Twijfel
Het Boeddhistisch woordenboek
In het boeddhisme worden veel termen uit het Pali of Sanskriet gebruikt. Sommige zijn onbekend en vertalen naar het Nederlands is vaak moeilijk, omdat bestaande woorden al een andere betekenis hebben. Op deze wiki vind je een woordenboek met de meest voorkomende boeddhistische termen (in Pali, Sanskriet of Nederlandse vertaling), inclusief uitleg. Vaak bevat een term ook een link naar een uitgebreider artikel.
Twijfel
Twijfel of Onzekerheid (Pali: Vicikicchā) is de geestestoestand waarin men niet vol vertrouwen kan besluiten of iets waar is of niet, vooral met betrekking tot de fundamentele leer van Gautama de Boeddha. Het gaat dus niet om gezonde kritische twijfel of filosofische scepsis, maar om een geestelijke belemmering (kilesa) die het pad naar bevrijding blokkeert. Het is een van de sterkste obstakels voor zowel de Samādhi) als de Vipassanā). Zolang twijfel aanwezig is, kan men geen onwankelbaar vertrouwen hebben.
Vicikicchā wordt vrijwel altijd omschreven als: Twijfel, onzekerheid, besluiteloosheid over:
- de Boeddha
- de Dhamma (de leer)
- de Saṅgha (de gemeenschap)
- de meditatie
- het verleden
- de toekomst
- beide (verleden en toekomst)
- de wet van afhankelijk ontstaan (paṭiccasamuppāda)
Dit is de standaarddefinitie die o.a. voorkomt in de Abhidhamma en in diverse sutta’s.
De 5 hindernissen van meditatie
Twijfel wordt onder andere genoemd als 1 van de 5 hindernissen van meditatie (Pali: pañca nīvaraṇāni):
- verlangen (kama; abhidya)
- kwaadaardigheid (pradosha)
- luiheid (styana) en stijfheid (middha)
- rusteloosheid (anuddhatya) en wroeging (kaukritya)
- twijfel (vichikitsa)