|
Dharma-Lotus is een boeddhistische organisatie met 6 vestigingen in Nederland en een | retraitecentrum (Ekãyano) in Noord-Frankrijk |
 |  | Abonneer op onze Nieuwsbrief |
Sjabloon:Tabel: variabele mentale factoren: verschil tussen versies
Naar navigatie springen
Naar zoeken springen
(Nieuwe pagina aangemaakt met '==De 7 universele mentale factoren== Deze zeven zijn in elk bewustzijnsmoment aanwezig, of je nu een verlichte bent of een seriemoordenaar: {| class="wikitable" style="width: 70%;" !Naam (Pali) || Naam (Nederlands) || aanwezigheid |- | Phassa || contact tussen zintuig, object en bewustzijn || rowspan="7"|Altijd |- | Vedanā || gevoel (aangenaam, onaangenaam, neutraal) |- | Saññā || waarneming/herkenning (herkennen van kleur...') |
|||
| Regel 1: | Regel 1: | ||
==De | ==De Variabele Mentale factoren== | ||
De variabele mentale factoren zijn de “flexibele” mentale factoren die in heel veel verschillende soorten bewustzijn een rol spelen, maar niet per se in elk moment aanwezig zijn. Ze zijn moreel neutraal van zichzelf en krijgen hun kleur (heilzaam of onheilzaam) door de andere aanwezige mentale factoren. | |||
{| class="wikitable" style="width: 70%;" | {| class="wikitable" style="width: 70%;" | ||
!Naam ([[Pali]]) || Naam (Nederlands) || | !Naam ([[Pali]]) || Naam (Nederlands) || Betekenis || Aanwezigheid | ||
| | |||
| | |||
|- | |- | ||
| [[ | | [[Vitakka]] ||[[beginnende aandacht]] || de geest richten op een object (zoals bij het begin van concentratie of denken) || rowspan="6"| soms | ||
|- | |- | ||
| [[ | | [[Vicara|Vicāra]] || [[aanhoudende aandacht]] || het object vasthouden en erover “bewegen” (komt bijna altijd samen met vitakka) | ||
|- | |- | ||
| [[ | | [[Adhimokkha]] || [[beslistheid]] || geen twijfel of aarzeling ten aanzien van het object | ||
|- | |- | ||
| [[ | | [[Viriya]] || [[doorzettingsvermogen]] || mentale en lichamelijke moeite leveren | ||
|- | |- | ||
| [[ | | [[Piti|Pīti]] || [[verrukking]] || kippenvel, tintelingen, enthousiasme bij heilzame of concentratie-staten | ||
|- | |- | ||
| [[ | | [[Chanda]] ||[[zuiver verlangen]] || het gezonde verlangen om iets heilzaams te bereiken (geen begeerte) | ||
|} | |} | ||
Versie van 27 nov 2025 04:04
De Variabele Mentale factoren
De variabele mentale factoren zijn de “flexibele” mentale factoren die in heel veel verschillende soorten bewustzijn een rol spelen, maar niet per se in elk moment aanwezig zijn. Ze zijn moreel neutraal van zichzelf en krijgen hun kleur (heilzaam of onheilzaam) door de andere aanwezige mentale factoren.
| Naam (Pali) | Naam (Nederlands) | Betekenis | Aanwezigheid |
|---|---|---|---|
| Vitakka | beginnende aandacht | de geest richten op een object (zoals bij het begin van concentratie of denken) | soms |
| Vicāra | aanhoudende aandacht | het object vasthouden en erover “bewegen” (komt bijna altijd samen met vitakka) | |
| Adhimokkha | beslistheid | geen twijfel of aarzeling ten aanzien van het object | |
| Viriya | doorzettingsvermogen | mentale en lichamelijke moeite leveren | |
| Pīti | verrukking | kippenvel, tintelingen, enthousiasme bij heilzame of concentratie-staten | |
| Chanda | zuiver verlangen | het gezonde verlangen om iets heilzaams te bereiken (geen begeerte) |