|
Dharma-Lotus is een boeddhistische organisatie met 6 vestigingen in Nederland en een | retraitecentrum (Ekãyano) in Noord-Frankrijk |
 |  | Abonneer op onze Nieuwsbrief |
Functioneel bewustzijn: verschil tussen versies
Naar navigatie springen
Naar zoeken springen
(Admin heeft pagina Functioneel bewustzijn hernoemd naar Functioneel-bewustzijn) Label: Nieuwe doorverwijzing |
(Doorverwijzing naar Functioneel-bewustzijn verwijderd) Label: Doorverwijzing verwijderd |
||
| Regel 1: | Regel 1: | ||
# | {{#seo: | ||
|title=Functioneel bewustzijn | |||
|titlemode=append | |||
|keywords=boeddhisme, boeddha, boeddhistisch, Dharma, Pali-canon, Gautama, boeddhist, waarheden, soetra, sutta, Dhamma, meditatie, inzicht, Ivar Mol, Dharma-Lotus, mindfulness, India, Nepal | |||
|description=Functioneel bewustzijn ontstaat alleen bij een arhat of Boeddha; Het is bewustzijn dat een functie uitvoert zonder morele lading. | |||
}} | |||
{{boeddhisme}} | |||
In het [[boeddhisme]], en dan met name het [[theravada|Theravada boeddhisme]], vormt het '''functioneel bewustzijn''' (kiriya citta) een unieke categorie [[bewustzijn]] die alleen voorkomt bij een volledig [[verlichting|verlichte]] [[geest]] zoals voorkomt bij een [[Arhat]] of een [[Boeddha]]. | |||
==Kenmerken Functioneel bewustzijn== | |||
Functioneel bewustzijn verwijst naar [[bewustzijnsmoment|bewustzijnsmomenten]] die puur functioneel zijn: | |||
* ze verrichten een taak zonder nieuw [[karma]] te creëren | |||
* ze zijn niet [[heilzaam]] of [[onheilzaam]] | |||
* is noch een oorzaak voor toekomstig [[resultant bewustzijn|resultaat]], noch een rijping van oud kamma | |||
* het gaat vaak gepaard met prettig gevoel, gelijkmoedigheid of diepe concentratie. | |||
* het is de natuurlijke, zuivere werking van een geest die alle onzuiverheden heeft uitgeroeid. | |||
==Voorbeelden uit het Leven van een Arhat== | |||
Bij een arahant zijn alle intentionele handelingen – denken, spreken, handelen – functioneel. Ze ontstaan uit zuivere wijsheid en compassie, maar zonder enige gehechtheid of aversie. | |||
* de Boeddha onderwijst de [[Dharma]]: zijn woorden en gedachten zijn functioneel bewustzijn; ze helpen anderen zonder dat hij zelf nieuw kamma vormt | |||
* een arhat eet voedsel; het bewustzijn tijdens het eten is functioneel, zonder gehechtheid aan smaak | |||
* een arhat mediteert in [[jhana|jhāna]]: diepe absorptie zonder dat dit leidt tot wedergeboorte in hogere sferen | |||
* een arhat reageert met compassie op lijden: pure, functionele respons zonder enige aversie of begeerte | |||
Alles wat een arhat doet, is doordrongen van [[wijsheid]] en vrijheid. Het onderscheidt de arhat van een gewoon persoon: waar wij karma vormen met elke intentie, handelt een arhat puur functioneel. Voor ons als beoefenaars is het een inspiratie: door onzuiverheden te verminderen, naderen we een geest die steeds minder reactief en meer functioneel wordt. | |||
[[Categorie: Boeddhisme]] | |||
Huidige versie van 22 dec 2025 om 04:13
In het boeddhisme, en dan met name het Theravada boeddhisme, vormt het functioneel bewustzijn (kiriya citta) een unieke categorie bewustzijn die alleen voorkomt bij een volledig verlichte geest zoals voorkomt bij een Arhat of een Boeddha.
Kenmerken Functioneel bewustzijn
Functioneel bewustzijn verwijst naar bewustzijnsmomenten die puur functioneel zijn:
- ze verrichten een taak zonder nieuw karma te creëren
- ze zijn niet heilzaam of onheilzaam
- is noch een oorzaak voor toekomstig resultaat, noch een rijping van oud kamma
- het gaat vaak gepaard met prettig gevoel, gelijkmoedigheid of diepe concentratie.
- het is de natuurlijke, zuivere werking van een geest die alle onzuiverheden heeft uitgeroeid.
Voorbeelden uit het Leven van een Arhat
Bij een arahant zijn alle intentionele handelingen – denken, spreken, handelen – functioneel. Ze ontstaan uit zuivere wijsheid en compassie, maar zonder enige gehechtheid of aversie.
- de Boeddha onderwijst de Dharma: zijn woorden en gedachten zijn functioneel bewustzijn; ze helpen anderen zonder dat hij zelf nieuw kamma vormt
- een arhat eet voedsel; het bewustzijn tijdens het eten is functioneel, zonder gehechtheid aan smaak
- een arhat mediteert in jhāna: diepe absorptie zonder dat dit leidt tot wedergeboorte in hogere sferen
- een arhat reageert met compassie op lijden: pure, functionele respons zonder enige aversie of begeerte
Alles wat een arhat doet, is doordrongen van wijsheid en vrijheid. Het onderscheidt de arhat van een gewoon persoon: waar wij karma vormen met elke intentie, handelt een arhat puur functioneel. Voor ons als beoefenaars is het een inspiratie: door onzuiverheden te verminderen, naderen we een geest die steeds minder reactief en meer functioneel wordt.