Tastzinbewustzijn

Het Boeddhistisch woordenboek

Overzicht van alle boeddhistische termen

In het boeddhisme worden veel termen uit het Pali of Sanskriet gebruikt. Sommige zijn onbekend en vertalen naar het Nederlands is vaak moeilijk, omdat bestaande woorden al een andere betekenis hebben. Op deze wiki vind je een woordenboek met de meest voorkomende boeddhistische termen (in Pali, Sanskriet of Nederlandse vertaling), inclusief uitleg. Vaak bevat een term ook een link naar een uitgebreider artikel.

Vipassana meditatie retraite op Ekãyano

Boeddhistische Pelgrimage (India/Nepal)

Tastzinbewustzijn

Tastzinbewustzijn is het bewustzijn gekoppeld aan het tastzin-zintuig. Voor een bewuste tastzin-waarneming zijn nodig:

• lichaamsgevoeligheid
• een tastbaar object
• vorm
• aandacht

De tastzin is het zintuig en het tastzinbewustzijn is de gewaarwording van rüpa met als kenmerk: voelen.

Dit zijn de basisvoorwaarden om contact te krijgen tussen nãman (het zintuig) en rüpa (de situatie). Deze interactie is volledig neutraal totdat een conditionering wordt aangeraakt. Op dat moment wordt voelen duaal en gaan we rüpa kwalificeren als mooi of lelijk. De opmerking: -it voelt fijn- is dan ook een onjuiste omdat niet rüpa mooi is maar de interpretatie (vanuit de conditionering) van rüpa.

De 5 bewustzijnstypen (Kandha's)

De 5 Kandha's (bewustzijnstypen)
Vorm (Rüpa) 1e Kandha	Bewustzijn (Viññana) 2e Kandha	Contact (Phassa)	Gevoel (Vedanã) 3e Kandha	Perceptie (Sañña) 4e Kandha	Oordeel (Sankhara) 5e Kandha
ogen	oogbewustzijn	oogcontact	- aangenaam - onaangenaam - neutraal	object	de hieruit voortkomende handeling
oren	oorbewustzijn	oorcontact		geluid
tong	tongbewustzijn	tongcontact		smaak
neus	neusbewustzijn	neuscontact		geur
tastzin	tastzinbewustzijn	tastzincontact		voelen
geest	gevoelbewustzijn	geestcontact		mentaal

Volledig artikel

Een volledig artikel over dit thema kan je vinden op Bewustzijn.