Dharma-Lotus is een boeddhistische organisatie met 6 vestigingen in Nederland en een | retraitecentrum (Ekãyano) in Noord-Frankrijk | Mail.png | WA-logo.png | Abonneer op onze Nieuwsbrief

Onheilzame mentale factoren

Uit dharma-lotus.nl
Versie door Admin (overleg | bijdragen) op 27 nov 2025 om 03:09
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Het Boeddhistisch woordenboek

In het boeddhisme worden veel termen uit het Pali of Sanskriet gebruikt. Sommige zijn onbekend en vertalen naar het Nederlands is vaak moeilijk, omdat bestaande woorden al een andere betekenis hebben. Op deze wiki vind je een woordenboek met de meest voorkomende boeddhistische termen (in Pali, Sanskriet of Nederlandse vertaling), inclusief uitleg. Vaak bevat een term ook een link naar een uitgebreider artikel.

De 14 onheilzame mentale factoren

In de Abhidhamma (theravada boeddhisme) worden de 14 mentale factoren altijd als onheilzaam (akusala) beschouwd. Ze ontstaan bij elke onheilzame bewustzijnstoestand en maken een daad moreel slecht. Deze 14 factoren zijn dus de “ingrediënten” van elke slechte daad. Vooral Ahirika en Anottappa zijn cruciaal: zonder schaamte en zonder geweten doe je alles.

Factor Betekenis aanwezigheid
Moha onwetendheid, verwarring, niet zien van de werkelijkheid altijd
Ahirika geen schaamte om kwaad te doen
Anottappa geen angst voor de gevolgen van kwaad
Uddhacca rusteloosheid, opwinding van de geest
Lobha hebzucht, gehechtheid, begeerte soms
Diṭṭhi onjuiste zienswijze (vooral eeuwigheids- of vernietigingsvisie)
Māna hoogmoed, verwaandheid
Dosa haat, aversie, boosheid
Issā afgunst
Macchariya gierigheid, niet willen delen
Kukkucca wroeging, piekeren over wat je gedaan of nagelaten hebt
Thīna traagheid van geest
Middha traagheid van lichaam/energie
Vicikicchā twijfel, besluiteloosheid, vooral over de Dhamma