|
Dharma-Lotus is een boeddhistische organisatie met 6 vestigingen in Nederland en een | retraitecentrum (Ekãyano) in Noord-Frankrijk | Bestand:Icy Email logo 2020.jpg |
 | Abonneer op onze Nieuwsbrief |
Navayana boeddhisme
| Categorie indeling |
|---|
| Home |
| Boeddhisme |
| Boeddhistische stromingen |
| 'Boeddhistische stromingen |
|
| Boeddhistische stromingen |
| Boeddhistische stromingen |
| Bostraditie |
| Dzogchen |
| Geschiedenis boeddhistische Tantra |
| Mahayana boeddhisme |
| Navayana boeddhisme |
| Nichiren boeddhisme |
| Ontstaan stromingen |
| Theravada boeddhisme |
| Tibetaans boeddhisme |
| Zen boeddhisme |
| Zuivere land boeddhisme |
|
Navayāna (Sanskriet/Pali, letterlijk “Nieuw Voertuig”) is de naam die dr. Bhimrao Ramji Ambedkar (1891–1956) in 1956 gaf aan de boeddhistische beweging die hij stichtte voor de voormalige “onaanraakbaren” (Dalits) in India. Ambedkar noemde het expliciet het “vierde voertuig” naast Theravāda, Mahāyāna en Vajrayāna, omdat hij vond dat geen van de bestaande tradities voldoende antwoord gaf op de sociale realiteit van kaste-onderdrukking. Navayāna wordt daarom ook wel Ambedkar-boeddhisme, Dalit-boeddhisme of Indiase Neo-boeddhisme genoemd. Het is vandaag de dag de snelst groeiende boeddhistische stroming in India en telt volgens de Indiase volkstelling van 2011 officieel meer dan 8,4 miljoen aanhangers (waarschijnlijk dichter bij 15–20 miljoen in werkelijkheid).
Historische achtergrond
Op 14 oktober 1956 leidde Ambedkar in Nagpur (Maharashtra) een historische massale bekering: ongeveer 600.000 Dalits legden samen met hem de 22 geloften af en namen de 3 kostbaarheden (Boeddha, Dhamma, Sangha) aan. Ambedkar overleed slechts zeven weken later, op 6 december 1956, maar had in de laatste jaren van zijn leven zijn visie volledig uitgewerkt in het postuum gepubliceerde boek The Buddha and His Dhamma (1957). Dit boek wordt door Navayāna-aanhangers beschouwd als hun “nieuwe bijbel” of “vierde pijler” van het boeddhisme.
Kernverschillen met traditioneel boeddhisme
Ambedkar was van mening dat het historische boeddhisme in India door brahmaanse invloeden was “vervalst” en dat veel latere tradities (vooral Mahāyāna en Vajrayāna) te ver waren afgedwaald van de oorspronkelijke sociale boodschap van de Boeddha. Hij herformuleerde daarom een aantal klassieke leerstellingen:
| Klassieke leerstelling | Traditionele interpretatie | Navayāna-interpretatie (Ambedkar) |
|---|---|---|
| 4 edele waarheden | lijden, oorzaak, einde, 8-voudige pad | accepteert, maar legt sterke nadruk op sociaal lijden (kaste) |
| karma & wedergeboorte | persoonlijke daden bepalen toekomstige levens | verwerpt letterlijke wedergeboorte; karma = sociale consequentie van daden in dit leven |
| nirvana | uitdoven van begeerte, einde van wedergeboorte | een ideale samenleving gebaseerd op vrijheid, gelijkheid en broederschap |
| De 4 grote staten | metta, karuna, mudita, upekkha | vervangen door Metta (broederschap) als hoogste deugd |
| Monnikentraditie | centrale rol van de Bhikkhu-sangha | Sangha = hele gemeenschap van leken; geen kloostercentralisme |
| Boeddha als mens | Mahāyāna/Vajrayana: vereerd als kosmische figuur | Boeddha als mens |
De 22 Geloften van Ambedkar
Iedereen die zich volgens Navayāna bekeert, legt deze 22 geloften af. Ze zijn een radicale breuk met het hindoeïsme en tegelijk een herinterpretatie van het boeddhisme:
- 1–7: Ik zal geen goden van het hindoeïsme aanbidden (Brahma, Vishnu, Shiva, Ganesh, etc.)
- 8–9: Ik zal geen geloof hechten aan incarnaties of kaste
- 10–14: Ik neem mijn toevlucht tot Boeddha, Dhamma en Sangha
- 15–20: Ik zal geen hindoe-rituelen meer uitvoeren
- 21: Ik geloof dat de Boeddha de grootste leraar van de mensheid is
- 22: Door deze geloften af te leggen, heb ik een nieuwe geboorte genomen en zal ik leven volgens de principes van vrijheid, gelijkheid en broederschap.
- Sociale rechtvaardigheid boven metafysica: “Mijn boeddhisme is geen religie van rituelen, maar een ethiek van sociale revolutie.”
- Drie nieuwe idealen: Ambedkar verving de klassieke drie juwelen door een eigen drietal: liberty (vrijheid), equality (gelijkheid) en Fraternity (broederschap), geïnspireerd door de Franse Revolutie en de Amerikaanse grondwet).
- Ambedkar verwierp alles wat niet rationeel of sociaal nuttig was: rituelen, wonderverhalen, devotie aan goddelijke boeddha’s, monastieke ascese zonder maatschappelijk doel.
- Navayāna ziet de strijd tegen kaste-discriminatie als een religieuze plicht (dhamma-yuddha).
Organisatie en praktijk
- er bestaan geen kloosters of monniken in traditionele zin (wel een kleine monnikentraditie sinds de jaren 1990, vooral via de Triratna-beweging in India).
- Vihaar (tempels) zijn vaak eenvoudige gemeenschapscentra.
- Belangrijke feestdagen: Dhamma Chakra Pravartan Din (14 oktober), Ambedkar Jayanti (14 april), Boeddha Jayanti.
- Meditatie: vipassanā wordt beoefend, maar minder centraal dan sociale actie en onderwijs.
- Politieke dimensie: veel Navayāna-boeddhisten stemmen BSP, ondersteunen Dalit-partijen of zijn actief in anti-kaste-bewegingen.
Invloed en kritiek
- Positieve invloed Grootste massale bekering in de geschiedenis van het boeddhisme.
- Heeft miljoenen Dalits een nieuw zelfrespect en identiteit gegeven.
- Sterk bijgedragen aan de zichtbaarheid van boeddhisme in modern India.
- Kritiek vanuit traditionele boeddhisten; Wordt soms niet als “echt” boeddhisme erkend omdat het wedergeboorte en karma verwerpt.
- Te politiek en te weinig spiritueel volgens sommige Aziatische boeddhisten.
Ambedkar zelf hierover: “Ik wil geen boeddhisme dat de mensen in slaap wiegt. Ik wil een boeddhisme dat hen wakker schudt om te vechten voor hun rechten.”