (12 ayatana)]] genoemd. Samen met het bijbehorende [[bewustzijn]] (bijv. [[oogbewustzijn]], [[oorbewustzijn]], enz.) faciliteren ze het proces van waarneming:

	{\| class="wikitable" style="width: 60%;"		{\| class="wikitable" style="width: 60%;"

Admin: /* Zintuigpoorten */

2025-06-19T14:55:51Z

Zintuigpoorten

← Oudere versie		Versie van 19 jun 2025 10:55
Regel 2:		Regel 2:
	==Zintuigpoorten==		==Zintuigpoorten==

	In het [[boeddhisme]] verwijzen de '''6 zintuigpoorten''' ([[Pali]]: āyatana, [[Sanskriet]]: āyatana) naar de 6 zintuigen ~~en hun corresponderende objecten,~~ die ~~samen de basis vormen voor~~ waarneming en [[phassa\|contact (phassa)]]~~. Ze worden vaak beschreven als de "deuren" waardoor de [[geest]] in interactie treedt met de wereld~~. De zes zintuigpoorten bestaan uit:		In het [[boeddhisme]] verwijzen de '''6 zintuigpoorten''' ([[Pali]]: āyatana, [[Sanskriet]]: āyatana) naar de 6 zintuigen die elk op zich een eigen waarneming kunnen doen waardoor [[phassa\|contact (phassa)]] ontstaat. De zes zintuigpoorten bestaan uit:

	* Oog (cakkhu) en zichtbare vormen (rūpa)		* Oog (cakkhu) neemt waar: zichtbare vormen (rūpa)
	* Oor (sota) en geluiden (sadda)		* Oor (sota) neemt waar: geluiden (sadda)
	* Neus (ghāna) en geuren (gandha)		* Neus (ghāna) neemt waar: geuren (gandha)
	* Tong (jivhā) en smaken (rasa)		* Tong (jivhā) neemt waar: smaken (rasa)
	* tastzin (kāya) en tastbare objecten (phoṭṭhabba)		* tastzin (kāya) neemt waar: tastbare objecten (phoṭṭhabba)
	* Geest (mano) en mentale objecten (dhamma), zoals gedachten, herinneringen of concepten		* Geest (mano) neemt waar: mentale objecten (dhamma), zoals gedachten, herinneringen of concepten

	Deze zes paren (zintuig en object) worden in het boeddhisme de [[12 ayatana]] genoemd. Samen met het bijbehorende [[bewustzijn]] (bijv. [[oogbewustzijn]], [[oorbewustzijn]], enz.) faciliteren ze het proces van waarneming:		Deze zes paren (zintuig en object) worden in het boeddhisme de [[12 ayatana]] genoemd. Samen met het bijbehorende [[bewustzijn]] (bijv. [[oogbewustzijn]], [[oorbewustzijn]], enz.) faciliteren ze het proces van waarneming:

Admin: Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Boeddhistisch woordenboek}} ==Zintuigpoorten== In het boeddhisme verwijzen de '''6 zintuigpoorten''' (Pali: āyatana, Sanskriet: āyatana) naar de 6 zintuigen en hun corresponderende objecten, die samen de basis vormen voor waarneming en contact (phassa). Ze worden vaak beschreven als de "deuren" waardoor de geest in interactie treedt met de wereld. De zes zintuigpoorten bestaan uit: * Oog (cakkhu) en zichtbare vormen (rūpa) * O...'

2025-06-19T14:52:31Z

Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Boeddhistisch woordenboek}} ==Zintuigpoorten== In het boeddhisme verwijzen de '''6 zintuigpoorten''' (Pali: āyatana, Sanskriet: āyatana) naar de 6 zintuigen en hun corresponderende objecten, die samen de basis vormen voor waarneming en contact (phassa). Ze worden vaak beschreven als de "deuren" waardoor de geest in interactie treedt met de wereld. De zes zintuigpoorten bestaan uit: * Oog (cakkhu) en zichtbare vormen (rūpa) * O...'

Nieuwe pagina

{{Boeddhistisch woordenboek}}
==Zintuigpoorten==

In het [[boeddhisme]] verwijzen de '''6 zintuigpoorten''' ([[Pali]]: āyatana, [[Sanskriet]]: āyatana) naar de 6 zintuigen en hun corresponderende objecten, die samen de basis vormen voor waarneming en [[phassa|contact (phassa)]]. Ze worden vaak beschreven als de "deuren" waardoor de [[geest]] in interactie treedt met de wereld. De zes zintuigpoorten bestaan uit:

* Oog (cakkhu) en zichtbare vormen (rūpa)
* Oor (sota) en geluiden (sadda)
* Neus (ghāna) en geuren (gandha)
* Tong (jivhā) en smaken (rasa)
* tastzin (kāya) en tastbare objecten (phoṭṭhabba)
* Geest (mano) en mentale objecten (dhamma), zoals gedachten, herinneringen of concepten

Deze zes paren (zintuig en object) worden in het boeddhisme de [[12 ayatana]] genoemd. Samen met het bijbehorende [[bewustzijn]] (bijv. [[oogbewustzijn]], [[oorbewustzijn]], enz.) faciliteren ze het proces van waarneming:

{| class="wikitable" style="width: 60%;"
!colspan="4"|De 6 zintuigpoorten
|-
!style="width: 25%"|Zintuigpoorten
!style="width: 25%"|Bewustzijnstype
!style="width: 25%"|Activiteit
!style="width: 25%"|Koppeling
|-
|ogen||oogbewustzijn||zien||neurologisch
|-
|oren||oorbewustzijn||horen||neurologisch
|-
|tong||tongbewustzijn||proeven||neurologisch
|-
|neus||neusbewustzijn||ruiken||neurologisch
|-
|tastzin||tastzinbewustzijn||voelen||neurologisch
|-
|gevoel||gevoelbewustzijn||aanvoelen||boven-werelds
|}

De zintuigpoorten zijn cruciaal in de leer van [[Afhankelijk ontstaan]] (paticcasamuppada), omdat ze de voorwaarden scheppen voor contact (phassa), dat leidt tot [[gevoel|gevoel (vedanā)]], [[begeerte|begeerte (tanhā)]] en uiteindelijk [[lijden|lijden (dukkha)]].

==Meditatie==

In [[meditatie|meditatiepraktijken]], zoals [[mindfulness]] en [[vipassana]], worden de zintuigpoorten nauwkeurig geobserveerd om te begrijpen hoe waarnemingen ontstaan en hoe gehechtheid of afkeer wordt getriggerd. Door bewuste aandacht op de zintuigpoorten te richten, kan men de automatische reacties van de geest doorbreken en bevrijding nastreven.
Het bewaken van de zintuigpoorten (indriya-saṃvara) is ook een belangrijke ethische praktijk, waarbij men bewust kiest om de zintuigen niet te laten overheersen door zintuiglijke prikkels die leiden tot onheilzame mentale staten.

[[Categorie: Boeddhistisch woordenboek]]